ҲУҚУҚИЙ НОРМАЛАР РАҚОБАТИДА ЖИНОЯТ СУБЪЕКТИГА КЎРА ҚИЛМИШНИ КВАЛИФИКАЦИЯ ҚИЛИШ МАСАЛАЛАРИ

##article.authors##

  • Курбанов Маъруфжон Мамадаминович

##article.subject##:

жиноий қилмиш, жазо, квалификация, нормалар рақобати, одиллик, айб учун жавобгарлик, жавобгарликнинг муқаррарлиги

##article.abstract##

Мақолада муаллиф томонидан ҳуқуқий нормалар рақобатида жиноят субъектига кўра қилмишни квалификация қилиш масалаларига оид айрим мулоҳазалар баён қилинган. Шунингдек, муаллифнинг таъкидлашича, Маълумки, жиноят таркибининг барча аломатлари мавжуд бўлган қилмишни содир этиш, шахсни жавобгарликка тортиш учун асос бўлади. Демак, шахсни жиноий жавобгарликка тортиш ва унга нисбатан жиноий жазо ёки бошқа ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш учун қонуннинг қайси нормаси бузилганлигини, қилмишда қандай жиноят таркиби белгилари борлигини аниқ кўрсатиш лозим. Мазкур вазифа жиноятларни квалификация қилиш воситасида бажарилади. Ўзбекистон Республикаси Жиноят-процессуал кодексининг 488-моддасида Жиноят кодекси нормаларининг нотўғри қўлланиши ҳолатлари кўрсатилган бўлиб, ўз навбатида бу ҳолатлар ҳукмни бекор қилиш ёки ўзгартириш учун асос бўлади. Шундай қилиб, квалификация асосли, қонуний, тўғри ва тўлиқ бўлиши лозим. Чунки квалификация жиноят ҳуқуқида қонунийликнинг асосий элементи ҳисобланади, бир жиноятни бошқа жиноятлардан фарқлаш имконини беради, қилмишни жиноят деб топишга, жиноятнинг жиноят-ҳуқуқий ва процессуал оқибатларини аниқлаш ва адолатли жазо тайинлашга асос бўлади. Қилмиш тўғри квалификация қилинмас экан, қонунийлик, одиллик ва айб учун жавобгарлик принциплари бузилади. Шу сабабли қонунни қўллаш жараёнида жиноят қонунчилиги талабларига аниқ риоя қилиш ва қилмишга тўғри ҳуқуқий баҳо беришгина адолатли жавобгарликни таъминлашга хизмат қилади.

Библиографические ссылки

Найимов С.С. Қилмишни жиноят-ҳуқуқий нормалар рақобатида квалификация қилишнинг назарий ва амалий масалалари / Юридик фанлар номзоди илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация. –Тошкент: 2007. – Б. 15. (Nayimov S.S. Theoretical and practical issues of qualification of the act in the competition of criminal legal norms / dissertation written to obtain the degree of candidate of Legal Sciences.- Tashkent: 2007. – P. 15.)

Герцензон А.А. Квалификация преступлений. - М.: 1997. С.21. (Herzenzon A.A. Qualification of crimes. - M.: 1997. -P.21.)

Кабулов Р. Жиноятларни квалификация қилиш: ИИВ олий таълим муассасалари учун дарслик / Р.Қабулов, А.А.Отажанов, И.А.Соттиев ва бошқ. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2012 – Б. 229. (Kabulov R. Qualification of crimes: textbook for higher educational institutions of the IIV / R.Kabylov, A.A.Otajanov, I.A.Sattiev et al. - Tashkent: Kyiv Academy of the Republic of Uzbekistan, 2012-B. 229.)

Иркаходжаев А.К., Холикулов У.Ш. Жиноятларни квалификация қилишнинг илмий асослари. Ўқув қўлланма. –Тошкент: ТДЮИ нашриёти, 2007. – Б. 53. (Irkakhodzhaev A.K., Holikulov U.Sh.scientific basis for qualifying crimes. Tutorial. - Tashkent: tdyui publishing house, 2007. – P. 53.)

Малков В.П. Совокупность преступлений. – Казань: Казанск. ун-т., 1994. - С.178. (Malkov V.P. The totality of crimes. – Kazan: Kazansk. Univ., 1994. - P.178.)

Кудрявцев В.Н. Теоретические основы квалификации преступлений. - М.: Юрид. наук, 1963. - С.243. (Kudryavtsev V.N. Theoretical foundations of the qualification of crimes. - M.: Yurid. nauk, 1963. - p.243.)

Пинчук В.И. Квалификация преступлений при их совокупности: конспект лекций.- Ленинград., 1988.- С.42. (Pinchuk V.I. Qualification of crimes in their totality: lecture notes.- Leningrad., 1988.- p.42.)

