ALISHER NAVOIY ASARLARIDA SAMARQAND SHAHRI O‘ZBEK SHEVALARINING QO‘LLANILISHI YUZASIDAN MULOHAZALAR
##article.subject##:
Аlisher Navoiy, Samarqand shahri va o‘zbek shevalari, leksema, qarluqqipchoq-o‘g‘uz lahjalari, so‘zlashuv nutqi, mavzuiy-semantik guruhlar##article.abstract##
Ushbu maqolada Alisher Navoiy asarlarining o‘zbek tili taraqqiyotida, xususan, turkologiya ilmida tutgan o‘rni, shoirning so‘z qo‘llash mahorati, so‘z semantikasini anglash darajasi tahlilga tortilgan. Samarqand shahri o‘zbek shevalariga xos so‘zlarning o‘ziga xos xususiyatlari, boyish manbalari, shahar shevalarining XV asrdagi ko‘rinishi xususida ayrim mulohazalar yuritilgan. Shuningdek, Navoiy asarlarining til xususiyatlari, bu borada olib borilgan tadqiqot ishlari, erishilgan ilmiy yutuqlar va shoir ijodida mazkur shevalarning qo‘llanilishi haqida fikrmulohazalar keltirilgan. Qolaversa, Alisher Navoiyning izohli lug‘ati asosida yig‘ilgan shevaga xos so‘zlar leksik-semantik guruhlarga bo‘lib tahlil qilingan. Adib asarlarida qo‘llanilgan dialektal
so‘zlar ma’nosi Samarqand shahri o‘zbek shevalariga xos so‘zlar ma’nosiga qay darajada yaqin yoki ma’nosi uzoqlashganligi borasidagi masalalarga ham alohida e’tibor berilgan
Библиографические ссылки
Alisher Navoiy asarlari tilining izohli lug‘ati. 4 tomlik. – Toshkent: Fan, 1983-1985.
Ashirboyev S. O‘zbek dialektologiyasi. – Toshkent: Nodirabegim, 2021.
Благова Г.Ф. Тюркское склонение в ареально историческом освещении. – Москва,
Боровков A.K. Алишер Навои основоположник узбекского литературного языка. В
кн.: Алишер Навои. – М.Л., 1946.
Поливанов Е.Д. Этнографическая характеристика узбеков. Вып. 1. Происхождение
и наименование узбеков. – Тошкент, 1925.
Darvishov I. Dialektal arealning ayrim leksik xususiyatlari // Til va adabiyot ta’limi,
-yil 2-son.
Doniyorov X., Sanaqulov U. O‘zbek tilshunosligining asoschisi // O‘zbek tili va adabiyoti,
-yil 1-son.
Nurmonov A. Tanlangan asarlar. 1-jild. – T.: Akademnashr, 2012.
Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi tarixi. – T.: O‘zbekiston, 2002.
Po‘latova S. Hozirgi o‘zbek adabiy me’yoridagi lakunalar // So‘z san’ati, 2021-yil, 1-son.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning O‘qituvchi va murabbiylar
kuniga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi, 30.09.2020.
