ҚИЛМИШНИ МАЪМУРИЙ ПРЕЮДИЦИЯЛИ ЖИНОЯТ ҚОНУНИ НОРМАЛАРИ БИЛАН КВАЛИФИКАЦИЯ ҚИЛИШ МАСАЛАЛАРИ

##article.authors##

  • Холиков Фарход Уктамович

##article.subject##:

юридик жавобгарлик, жиноий жавобгарлик, маъмурий жавобгарлик, маъмурий преюдиция, ижтимоий хавфлилик даражаси, жиноят таснифи, ижтимоий хавф

##article.abstract##

Мазкур мақолада муаллиф қилмишни маъмурий преюдицияли жиноят қонуни нормалари билан квалификация қилиш масалаларини ёритган. Муаллифнинг қайд этишича баъзи ҳолларда жиноий жавобгарликни амалга оширишда, хусусан қилмишни квалификация қилишда маъмурий преюдицияни қўллаш зарурати туғилади. Маъмурий преюдиция деганда, қилмишни жиноят деб топиш учун уни содир этган шахсга илгари ҳам шундай қилмиши учун маъмурий жазо қўлланилган бўлиши ва бу шартнинг жиноят қонуни Махсус қисмига тегишли моддасида белгилаб қўйилиши тушунилади. Бу ҳолатда шуни эътиборга олиш лозимки, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 37-моддасига мувофиқ башарти маъмурий жазога тортилган шахс шу жазони ўташ муддати тугаган кундан бошлаб бир йил мобайнида янги маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этмаган бўлса, мазкур шахс маъмурий жазога тортилмаган ҳисобланади. Маъмурий преюдиция қоидасини қўллаш жараёнида ушбу қоидани инобатга олиш зарурлиги қайд этилган. Шунингдек, олимларнинг мамурий преюдиция бўйича қарашлари, унинг жиноят қонунчилигида бўлиши ёки бўлмаслиги ҳақидаги илмий-назарий қарашлар ҳамда муаллифнинг позицияси ўрин олган. Мақолада муаллиф томонидан маъмурий преюдиция юридик жавобгарликнинг фақатгина жиноий жавобгарлик турига хослиги, маъмурий преюдицияли жиноят таркиблари ўз хусусияти ва ижтимоий хавфлилигига кўра нафақат ижтимоий хавфи катта бўлмаган, балки унча оғир бўлмаган жиноятлар тоифасига ҳам мансуб бўлиши, маъмурий преюдицияли жиноят таркиблари субъектив томон белгисига кўра фақат қасддан содир этиладиган қилмшларга хослиги, қилмишни маъмурий преюдицияли жиноят қонуни нормалари билан квалификация қилишда эътибор қаратиш керакки, мазкур турдаги жиноятлар таркибининг объектив томони зарурий белгиси шахсга нисбатан шундай қилмиш учун маъмурий жазо қўлланилганидан кейин содир этилган бўлиши лозимлиги, жиноят қонунининг айрим нормаларида маъмурий преюдицияни акс эттириш инсонпарварлик ва одиллик принципларига тўла жавоб бермаслигини, маъмурий ҳуқуқбузарликни бир йил ичида такроран содир этиш жиноятнинг сифат кўрсаткичини ҳам, ижтимоий хавфлилик даражасини ҳам оширмаслигини, шахс содир этган қилмиши учун жавобгарликка тортилгандан сўнг жавобгарликнинг оқибатлари ҳам тугатилиши лозимлиги асослантирилган.

Библиографические ссылки

Расулев А.А. Жиноятларни квалификация қилишда жиноят қонунининг аҳамияти. // Жиноят қонунчилигини такомиллаштириш муаммолари мавзусидаги илмий-амалий конференция материаллари тўплами. – Тошкент: ТДЮИ, 2010. – Б. 126. (Rasulev A.A. The importance of criminal law in the classification of crimes. // A collection of scientific and practical conference materials on the problems of improving criminal legislation. - Tashkent: TSUL, 2010. - P. 126.)