Наумов А.В. Применение уголовно-правовых норм. – Волгоград: Высш. шк. МВД., 1973. - С.122. (Naumov A.V. Application of criminal law norms. – Volgograd: Higher School of the Ministry of Internal Affairs, 1973. - p.122.)

Караев Т.Э. Повторность преступлений. – Москва: Юрид. лит., 1983. – С. 89. (Karaev T.E. Repetition of crimes. – Moscow: Yurid. lit., 1983. – p. 89.)

Шакин В.Б. Конкуренция и коллизия уголовно-правовых норм // Сибирский юридический вестник. - 2001. - № 1. - С.17-19. (Shakin V.B. Competition and conflict of criminal law norms // Siberian Legal Bulletin. - 2001. - No. 1. - pp.17-19.)

Юридик атамалар ва иборалар луғати / Ғ.Аҳмедов таҳрири остида. – Т.: Адолат, 1993. – Б. 52. (Dictionary of legal terms and phrases / G'.Under Ahmedov Ed. - T.: Justice, 1993. – B. 52.)

Юридик энциклопедия / У.Таджихановнинг умумий таҳрири остида. - Т.: Шарқ,, 2001. - 233 б. (Legal encyclopedia / u.Under the general editorship of tadzhikhanov. - T.: East,, 2001. –P 233)

Сауляк С.Ф. Проблема конкуренции уголовно-правовых норм: Автореф. дисс... канд. юрид. наук. – Москва, 1990. С.9. (Saulyak S.F. The problem of competition of criminal law norms: Abstract. diss... cand. jurid. sciences'. – Moscow, 1990. p.9.)

Горелик А.С. Конкуренция уголовно-правовых норм. Учеб. пособие. Краснояр.гос.ун-т. - Красноярск, 1998. - С.18. (Gorelik A.S. Competition of criminal law norms. Study guide. Krasnoyar.state un-T. - Krasnoyarsk, 1998. - p.18.)

Качурин Д.В. О конкуренции уголовно-правовых норм // Российский судья. - 2002. - №11. - С.13. (Kachurin D.V. On the competition of criminal law norms // Russian judge. - 2002. - No.11. - p.13.)

Иногамова Хегай Л.В. Конкуренция норм об освобождении от наказания // Государство и право. - 2000. – №2. – С. 57-64. (Inogamova Hegai L.V. Competition of norms on exemption from punishment // State and law. - 2000. – No. 2. – pp. 57-64.)

Иногамова-Хегай Л.В. Конкуренция уголовно-правовых норм при квалификации преступлений. Учебное пособие. – Москва: Инфра-М, 2002. - С. 26. (Inogamova-Hegai L.V. Competition of criminal law norms in the qualification of crimes. Study guide. – Moscow: Infra-M, 2002. - p. 26.)

Иркаходжаев А.К., Холикулов У.Ш. Жиноятларни квалификация қилишнинг илмий асослари. Ўқув қўлланма. –Тошкент: ТДЮИ нашриёти, 2007. – Б. 53. (Irkakhodzhaev A.K., Holikulov U.Sh.scientific basis for qualifying crimes. Tutorial. - Tashkent: tdyui publishing house, 2007. – P. 53.)

Кудрявцев В.Н. Общая теория квалификации преступлений. - М.: Госюриздат, 1963. - С.246. (Kudryavtsev V.N. General theory of qualification of crimes. - M.: Gosyurizdat, 1963. - P.246.)

Кузнецова Н.Ф. Тяжкова И.М. Курс уголовного права. Общая часть. – Москва: Зерцало, 1999. - С.530-531. (Kuznetsova N.F. Tyazhkova I.M. Course of criminal law. The general part. – Moscow: Zertsalo, 1999. - pp.530-531.)

Куринов Б.А. Научные основы квалификации преступлений. Москва: Юриздат., 1976. - С.175. (Kurinov B.A. Scientific bases of qualification of crimes. Moscow: Yurizdat., 1976. - P.175.)

Хахулина К.С. Понятие конкуренции уголовно-правовых норм // Сб. асп. работ. Обществ. науки. Право. Казань, 1976, С.35. (Khakhulina K.S. The concept of competition of criminal law norms // Collection of asp. works. Societies. science. Right. Kazan, 1976, p.35.)

Найимов С. Қилмишни жиноят-ҳуқуқий нормалар рақобатида квалификация қилишнинг назарий ва амалий масалалари: Юрид. фан. номз. дисс. – Тошкент: ТДЮИ, 2007. – Б. 40. (Nayimov S. Theoretical and practical issues of qualifying an act in the competition of criminal legal norms: dissertation for obtaining PhD.- Tashkent: TSIL, 2007. – P. 40.)

Загрузки

##submissions.published##

2023-07-20