БОЖХОНА ТЎҒРИСИДАГИ ҚОНУНЧИЛИКНИ БУЗИШ ТУШУНЧАСИ ВА УШБУ ҚИЛМИШ УЧУН ЖИНОИЙ ЖАВОБГАРЛИК НАЗАРДА ТУТИЛГАН ҚОНУНЧИЛИК ҲУЖЖАТЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ
##article.subject##:
божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш, иқтисодиёт асосларига қарши жиноят, маъмурий жавобгарлик, божхона назорати, божхона ҳужжатлари ёки воситалари, алдаш, декларация, товар ёки бошқа қимматликлар, қонунчилик нормаларининг ривожланиши босқичлари##article.abstract##
Ушбу мақолада божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш тушунчаси ва ушбу қилмиш учун жиноий жавобгарлик назарда тутилган қонунчилик ҳужжатларининг ривожланиши босқичлари таҳлил қилинган. Товар-пул муносабатлари ҳамда давлатлар ўртасида савдо-сотиқ ва бошқа соҳаларда ўзаро муносабатларнинг ривожланиши натижасида деярли барча даврларда давлатлар чегара ва божхона хизматига эҳтиёж сезганлар. Мазкур тадқиқот орқали божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш тушунчаси юзасидан олимларнинг қарашлари, миллий жиноят қонунчилигида нормалар, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми томонидан берилган тушунтиришлар таҳлил қилинган. Ушбу жиноят учун жавобгарлик белгиланишининг ижтимоий зарурати асослаб берилган. Шунингдек, ушбу жиноятнинг бошқа турдаги ҳуқуқбузарликлардан фарқли жиҳатларига эътибор қаратилган. Бундан ташқари, мазкур мақолада мамлакатимизда миллий давлатчиликнинг ривожланиш даврларида, шу жумладан, ислом ҳуқуқи, хонликлар, амирлик даври, совет тузуми ва мустақиллик даврларида божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш жинояти учун жавобгарлик масаласи атрофлича таҳлил қилинган. Шу жумладан, Ўзбекистонда амалда бўлган 1926, 1959 ва 1994 йиллардаги жиноят қонунларида божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш билан боғлиқ жиноятлар учун жавобгарлик белгиланган нормалар таҳлил қилиниб, ушбу нормаларнинг амалдаги жиноят қонунида белгиланган нормалардан фарқли жиҳатлари ёритилган. Муаллиф томонидан тадқиқот натижаси сифатида божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш тушунчасига таъриф ишлаб чиқилган ҳамда ушбу қилмиш учун жиноий жавобгарлик назарда тутилган қонунчилик ҳужжатларининг ривожланиши босқичлари ажратилган ҳолда ўрганилиши тавсия этилган.
Библиографические ссылки
Лопашенко Н.А. Вопросқ квалификации преступлений в сфере экономической деятельности. – Саратов, 1997. – С.16. (Lopashenko N.A. Question of qualification of crimes in the sphere of economic activity. - Saratov, 1997. -P.16)
Уголовное право Российской Федерации. Особенная часть: Учебник под ред. проф. Б.В.Здравомқслова. – М., 1996. – С.178. (Criminal law of the Russian Federation. Special part: Textbook, ed. prof. B.V. Zdravomkslova. – M., 1996. –P.178)
Уголовное право России. Особенная часть: Учебник под ред. проф. А.И.Рарога. – М., 1996. – С.145. (Criminal law of Russia. Special part: Textbook, ed. prof. A.I. Raroga. – M., 1996. –P.145)
Чучаев А.И. Таможеннқе преступления в новом УК РФ / А.И.Чучаев, С.Ю.Иванова // Государство и право. 1998. №11. – 40–42 с. (Chuchaev A.I. Customs crimes in the new Criminal Code of the Russian Federation / A.I. Chuchaev, S.Yu. Ivanova // State and Law. 1998. No. 11. – 40–42 pages)
Угаров Б. Междунаародная борьба с контрабандой. – М. Международные отношения, 2001. – С.120. (Ugarov B. International fight against smuggling. - M. International Relations, 2001. -P.120)
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2013 йил 6 сентябрдаги “Божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш ва контрабандага оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида”ги 18-сон қарори. (Decree No. 18 of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan dated September 6, 2013 "On judicial practice in cases of violation of customs legislation and cases of smuggling") // www.lex.uz/docs/2259789
Комментарий к Ук РФ. Общая часть/ Под общ. ред. Ген. прок. РФ, проф. Ю.И. Скуратова и Пред-я ВС РФ. В.М. Лебедева. – М., ИНФРА-М-Норма, 2016. – С. 25. (ommentary to the Criminal Code of the Russian Federation. General part / Under the total. ed. Gene. proc. RF, prof. Yu.I. Skuratov and Pred-I of the Armed Forces of the Russian Federation. V.M. Lebedev. - M., INFRA-M-Norma, 2016. -P. 25)
Юридический энциклопедический словарь. /Под ред. А.Я.Сухарева. – М., 2014. – С. 204. (Legal Encyclopedic Dictionary. / Ed. A.Ya.Sukhareva. - M., 2014. -P. 204)
Зеленский Ю.И. Контрабанда – язва империализма. – М., 2005. – С. 8. (Zelensky Yu.I. Smuggling is the plague of imperialism. - M., 2005. -P. 8)
Угаров Б.М. У таможенного барьера. – М., 2015. – С. 5. (Ugarov B.M. At the customs barrier. - M., 2015. - P. 5)
Контрабанда и борьба с ней. – М., 2012. – С. 2–4. (Smuggling and the fight against it. - M., 2012. -P. 2–4)
Смоляков П.Н. Уголовно-правовая характеристика контрабанды (по материалам Сибирского и Дальневосточного федеральных округов): Автореф. дисс. ...канд. юрид. наук. – М., 2003. – С.18. (Smolyakov P.N. Criminal-legal characteristics of smuggling (based on the materials of the Siberian and Far Eastern federal districts): Abstract of the thesis. diss. ...cand. legal Sciences. - M., 2003. - P.18)
Уголовное законодательство СССР и союзных республик. – М.: Госюриздат, 1957. – С.18. (Criminal legislation of the USSR and the Union republics. - M.: Gosjurizdat, 1957. - P.18)
Уголовный кодекс Узбекской ССР. – Самарканд, 1926. – С. 19. (Criminal Code of the Uzbek SSR. - Samarkand, 1926. -P. 19)
Ўзбекистон ССРнинг Жиноят кодекси. – Тошкент: Ўзбекистон, 1977. – Б. 60. (Criminal Code of the Uzbek SSR. - Tashkent: Uzbekistan, 1977. -P. 60)
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1991 йил 25 октябрдаги “Ўзбекистон Республикаси Божхона қўмитасини ташкил этиш тўғрисида”ги ПФ–284-сон Фармони. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated October 25, 1991 "On the establishment of the Customs Committee of the Republic of Uzbekistan" No. PF-284) // www.lex.uz/docs/227742
Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрдаги “Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодексини тасдиқлаш тўғрисида”ги 548–I-сон Қонуни. (Law of the Republic of Uzbekistan dated December 26, 1997 "On Approval of the Customs Code of the Republic of Uzbekistan" No. 548-I) // www.lex.uz/docs/184746
Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 20 январдаги “Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодексини тасдиқлаш тўғрисида”ги ЎРҚ–400-сон Қонуни. (Law of the Republic of Uzbekistan dated January 20, 2016 "On Approval of the Customs Code of the Republic of Uzbekistan" No. ORQ-400) // www.lex.uz/docs/2876354