INTERPRETATIONS OF “MUHOKAMAT UL-LUGATAYN” ASSOCIATED WITH POEMS OF KHAMSA (BASED ON “LAILI AND MAJNUN”)
Keywords:
khamsa, khamsa writing tradition, tatabbu’, genealogy, poem, creative laboratoryAbstract
In this article, based on the principle of studying the work of Alisher Navoi with the help of his own interpretations, the sources of the poems included in the “Khamsa” by Alisher Navoi are explored. The thoughts of the great poet about the creation of his works in the treatise “Muhakamat al-lugatayn” (“Judgment on two languages”) are investigated in a comparative direction in connection with the ideological content of the poems “Khamsa”. The article examines the reasons for the mention of “Gavharnoma” by the Persian poet Khoja Kirmani in “Leyli and Majnun” of Navoi. The author of the article determines that the poem “Gavharnoma” by Khoja is a laudatory poem and does not correspond to the direction of “Leyli and Majnun” in terms of ideological content, compositional construction and the chosen poetic meter. The author comes to the conclusion that the mention of Navoi “Gavkharnoma” in this place is due to the fact that Khoja was the third hamsanavis after Nizami and Dehlavi, and that he started a new direction in the tradition of hamsa writing and the Uzbek poet followed him in some poetic questions.
References
Адабиёти форсу тоҷик дар асрҳои XII-XIV. – Душанбе: Ирфон, 1983. 180 c.
Алишер Навоий. Ҳайрат ул-аброр. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1991. Ж.7. – 392 б.
Алишер Навоий. Фарҳод ва Ширин. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1991. Ж.8. – 544 б.
Алишер Навоий. Лайли ва Мажнун. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1992. Ж.9. – 356 б.
Алишер Навоий. Сабъаи сайёр. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1992. Ж.10. – 448 б.
Алишер Навоий. Садди Искандарий. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1993. Ж.11. – 640 б.
Алишер Навоий. Муҳокамат ул-луғатайн. Мезон ул-авзон. Тарихи анбиё ва ҳукамо. Тарихи мулуки Ажам. Арбаъин. Сирож ул-муслимин. Муножот. Рисолаи тийр андохтан. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 2000. Ж.16. – 336 б.
Алишер Навоий. Муҳокамату-л-луғатайн / Қосимжон Содиқов таҳлили, табдили ва талқини остида. – Тошкент: Akademnashr, 2017. – 128 б.
Алиев Г.Ю. Темы и сюжеты Низами в литературах народов Востока. – М.: Наука, 1985. – 366 б.
Алишер Навоий: қомусий луғат. 1 ‒ 2-жилдлар / Масъул муҳаррир Ш.Сирожиддинов. – Тошкент: Sharq, 2016.
Амир Хусрав Деҳлавӣ. Осори мунтахаб. Дар чаҳор ҷилд. Ҷ.1. Ширин ва Хусрав. – Душанбе: Ирфон, 1971. – С. 7-227.
Араслы Н.Г. Ариф Ардебили и его поэма «Фархаднаме»: Афтореф. дис… канд. филол. наук. – Баку, 1969. – 28 с.
Давлатов О. Алишер Навоий шеъриятида Қуръон оятлари ва ҳадисларнинг бадиий талқини. Филол.фан.бўйича фалс.докт. дисс. – Самарқанд, 2017.
Давлатшоҳ Самарқандий. Шоирлар бўстони (“Тазкират уш-шуаро”дан). – Тошкент: Адабиёт ва санъат нашриёти, 1981. – 224 б.
Муҳиддинов М. Комил инсон ‒ адабиёт идеали. – Тошкент: Маънавият, 2005. – 208 б.
Муҳиддинов М. Кўнгил ҳайратлари. – Тошкент: Tamaddun, 2021. – 496 б.
Раҳматов Б. Дар бори Хочу ва “Хамса”-и ў / Хочуи Кирмоний. Хамса. – Хуҷанд: Хуросон, 2017. – С. 3-24.
Тоҳиров С. Темурийлар даврида хамсанавислик. – Тошкент: Tamaddun, 2021. – 248 б.
Хоҷуи Кирмонӣ. Хамса. – Хуҷанд: Хуросон, 2017. – 880 саҳ.
Эркинов С. Навоий «Фарҳод ва Ширин»и ва унинг қиёсий таҳлили. ‒ Тошкент, 1971. ‒ 276 б.
Юсупова Д. Алишер Навоий «Хамса»сида мазмун ва ритмнинг бадиий уйғунлиги. – Тошкент: Mumtoz soʻz, 2011. – 144 б.
Ғаниева С. “Муҳокамат ул-луғатайн”нинг изоҳ ва таржималари / МАТ. 20 жилдлик. Ж.16. – Тошкент: Фан, 2000. – Б. 309-322.
Ҳасанов С. Навоийнинг 7 туҳфаси. – Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1991. – 192 б.
