ЖИСМОНИЙ ЁКИ РУҲИЙ МАЖБУРЛАШ ЁХУД ҚЎРҚИТИШ ҚИЛМИШНИНГ ЖИНОИЙЛИГИНИ ИСТИСНО ҚИЛУВЧИ ҲОЛАТ СИФАТИДА
##article.subject##:
Жисмоний, руҳий, мажбурлаш, қўрқитиш, қилмиш, жазо, жавогарлик, жиноий, истисно қилувчи, ҳолат##article.abstract##
Мазкур мақолада жисмоний ёки руҳий мажбурлаш ёхуд қўрқитиш қилмишнинг жиноийлигини истисно қилувчи ҳолат сифатида эканлигига доир масалалар баён этилган. Шунингдек, мақолада руҳий мажбурлаш шаxсни ўлдириш ёки уни жисмоний зўрлаш, зўрлаш ёки унинг бирор-бир ҳаётий манфаатларини бузиш билан қўрқитиб, жиноят содир этишга мажбурлаш билан боғлиқ тушунчалар ҳам берилиб, бу борадаги олимларнинг фикирлари ўрганилган. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 1996-йил 20 декабрдаги 38-сонли “Республика судлари томонидан оммавий тартибсизликлар учун жавобгарлик тўғрисидаги қонунларни қўллаш амалиёти билан боғлиқ айрим масалалар тўғрисида”ги Қарорида ҳам жисмоний ёки руҳий мажбурлашга ҳам ҳам таъриф бериш лозимлиги асослаб берилган. Мақолада, Ўзбекистон Республикасининг 2018-йил 9 январдаги ЎРҚ-459-сонли Қонунига асосан киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларга ҳамда Жиноят кодексига 412-модда таклиф қилиниши муносабати билан 2014-йил 23 майдаги “Суд ҳукми тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Олий Суди Пленуми қарорининг тўққизинчи бандида санаб ўтилган қилмишнинг жиноийлигини истисно қилувчи ҳолатлар сирасига жисмоний ёки руҳий мажбурлаш ёхуд қўрқитиш ва жиноятга ундаш(провокация) ҳолатлари киритилиши лозимлиги ҳам асосланган.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикасининг 2018-йил 9 январдаги ЎРҚ-459-сонли Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий баъзаси, 10.01.2018., 03/18/459/0536-сон. 2-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan No. ORQ-459 dated January 9, 2018 // National Database of Legal Documents, 01.10.2018, No. 03/18/459/0536. Article 2)
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Суд ҳукми тўғрисида”ги қарори. 2014.23.05 // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий баъзаси. 03/18/459/0536-сон. (Decision of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan "On the verdict of the court." 05/23/2014 // National database of legal documents. No. 18.03.459/0536) http://lex.uz/docs/-2413562.
Шарапов Р.Д. Физическое насилие в уголовном праве. – СПб.: Юридический пресс-центр, 2001. – С.20. (Sharapov R.D. Physical violence in the corner law. - St. Petersburg: Legal Press Center, 2001. - P.20)
Отажонов А., Кушбаков д. мастлик ҳолатида жиноят содир этган шахсларнинг жиноий жавобгарлиги ва унга қарши курашишнинг жиноят-ҳуқуқий чораларини такомиллаштириш //Юрист ахборотномаси. – 2021. – Т. 2. – №. 1. – С. 151-165. (Otazhonov A., Kushbakov D. Criminal liability of persons who committed a crime while intoxicated, and improvement of criminal law measures to combat it // Lawyer Bulletin. - 2021. - V. 2. - no. 1. - S. 151-165)
Тахиров Ф. Жинсий жиноятлар ва уларни квалификация қилиш асослари. Монография. – Т.: ТДЮИ, 2006. – Б.42 (Takhirov F. Sexual crimes and grounds for their qualification. Monograph. - T .: TDYUI, 2006. - P. 42).
Сердюк Л.В. Насилие: криминологическое и уголовно-правовое исследование. – М.: Юрлитинформ, 2002. – С.22 (Serdyuk L.V. Violence: a criminological and criminal law investigation. - M.: Yurlitinform, 2002. - P.22).
Мусаев М.А. Ҳаётга қарши жиноятлар: назария ва амалиёт муаммолари. Монография. – Т.: Шарқ, 2011. – Б.167 (Musaev M.A. Crimes against life: problems of theory and practice. Monograph. - T .: Shark, 2011. - P.167).
