МУХЛИСЛАР ТОМОНИДАН ТУЗИЛГАН ДЕВОНЛАР: ТАЛҚИН, ТАҲЛИЛ ВА ТАҲРИР

##article.authors##

  • Юсупова Дилнавоз Раҳмоновна

##article.subject##:

девон, қўлёзма, ғазал, илк лирика, таҳрир, тадрижий такомил, ижодий лаборатория

##article.abstract##

Ушбу мақолада Алишер Навоий девонлари билан боғлиқ навоийшуносликдаги таҳлиллар тадқиқ объектига тортилган. Шоирнинг мухлислар томонидан тузилган девонларидаги ғазаллар расмий девонлардаги шеърлар билан қиёсан ўрганилган. Мақолада “Бобурнома”да келтирилган байт билан боғлиқ замонавий навоийшуносликдаги талқинлар,  шоир шеърларининг жорий нашрлари, муайян ғазалларининг яратиш тарихи билан боғлиқ таҳлиллар ўрганилар экан, шоир шеърларининг тадрижий тараққиётини ва муайян ғазалнинг “Хазойин ул-маоний”гача бўлган жараёнини бешта босқичда кўриб чиқиш зарурати таъкидланади. Ушбу босқичлар орасида шоирнинг шерозлик ихлосмандлари томонидан тузилган “Оққўюнли мухлислар девони” алоҳида аҳамият касб этиши мисоллар билан далилланади. Мақола муаллифи шоирнинг мухлислар томонидан тузилган девонларидаги ғазалларни синчиклаб ўрганмасдан, унинг фаолиятига доир маълумотларни фан аҳли эътиборига ҳавола қилиш муайян хатоликларни келтириб чиқариши мумкин, деган хулосага келади.

Библиографические ссылки

Абдуғафуров А. «Хазойин ул-маоний»дан четда қолган ғазаллар // Навоийнинг ижод олами (мақолалар тўплами). – Тошкент: Фан, 2001.

Adabiyot: Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik-majmua (Mas’ul muharrir: V.Rahmonov). – T.: G‘.G‘ulom nomidagi NMIU, 2006.

Алишер Навоий. Илк девон. 1466 йил кўчирилган қўлёзманинг факсимил нашри / Нашрга таёрловчи Ҳ.Сулаймон. – Тошкент: Фан, 1968.

Алишер Навоий. Айёми висол ўлди яна: Янги топилган ғазаллар / Нашрга тайёрловчи Ф.Сулаймонова. – Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1995.

Алишер Навоий. Хазойинул маоний / Илмий-танқидий текст асосида нашрга тайёрловчи Ҳ.Сулаймонов. 4 жилдлик. 1 – 4-жилдлар. – Тошкент: Фан, 1959 ‒ 1960.

Алишер Навоий. Бадоеъ ул-бидоя. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1987. Т.1.

Алишер Навоий. Хазойин ул-маоний: Ғаройиб ус-сиғар. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1988. Т.3.

Алишер Навоий. Хазойин ул-маоний: Наводир уш-шабоб. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1989. Т.4.

Алишер Навоий. Хазойин ул-маоний: Бадоеъ ул-васат МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1990. Т.5.

Алишер Навоий. Оққўюнли мухлислар девони. 1471 йилда кўчирилган қўлёзманинг факсимил нашри / Нашрга таёрловчи А.Эркинов // Ali Shir Navai. Divan of the Aq qoyunli Admirers (1471). ‒ Tokyo, 2015.

Жўраев Ҳ. Алишер Навоийнинг кексалик даври лирикаси. Филол. фан. номз. дисс. … автореф. – Тошкент, 1993.

Жўраев Ҳ. Алишер Навоий лирикасида воқелик ва унинг поэтик талқинлари (ўзига хослик ва анъанавийлик асосида). Филол. фан. докт. дисс. … – Тошкент, 2006.

Имомназаров М. Уч девон муқоясаси / Алишер Навоий ва XXI аср (Республика илмий-назарий анжумани материаллари). – Тошкент: Turon-Iqbol, 2018.

Исҳоқов Ё. Алишер Навоийнинг илк лирикаси: Филол. фан. номз... дис. – Тошкент, 1963.

Рамазонов Н. Алишер Навоийда “таҳрирни таҳрир” // Ўзбек тили ва адабиёти. – Тошкент: Фан, 2006. – № 1.

Раҳимов Ж. Тарбияда автор шахсининг роли. – Тошкент: Ўқитувчи, 1996.

Раҳмонов В. Шоҳ, адиб ва шоир – Заҳириддин Муҳаммад Бобур / Бобурнома. – Тошкент: O‘qituvchi НМИУ, 2012.

Seyhan T. Akkoyunlular Döneminde Ali Şir Nevâyî Şiirlerinden Seçmelerin Lehçelerara Aktarımıyla Ortaya Konulan Oğuzca Divan / Алишер Навоий ва XXI аср (Республика илмий-назарий анжумани материаллари). – Тошкент: Turon-Iqbol, 2018.

Турдиалиев А., Эркинов А. “Бадоеъ ул-бидоя”нинг Навоий даврида кўчирилган ва янги аниқланган санали олтинчи қўлёзмаси (Султонали Машхадий, Ҳирот, 889/1484-1485 йил) / Алишер Навоий ва XXI аср (Республика илмий-назарий анжумани материаллари). – Тошкент: Turon-Iqbol, 2018.

Эркинов А. Навоийнинг мухлислари томонидан тузилган яна бир девони // Ўзбек тили ва адабиёти. – Тошкент: Фан, 2012. – № 1.

Эркинов А. Бобурнинг шахсий кутубхонаси қандай бўлган // ЎзАС. – Тошкент, 2013, 15 фев. – № 7.

Юсупова Д. Алишер Навоий тахмислари // Шарқ юлдузи. – Тошкент, 2013. – № 2. – Б.143−147.

Юсупова Д. “Илк девон”дан “Оққўюнли мухлислар девони”га ўтган ғазаллар трансформацияси / Алишер Навоий ва XXI аср (Республика илмий-назарий анжумани материаллари). – Тошкент: Turon-Iqbol, 2018.

Загрузки

##submissions.published##

2021-02-08

##issue.issue##

##section.section##

Статьи