Кудрявцев В.Н. Общая теория квалификации преступлений. – М., 1998. – С. 8. (Kudryavtsev V.N. General theory of classification of crimes. – M., 1998. – P. 8.)

Гаухман Л.Д. Квалификация преступлений: закон, теория, практика. – М., 2005. – С. 3.; Герцензон А.А. Квалификация преступлений. – М., 2007.; Андреев И.В. Теоретико-правовые основы квалификации преступлении: Автореф. дисс... канд. юрид. наук. – Омск, 2000. – С. 21. (Gaukhman L.D. Qualification of crimes: law, theory, practice. – M., 2005. – P. 3.; Gertsenzon A.A. Qualification of crimes. – M., 2007; Andreev I.V. Theoretical and legal foundations for qualifying a crime: Author's abstract. diss... cand. legal Sci. – Omsk, 2000. – P. 21.)

Коржанский М.И. Квалификация преступлений. – Киев, 2000. – С. 10-11.; Левицкий А.Г. Квалификация преступлений. – М., 2001. – С. 140. (Korzhansky M.I. Qualification of crimes. – Kyiv, 2000. – P. 10-11.; Levitsky A.G. Qualification of crimes. – M., 2001. – P. 140.)

Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03/22/810/1095-сон. (Code of Administrative Responsibility of the Republic of Uzbekistan. National database of legislative information, No. 03/22/810/1095.) https://lex.uz/docs/97664#4775713

М.Х.Рустамбаев, Қ.Р.Абдурасулова, Б.Ж.Ахраров. Ўзбекистон Республикаси Жиноят ҳуқуқи Концепцияси ва доктринасини ривожлантириш муаммолари. БВ-Ф7-007-016 рақамли давлат гранти асосида чоп этилган.–Т.: ТДЮИ нашриёти, 2011. -166 бет. –Б.92. (M.Kh.Rustambaev, Q.R.Abdurasulova, B.J.Akhrarov. Problems of developing the concept and doctrine of criminal law of the Republic of Uzbekistan. Published on the basis of the state grant number BV-F7-007-016.–T.: TSUL publishing house, 2011. -166 pages. -P.92.)

Усмоналиев М. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм. Олий ўқув юртлари учун дарслик.—Т., «Янги аср авлоди», –Б.16.( Usmonaliev M. Criminal law. General part. Textbook for higher educational institutions.—T., "Generation of the New Century", -P.16.)

Ўзбекистон ССРнинг Жиноят кодекси. (1971 йил 1 январгача бўлган ўзгариш ва қўшимчалар билан). – Т., Ўзбекистон. 1971. –Б. 93. (Criminal Code of the Uzbek SSR. (as amended and supplemented up to January 1, 1971). - T., Uzbekistan. 1971. -P. 93.)

Ўзбекистон ССРнинг 1926 йилдаги Жиноят кодекси. 1946 йил 1 сентябргача бўлган ўзгаришлар билан. –Т., 1947. Ўзбекистон ССР Министрлар Совети Ишлар мудирлиги. А.Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси манбалар бўлимида сақланаётган нусхаси. ( The Criminal Code of the Uzbek SSR of 1926. With changes until September 1, 1946. - T., 1947. Directorate of Affairs of the Council of Ministers of the Uzbek SSR. A copy stored in the resource department of the National Library of Uzbekistan named after A. Navoi.)

Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 3/22/794/0939-сон. (Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. National Legislative Database, No. 3/22/794/0939) https://lex.uz/docs/111453

Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм: Дарслик. / А.С.Якубов, Р.Кабулов ва бошқ. – Тошкент. Ўзбeкистон Рeспубликаси ИИВ Акадeмияси, 2009. – Б 374. (Criminal law. General part: Textbook. / A.S. Yakubov, R. Kabulov et al. - Tashkent. Academy of Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, 2009. – P 374)

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Баданга қасддан шикаст етказишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида”ги қарори. ( Decision of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan "On judicial practice in cases related to intentional bodily injury") https://lex.uz/acts/1592419#1593065

Санталов А.И. Теоретические вопросы уголовной ответственности. – Л.: Изд-во Ленинградского университета, 1982. – С.12-13. (Santalov A.I. Theoretical issues of criminal liability. – L.: Leningrad University Publishing House, 1982. – P.12-13.)

Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.10.2022 й., 03/22/794/0939-сон. (Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. National database of legislative information, 19.10.2022, No. 03/22/794/0939) https://lex.uz/acts/111453

Махкамов О.М. Солиқ ёки бошқа мажбурий тўловларни тўлашдан бўйин товлашнинг жиноят-ҳуқуқий ва криминологик жиҳатлари: юрид.фанлар доктори илмий дар. олиш учун дисс. автореферати. –Т:, 2015. –Б.15. (Makhkamov O.M. Criminal-legal and criminological aspects of tax evasion or other compulsory payments: Doctor of Law. diss to get abstract. -T:, 2015. -P.15)

Усмоналиев М. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм. Олий ўқув юртлари учун дарслик.–Т., «Янги аср авлоди», –Б.111. (Usmonaliev M. Criminal law. General part. Textbook for higher educational institutions.-T., "Generation of the New Century", -P.111)

Каримов X. (2020). Некоторые проблемы квалификации существующих преступлений института административной ответственности. Обзор законодательства Узбекистана, (3), 67–71. извлечено от (Karimov X. (2020). Some problems of qualification of existing crimes of the institution of administrative responsibility. Review of legislation of Uzbekistan, (3), 67–71. extracted from) https://inlibrary.uz/index.php/uzbek_law_review/article/view/1838

Лопашенко Н.А., Административной преюдиции в уголовном праве – нет! / Н. А. Лопашенко // Вестник Академии Генеральной прокуратуры Российской Федерации. – 2011 – № 3 (23) – С. 64–71. (Lopashenko N.A., There is no administrative prejudice in criminal law! / N. A. Lopashenko // Bulletin of the Academy of the General Prosecutor's Office of the Russian Federation. – 2011 – No. 3 (23) – P. 64–71.)

Малков В.П., Административная преюдиция: за и против / В. П. Малков // Вестник Академии Генеральной прокуратуры Российской Федерации. – 2011 – № 3 (23) – С. 58–64. (Malkov V.P., Administrative prejudice: pros and cons / V.P. Malkov // Bulletin of the Academy of the General Prosecutor's Office of the Russian Federation. – 2011 – No. 3 (23) – P. 58–64.)

Волженкин Б.В., Принцип справедливости и проблемы множественности преступлений по УК РФ / Б.В.Волженкин // Законность. – М., – 1998 – № 12 – С. 2–7; Ковалев М.И., Преступление и проступок / М.И.Ковалев // Проблемы совершенствования законодательства по укреплению правопорядка и усиление борьбы с правонарушениями: межвуз. сб. науч. тр. Свердловск: Изд-во Свердл. юрид. ин-та, – 1982 – С. 3–14. (Volzhenkin B.V., The principle of justice and the problem of multiplicity of crimes under the Criminal Code of the Russian Federation / B.V. Volzhenkin // Legality. – M., – 1998 – No. 12 – P. 2–7; Kovalev M.I., Crime and misdemeanor / M.I. Kovalev // Problems of improving legislation to strengthen the rule of law and strengthening the fight against offenses: interuniversity. Sat. scientific tr. Sverdlovsk: Sverdl Publishing House. legal Institute, – 1982 – P. 3–14.)

Безверхов А.Г., Административная преюдициальность в уголовном законодательстве России: истоки, реалии, перспективы / А.Г.Безверхов // Вестник Самарской гуманитарной академии. Серия: Право – 2011 – № 2. – С. 40–41. (Bezverkhov A.G., Administrative prejudice in the criminal legislation of Russia: origins, realities, prospects / A.G. Bezverkhov // Bulletin of the Samara Humanitarian Academy. Series: Law – 2011 – No. 2. – P. 40–41.)

Загрузки

##submissions.published##

2023-12-27