Маънавият: асосий тушунчалар изоҳли луғати. / Масъул муҳаррир: Қ.Назаров. – Тошкент: Ғофур Ғулом, 2010. – Б. 276. (Spirituality: an explanatory dictionary of basic concepts. / Managing editor: K. Nazarov. - Tashkent: Gafur Ghulam, 2010. - P. 276)
Рустамбаев М.Ҳ. Одам савдоси.. – Тошкент: ТДЮИ, 2009. – Б.19 (Rustambaev M.Kh. Human trafficking.. - Tashkent: TDUY, 2009. - P.19).
Одам савдосига қарши курашиш муаммолари (Монография). / М.Рустамбаев, Қ.Абдурасулова, С.Ниёзова, Н.Қурбонов. / Масъул муҳаррир: О.Зокирова. – Тошкент: ТДЮИ, 2011. – Б. 63 (Problems of combating human trafficking (Monograph). / M. Rustambaev, G. Abdurasulova, S. Niyazova, N. Gurbanov. / Managing editor: Zokirova O.A. - Tashkent: TDUI, 2011. - P. 63).
Артемов В.М. Правопорядок в современном российском обществе: концептуальные обоснования и миновации. – М., 1998. – С.109 (Artemov V.M. Law and Order in Modern Russian Society: Conceptual Justifications and Minovations. - M., 1998. - P.109).
Абельцев С.Н. Личность преступника и проблемы криминального насилия. – М., 2000. – С.66. (Abeltsev S.N. The identity of the offender and the problems of criminal violence. - M., 2000. - P.66)
С.С.Ниёзова. Шахсга қарши зўрлик ишлатиб содир этиладиган жиноятларнинг виктимологик профилактикаси. Монография. // Масъул муҳаррир: юридик фанлари доктори, профессор Ф.Тахиров. - 19 б. (Niyozova S.S. Victimological prevention of violent crimes against a person. Monograph. // Managing editor: Doctor of Law, Professor F. Takhirov. - 19 b)
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Республика судлари томонидан оммавий тартибсизликлар учун жавобгарлик тўғрисидаги қонунларни қўллаш амалиёти билан боғлиқ айрим масалалар тўғрисида»ги Қарори // Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарорлари тўплами. 1991-2006. 1-жилд.–Т.: Адолат, 2007.– Б.74 (Decree of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan “On some issues related to the practice of application by the courts of the republic of laws on liability for public disorder” // Collection of resolutions of the Plenum of the Supreme Court. Republic of Uzbekistan. 1991-2006 Volume 1.-T.: Adolat, 2007.- P.74).
Рустамбоев М.Ҳ. Ўзбекистон Республикасининг жиноят ҳуқуқи курси. Т.3. Шахсга қарши жиноятлар. Тинчлик ва хавфсизликка қарши жиноятлар: Дарслик. – Т.: ILM ZIYO, 2011. – Б. 62 (Rustamboev M.Kh. Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan. T.3. Crimes against the person. Crimes against peace and security: A textbook. - T .: ILM ZIA, 2011. - P. 62).
Юлчиев А., Асланов М. Одамлар савдоси (траффиги)га қарши курашнинг ҳуқуқий жиҳатлари. – Т.: ТДЮИ, 2006. – Б.84 (Yulchiev A., Aslanov M. Legal aspects of the fight against human trafficking. - T .: TDUI, 2006. - P.84).
S.S.Niyozova. Prevention of Crime in the Family and the Role of Victimology in the Republic of Uzbekistan. International Journal of Advanced Science and Technology Vol. 29, No. 3, (2020), pp. 3962.
С.С.Ниёзова. Шахсга қарши зўрлик ишлатиб содир этиладиган жиноятларнинг виктимологик профилактикаси. Монография. // Масъул муҳаррир: юридик фанлари доктори, профессор Ф.Тахиров. - 21 б. (Niyozova S.S. Victimological prevention of violent crimes against a person. Monograph. // Managing editor: Doctor of Law, Professor F. Takhirov. – P. 21 )
Отажонов А.А. Совершенствование законодательства республики узбекистан о судебно-экспертной деятельности //Вопросы экспертной практики. – 2019. – №. S1. – С. 505-510 (Atazhonov A.A. Improving the legislation of the Republic of Uzbekistan on forensic activities // Issues of expert practice. - 2019. - No. C1. - P. 505-510).
Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм: Дарслик. / А. С. Якубов, Р. Кабулов ва бошқ. – Т.: Ўзбeкистон Рeспубликаси ИИВ Акадeмияси, 2009. – Б. 134 (Criminal law. General part: Textbook. / A. S. Yakubov, R. Kabulov and others - T .: Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, 2009. - P. 134).
