ЖАВОБГАРЛИКНИ ЕНГИЛЛАШТИРУВЧИ ҲОЛАТЛАРДА ҚАСДДАН ОДАМ ЎЛДИРГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК НАЗАРДА ТУТИЛГАН ЖИНОЯТ ҚОНУНИ НОРМАЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ АЙРИМ МАСАЛАЛАРИ

##article.authors##

  • Хакимов Комил Бахтиярович

##article.subject##:

енгиллаштирувчи ҳолатларда қасддан одам ўлдирганлик, онанинг ўз чақалоғини қасддан ўлдириши, янги туғилган чақалоқ, кучли руҳий ҳаяжонланиш, аффект ҳолатида қасддан одам ўлдириш

##article.abstract##

Мазкур мақолада муаллиф жавобгарликни енгиллаштирувчи ҳолатларда қасддан одам ўлдирганлик учун жавобгарлик назарда тутилган жиноят қонуни нормаларини такомиллаштиришнинг айрим масалалари ҳамда уларнинг ўзига хос хусусиятларини ёритган. Муаллифнинг қайд этишича ҳар қандай шахс, уни ушлашдан бўйин товлаш имконияти ёки бошқа одамлар ёки ҳокимият органларидан ёрдам сўраб мурожаат қилиш имкониятидан қатъи назар, жиноятчини зарурий ушлаш ҳуқуқига эга. Қонунчиликда махсус назарда тутилган ҳолларда, шахс бундай ушлашни амалга ошириши шарт. Бундай мажбуриятни бажармаслик қонунда белгиланган ҳолларда жиноий жавобгарликка сабаб бўлади. Мақолада келтирилишича, енгиллаштирувчи ҳолатларда қасддан одам ўлдириш жинoят-ҳуқуқий институти ҳанузгача жинoий-ҳуқуқий xусусиятларни назарий асoслаш нуқтаи назаридан мунoзара майдoнида бўлиб, ҳуқуқни қўллаш амалиёти сoҳасида кўплаб савoллар ва қарама-қаршиликларни кeлтириб чиқармoқда. Шу сабабли, бугунги кунда мавжуд муаммoлар илмий-таҳлилий умумлаштириш ва ҳуқуқни қўллашда бир xилликни ўрнатиш бўйича амалий тавсияларни ишлаб чиқишни талаб қилади. Муаллифнинг фикрича ЖК 99-моддаси жиноят содир этиш вақтини белгилаб берган бўлсада, лекин онанинг жиноят содир этиш вақтидаги руҳий ҳолати, мотиви ва қасднинг пайдо бўлиш вақти каби масалаларни очиқ қолдиради. Ушбу қоидага асосан таҳлил қилинадиган бўлса, агар жиноят онанинг мутлоқ нормал руҳий ҳолат вақтида ёки илгаридан ўйланган қасд туфайли ёхуд она руҳиятига салбий таъсир кўрсатмайдиган ташқи таъсирлар натижасида содир этилган бўлсада, жиноят содир этган шахс янги туғган она бўлганлиги, жиноят содир этиш вақти мос келганли туфайли жиноятни ЖК 99-моддаси билан квалификация қилиш лозим. Бу эса одиллик принципига ва жазо тайинлашнинг умумий асосларига мос эмас. Шу боис, ЖК 99-моддасини янги таҳрирда қабул қилиш таклиф этилган.

Библиографические ссылки

Чихрадзе А. М. Теоретические основы формирования юридического понятия «привилегированное убийство» //Аграрное и земельное право. – 2019. – №. 12 (180). – С. 140-144. (Chikhradze A. M. Theoretical foundations of the formation of the legal concept of “privileged murder” // Agrarian and land law. – 2019. – No. 12 (180). – pp. 140-144.)

Наумов А.В. Российское уголовное право: курс лекций: Т.2.: Особенная часть (главы I-X) / А.В. Наумов. - М.: Волтерс Клувер, 2010. - 491 с. (Naumov A.V. Russian criminal law: course of lectures: T.2.: Special part (chapters I-X) / A.V. Naumov. - M.: Wolters Kluwer, 2010. - 491 p.)

