DEGENERATIV VA TOMIR PARKINSONIZMIDA "ICHAK–BOSH MIYA" O‘QI FAOLIYATINING NOZOLOGIYALARARO MARKERI SIFATIDA ZARDOBDAGI INTERLEYKIN-6 DARAJASI
##article.subject##:
Parkinson kasalligi, tomir parkinsonizmi, interleykin-6, «ichak–bosh miya» o‘qi, Helicobacter pylori, fekal kalprotektin, nomotor simptomlar, qiyosiy tashxislash##article.abstract##
Maqolada parkinsonizmning degenerativ va vaskulyar shakllari bo‘lgan bemorlarda tizimli yallig‘lanish javobini o‘rganishga bag‘ishlangan qiyosiy klinik-laborator tadqiqot natijalari keltirilgan. Immun faollashuvning asosiy markeri sifatida zardobdagi interleykin-6 konsentratsiyasi kasallikning klinik namoyon bo‘lishi va me'da-ichak tizimining trigger omillari, masalan, Helicobacter pylori invaziyasi va subklinik enteral yallig‘lanish bilan o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganilgan. Tadqiqot davomida o‘rganilayotgan guruhlar o‘rtasida korrelatsiya aloqalari arxitekturasining sifat jihatdan qutbliligi aniqlandi. Parkinson kasalligi bilan og‘rigan bemorlarda tizimli yallig‘lanish darajasi gastroduodenal sohaning infeksion obsemeneniyasi, ichak shilliq qavati mahalliy immun javobining yaqqolligi, shuningdek, harakat va nomoror tanqisligining og‘irligi bilan qat'iy bog‘liqlikni ko‘rsatdi. Aksincha, tomir parkinsonizmi bo‘lgan bemorlar kohortasida tsitokin darajasi o‘rganilgan parametrlar spektriga, shu jumladan gastrointestinal triggerlarga nisbatan butunlay indifferent bo‘lib chiqdi. Tomir parkinsonizmida tsitokinemiya avtonom vazogen xususiyatga ega va surunkali serebral ishemiya bilan belgilanadi, degan xulosaga kelindi. Yallig‘lanish va enteral markerlarning o‘zaro bog‘liqligini baholash nozologiyalararo qiyosiy tashxislash uchun ma'lumot beruvchi qo‘shimcha mezon sifatida foydalanish uchun tavsiya etiladi.
Библиографические ссылки
Dorsey E. R., Elbaz A., Nichols E. et al. Global, regional, and national burden of Parkinson's disease, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016 // The Lancet Neurology. — 2018. — Vol. 17. — No. 11. — P. 939-953.
Bloem B. R., Okun M. S., Klein C. Parkinson's disease // The Lancet. — 2021. — Vol. 397. — No. 10291. — P. 2284-2303.
Binks S., Gonzalez-Barriga P., Carson A. et al. Vascular parkinsonism: a systematic review of evolving clinicopathological concepts and diagnostic criteria // Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry. — 2022. — Vol. 93. — No. 5. — P. 501-508.
Tan E. K., Chao Y. X., West A. et al. Parkinson disease and the immune system — associations, mechanisms and therapeutics // Nature Reviews Neurology. — 2020. — Vol. 16. — No. 6. — P. 303-318.
Hirsch E. C., Standaert D. G. Ten unsolved questions about neuroinflammation in Parkinson's disease // Movement Disorders. — 2021.— Vol. 36. — No. 1. — P. 16-24.
Green H. F., Khosousi S., Hakansson A. et al. Longitudinal profile of inflammatory bowel markers and serum cytokines in early Parkinson's disease // Journal of Neuroinflammation. — 2024. — Vol. 21. — No. 1. — P. 45-58.
Cryan J. F., O'Riordan K. J., Cowan C. S. M. et al. The microbiota-gut-brain axis // Physiological Reviews. — 2019. — Vol. 99. — No.
— P. 1877-2013.
Braak H., Del Tredici K. Neuroanatomy and pathology of sporadic Parkinson's disease // Advances in Anatomy, Embryology and Cell Biology. — 2017. — Vol. 215. — P. 1-140.
Schulz E. M., Tansey M. G. The role of the gut microbiota and gastrointestinal tract in the pathogenesis of Parkinson's disease
// Translational Research. — 2025. — Vol. 268. — P. 102-119.
Romano S., Savva G. M., Bedarf J. R. et al. Meta-analysis of the Parkinson’s disease gut microbiota and evaluation of Helicobacter pylori as a systemic inflammatory trigger // npj Parkinson's Disease. — 2023. — Vol. 9. — No. 1. — P. 18-31.
Postuma R. B., Berg D., Adler C. H. et al. Gidelines and MDS clinical diagnostic criteria for Parkinson's disease // Movement Disorders.— 2015. — Vol. 30. — No. 12. — P. 1591-1601.
Binks S., Gonzalez-Barriga P., Carson A. et al. Vascular parkinsonism: a systematic review of evolving clinicopathological concepts and diagnostic criteria // Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry. — 2022. — Vol. 93. — No. 5. — P. 501-508.
Qin X. Y., Zhang S. P., Cao C. et al. Peripheral blood inflammatory markers in Parkinson's disease: a systematic review and meta-analysis// JAMA Neurology. — 2016. — Vol. 73. — No. 11. — P. 1316-1324.
Sampson T. R., Debelius J. W., Thron T. et al. Gut microbiota regulate motor deficits and neuroinflammation in a model of Parkinson's disease // Cell. — 2016. — Vol. 167. — No. 6. — P. 1469-1480.
Pajares M., Rojo A. I., Manda G. et al. Inflammation in Parkinson's disease: mechanisms and therapeutic implications // Cells. — 2020.— Vol. 9. — No. 7. — P. 1687-1703.
Moretti R., Caruso P. Vascular parkinsonism: the old and new concepts of a cryptic entity // International Journal of Molecular Sciences.— 2020. — Vol. 21. — No. 16. — P. 5612-5631.