ЭРКАКЛАР ВА АЁЛЛАРДАГИ КОПИНГ СТРАТЕГИЯЛАРИНИНГ GENDER ХУСУСИЯТЛАРИ
##article.subject##:
жинс, гендер, эркаклар, аёллар, ўрта ёш, маскулин, фемин, андрогин##article.abstract##
Стрессни енгиш самарадорлиги нафақат стратегиянинг муваффақиятига, балки инсоннинг индивидуал хусусиятларига боғлиқ. Ёш, жинс, ижтимоий мақом ва гендер идентичлиги копинг қобилияти ва психологик барқарорликка таъсир қилади. Эркак ва аёлларда гендерга хос копинг стратегияларини ўрганиш мақсадида 181 иштирокчи (маскулин, андрогин ва фемин гуруҳлар) жалб қилинди. Тадқиқот BSRI ва WCQ саволномалари орқали кесиш нуқтали дизайнда амалга оширилди. Гуруҳлар орасидаги фарқлар Kruskal–Wallis, Mann–Whitney ва Student t-тестлари билан таҳлил қилинди. Натижалар кўрсатдики, копинг хулқи тадқиқот қатнашчиларининг гендер идентичлиги билан белгиланади. Тадқиқот мақсади: ўрта ёшдаги эркак ва аёлларнинг гендерга хос копинг стратегияларини аниқлаш ва улар томонидан қўлланиладиган турли копинг усулларига янги илмий нуқтаи назардан ёндошиш имкониятларини баҳолаш.
Тадқиқот материаллари ва усуллари: Тадқиқотда Қахрамон-Рахимжон хусусий клиникасида даволанаётган 44 ёшдан 59 ёшгача бўлган 181 нафар беморни ташкил этди, Шулардан 91 (50.3%) эркаклар ва 90 (49.7%) ни аёллар ташкил этди. (ўртача ёш = 47 ёш; SD = 7,10). Натижа ва хулосалар: Эркак ва аёллар орасида копинг стратегияларида асосий фарқ «ижобий қайта баҳолаш» ва «режали муаммоларни ҳал қилиш»да аниқланди. Гендер идентичлиги (маскулин, андрогин, фемин) стратегия танловига энг катта таъсир кўрсатди: маскулин шахслар «масофаланиш», «ўзини назорат қилиш» ва «муаммоларни режали ҳал қилиш»дан кўпроқ фойдаланган, андрогин шахсларда аёллар «ижобий қайта баҳолаш», эркаклар «ўзини назорат қилиш»ни афзал кўрган, фемин шахсларда эса аёллар «ижтимоий қўллаб-қувватлаш», эркаклар «масофаланиш» ва «режали муаммоларни ҳал қилиш»дан кўпроқ фойдаланган. Шу тарзда, копинг стратегиялари жинсдан кўра гендер идентичлигига боғлиқ эканлиги аниқланди: аёллар эмоцияларга қаратилган, эркаклар ва маскулин шахслар эса муаммоларни фаол ҳал қилиш стратегияларини афзал кўрган.
Библиографические ссылки
Heiskanen T, Risto PR, Kalso E. Multidisciplinary pain management – Which patients benefit from it? Scandinavian Journal of Pain. 2012; 3 (4):2017
Linton S.J. Review of psychological risk factors for back and neck pain. Spine. 2008; 25 (9):1148-56.
Hoy D., Brooks P., Blythes F., Buchbinder R. Epidemiology of lower back pain. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2015; 24 :769-81.
Wassilaki M., Hurvits E.L. A look at public health. Hawaii J Med Public Health. 2014; 73 (4):122–26.
Akdag B, Cavlak U, Cimbiz A, Camdeviren H. Identification of risk factors for pain intensity among schoolchildren with nonspecific lower back pain. Med Sci Monit. 2017; 17 (2):PH12–15.
Epker J. Psychometric methods of pain measurement. Clin Neuropsychol. 2013; 27 (1):30-48.
Tan G, Nguyen Q, Anderson KO, and others. Further review of the inventory of overcoming chronic pain. J Pain. 2009; 6 (1):29-40.
Shakhnoza I Nasriddinova, Gulchekhra A Ikhtiyarova, Dildora K Khaidarova, Nigorakh Dustova. Psychological effects of covid-19 quarantine measures on mothers in the positive period. Annals of the Romanian Society for Cell Biology 25(4), 1946-1951. 2021.
Briggs AM, Jordan JE, O'Sullivan PB, et al. People with chronic low back pain have more difficulty engaging in a positive lifestyle than people without back pain: Health Literacy Assessment. BMC Musculoskeleton Disorder.2018;12 :161.10.
Pincus T, Kent P, Bronfort G, et al. Twenty—five years of the biopsychosocial model of low back pain - is it time to celebrate? Report from the twelfth International Forum on Primary Health Care Research for Low back pain. Spine. 2016; 3 (24):2118–23.
Snelgrove S, Liossi C. Living with chronic low back pain: A metasynthesis of qualitative research. Chronic Illn. 2013; 9 (4):283–301.