Ответственность за убийство по российскому уголовному праву / А.Н. Красиков. – Саратов : Изд-во Сарат. ун-та, 1999. – 123 с (Responsibility for murder under Russian criminal law / A.N. Krasikov. – Saratov: Publishing house Sarat. University, 1999. – 123 p.)

Бородин С.В. Преступления против жизни. – М., 2000. – 620 с. (Borodin S.V. Crimes against life. – M., 2000. – 620 p.)

Пионтковский А.А. Курс советского уголовного права // А.А. Пионтковский, П.С. Ромашкин, В.М. Чхиквадзе. – М.: Наука, 1970. – 516 c. (Piontkovsky A.A. Course of Soviet criminal law // A.A. Piontkovsky, P.S. Romashkin, V.M. Chkhikvadze. – M.: Nauka, 1970. – 516 p.)

Шаргородский М.Д. Преступления против жизни и здоровья [Электронный ресурс]. - Режим доступа: http://adhdportal.com/book_1651.html, свободный. - Загл. с экрана. - Яз. Рус (Shargorodsky M.D. Crimes against life and health [Electronic resource]. - Access mode: http://adhdportal.com/book_1651.html, free. - Cap. from the screen. - Yaz. rus)

Лесниевски-Костарева, Т. А. Дифференциация уголовной ответственности. Теория и законодательная практика / Т. А. Лесниевски-Костарева. - М.: НОРМА, 2000. - 400 с (Lesnievski-Kostareva, T. A. Differentiation of criminal liability. Theory and legislative practice / T. A. Lesnievski-Kostareva. - M.: NORM, 2000. - 400 p.)

Российское уголовное право. Общая часть / Под ред. В.П. Коняхина и М.Л. Прохоровой. – М.: Контракт, 2014. – 560 с. (Russian criminal law. General part / Ed. V.P. Konyakhin and M.L. Prokhorova. – M.: Contract, 2014. – 560 p.)

Смирнова В. Е., Цыцылина Т. Л. Проблемы квалификации убийств с привилегированными составами //Вестник ВИЭПП. – 2019. – №. 1. – С. 130-135. (Smirnova V. E., Tsytsylina T. L. Problems of qualification of murders with privileged compositions // Vestnik VIEPP. – 2019. – No. 1. – pp. 130-135.)

Ельчанин П. В., Фоя В. В. Проблемы совершенствования норм об обстоятельствах, исключающих преступность деяния //Наука в современном обществе: закономерности и тенденции развития. – 2017. – С. 126-128. (Elchanin P.V., Foya V.V. Problems of improving norms on circumstances excluding criminality of an act // Science in modern society: patterns and development trends. – 2017. – pp. 126-128)

Баулин Ю.В. Право граждан на задержание преступника. – Харьков: Вища шк. Изд-во при Харьк. ун-те, 1986. – 157 c (Baulin Yu.V. The right of citizens to apprehend a criminal. – Kharkov: Vishcha school. Publishing house at Khark. Univ., 1986. – 157 p.)

Сидоров Б.В. Уголовно-правовые гарантии правомерного, социально-полезного поведения. – Казань: Изд-во Казанского ун-та, 1992. – 149 с. (Sidorov B.V. Criminal legal guarantees of lawful, socially beneficial behavior. – Kazan: Kazan University Publishing House, 1992. – 149 p.)

Якубович М.И. Необходимая оборона и задержание преступника. – М.: Знание, 1976. – 80 с; Тишкевич И.С. Право граждан на задержание преступника. – Минск: Изд-во БГУ, 1974. – 112 с; Тишкевич И.С. Борьба с преступностью – дело каждого. – М.: Юридическая литература, 1981. – 118 с (Yakubovich M.I. Necessary defense and detention of the criminal. – M.: Knowledge, 1976. – 80 p.; Tishkevich I.S. The right of citizens to apprehend a criminal. – Minsk: BSU Publishing House, 1974. – 112 p.; Tishkevich I.S. Fighting crime is everyone's business. – M.: Legal literature, 1981. – 118 p.)

Бородин С.В. Преступление против жизни. – М.: Юристъ, 1999. – 356 c (Borodin S.V. Crime against life. – M.: Yurist, 1999. – 356 p.)

Загрузки

##submissions.published##

2023-12-07