ПЕРИНАТАЛ МАРКАЗИЙ АСАБ ТИЗИМИ ШИКАСТЛАНИШИНИНГ ЭТИОПАТОГЕНЕЗИ: ЗАМОНАВИЙ ЁНДОШУВЛАР ВА ПАТОГЕНЕТИК МЕХАНИЗМЛАР
##article.subject##:
этиопатогенез, перинатал шикастланишлар, гипоксик-ишемик бузилишлар##article.abstract##
Марказий асаб тизимининг перинатал шикастланиши (МАТПШ) янги туғилган чақалоқлар ва ёш болаларда неврологик патологияларнинг асосий сабабларидан биридир. Ушбу патологиянинг этиопатогенезини ўрганиш самарали профилактика, эрта ташхис қўйиш ва даволаш стратегиясини ишлаб чиқишда катта рол ўйнайди. МАТПШ патогенези ривожланишнинг муҳим даврларида марказий асаб тизимининг шаклланиши ва фаолиятини бузадиган гипоксик-ишемик, юқумли-яллиғланиш, токсик-метаболик ва травматик каби омилларга асосланади. Замонавий тадқиқотлар молекуляр ва генетик жиҳатларга, яллиғланиш воситачиларининг ролига, оксидловчи стрессга ва асаб тизимининг ҳимоя механизмларига қаратилган. МАТПШ этиопатогенезини чуқур тушуниш узоқ муддатли неврологик оқибатлар хавфини камайтиришга қаратилган инновацион даволаш усулларини ривожлантириш учун янги истиқболларни очади.
Библиографические ссылки
Webb WG. Pediatric Clinical Speech Syndromes. In: Neurology for the Speech-Language Pathologist. 6th ed. Mosby; 2017:256-271.
Anuriev AM, Gorbachev VI. Hypoxic-ischemic brain damage in premature newborns. Zh Nevrol Psikhiatr Im S S Korsakova. 2019;119(8 Suppl 2):63–69.
Kjellmer I. Mechanisms of perinatal brain damage. Ann Med. 1991;23(6):675–679.
Matta SK, Rinkenberger N, Dunay IR, Sibley LD. Toxoplasma gondii infection and its implications within the central nervous system. Nat Rev Microbiol. 2021;19(7):467–480.
Надеев АП, Перова ОВ, Травин МА. Патогенез перинатального поражения ЦНС при внутриутробном энцефалите. Север России. 2016:35–41.
Poliakova SM, Nedz'ved' MK. Morphological changes in the brain of fetuses and newborn infants with diabetic fetopathy. Arkh Patol. 1985;47(5):61-66.
Orzeł A, Unrug-Bielawska K, et al. Molecular Pathways of Altered Brain Development in Fetuses Exposed to Hypoxia. Int J Mol Sci. 2023;24(12):10401.
Tonni G, Leoncini S, et al. Pathology of perinatal brain damage: oxidative stress markers. Arch Gynecol Obstet. 2014;290(1):13–20.
Studenikin MJ. Fetal and neonatal hypoxia. Padiatr Padol. 1982;17(2):271–278.
Takizawa Y, Takashima S, Itoh M. Neuronal cell death in perinatal brain damage. Brain Res. 2006;1095(1):200–206.
Leoncini S, Signorini C, et al. Free radical-related damage in bilirubin-induced neurotoxicity. Arch Toxicol. 2016;90(2):291–302.
Li B, Concepcion K, Meng X, Zhang L. Brain-immune interactions in perinatal hypoxic-ischemic brain injury. Prog Neurobiol. 2017;159:50–68.
Glass HC, Bonifacio SL, et al. Neonatal seizures: treatment and outcomes. Clin Perinatol. 2016;43(3):507–524.
Volpe JJ. Neurology of the Newborn. 6th ed. Elsevier; 2018.
Liu X, Xu S, Wang P, Wang W. Transient mitochondrial permeability transition mediates excitotoxicity in glutamate-sensitive NSC34D motor neuron-like cells. Exp Neurol. 2015;271:122–130.
Connell J, et al. Neonatal brain injury: plasticity and repair. Clin Perinatol. 2019;46(3):565–580.