KORRUPSIYANING XAVFLI KO‘RINISHI SIFATIDA – FAVORITIZM VA NEPOTIZM

##article.authors##

  • Murodullayeva Gulinur Xikmatullo qizi

##article.subject##:

korrupsiya, manfaatlar to‘qnashuvi, nepotizm, favoritizm, lobbizm, patronaj, pantuflyaj, klientelizm, kronizm, favoritizm, traybalizm, odob-axloq qoidalari.

##article.abstract##

Dunyoda korrupsiyaning oldini olish, favoritizm, nepotizm hamda  manfaatlar to‘qnashuvini oldini olish bo‘yicha amaliy harakatlarni kuchaytirish va ularni tartibga solishning samarali mexanizmini yaratish dolzarb vazifaga aylanib bormoqda. Milliy olimlarimiz tomonidan olib borilgan tadqiqot ishlarida favoritizm va nepotizm tashkiliy hodisa sifatida to’liq tahlil qilinmagan. Shu jihatdan, mazkur maqolada nepotizm va favoritizm muammosi davlat xizmati faoliyatining asosiy muammosi sifatida ko‘rib chiqilgan. Korrupsiya shakllari sifatida nepotizm, favoritizm tushunchalari tahlil qilingan, shuningdek, ushbu hodisalarning manfaatlar to’qnashuvi kontekstida tarqalishi va ularni belgilovchi omillar o’rtasidagi munosabatlari aniqlangan. O‘rganish natijasida favoritizm va nepotizm ko‘lamiga qarab oilaviy rishtalar va do‘stona munosabatlardan foydalanishning ijobiy va salbiy tomonlari aniqlangan. Ushbu hodisalarning davlat xizmatida manfaatlar to'qnashuvining tarqalishi bilan bog'liqligi ko'rib chiqilgan. Muallif tomonidan Yevropa mamlakatlarining nepotizm, favoritizm, manfaatlar to‘qnashuvi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlari, normalari va qoidalari atroflicha tahlil qilingan. Korrupsiyaning bir shakli sifatida nepotizm va favoritizmni xolis aniqlash va tekshirishning huquqiy va institutsional jihatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, favoritizm va nepotizmni oldini olishga oid takliflar ishlab chiqilgan.

Библиографические ссылки

Axrarov B.D., Boshqaruv tartibiga qarshi mansabdorlik jinoyatlari uchun javobgarlik muammolari. [Problems of responsibility for official crimes against management procedure] yu.f.d. ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. – T.: TDYU, 2008.

Ismailov B.I., Xo‘jayev M., O‘zbekiston Respublikasida maishiy korrupsiyani bartaraf etish bo‘yicha chora tadbirlarni takomillashtirishning amaliy jihatlari.[Practical aspects of improving measures to eliminate domestic corruption in the Republic of Uzbekistan] – T.: Yurist axborotnomasi 5-son, 1-jild, 2020.

Said-Gaziyeva N.Sh., O‘zbekistonda davlat xizmatini isloh qilishning nazariy va amaliy muammolari.[Theoretical and practical problems of civil service reform in Uzbekistan] yu.f.d. ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – T.: TDYU, 2010.

Xojiyev E.T., Ismailova G.S., Raximova M.A., Davlat xizmati: [State service] o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Baktria press, 2015

Maxmudov F.B., Davlat fuqarolik xizmatida manfaatlar to‘qnashuvini oldini olishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlari. [Organizational and legal mechanisms for preventing conflicts of interest in the state civil service]Yuridik fanlari bo‘yicha falcafa doktori ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – T.: TDYU, 2021.

Abramo, G., D’Angelo, C. A., & Rosati, F. (2014). Relatives in the same university faculty: nepotism or merit? Scientometrics, 101, 737–749. https://doi.org/10.1007/s11192-014-1273-z

Padgett, M. Y. & Morris, K. A. (2005). Keeping it “All in the family”: Does nepotism in the hiring process really benefit the beneficiary? Journal of Leadership & Organizational Studies, 11(2), 34–45. DOI: 10.1177/107179190501100205.

Safina, D. M. (2013). The influence of favoritism and nepotism on organizational and economic development. Discussion, 10, 89 – 94 (in Russian).

Siegert, A. (2008). Transmigration of High-qualified Personnel – Challenge for Staff Management. Forsyth, 4(8), 10–21.

Kerse G. & Babadağ, M. (2018). I’m Out If Nepotism is in: The Relationship Between Nepotism, Job Standardization and Turnover Intention. Ege Academic Review, 18 (4), 631–644, DOI: 10.21121/eab.2018442992.

Zaykov, D. Е. (2017). The specifics of the legal regulation of countering nepotism in labor relations. Journal of the Higher School of Economics: Series “Law”, 2, 102–115

Matsiievskyi Yu. V. (2010). Looking to the Future: scenarios for involving defective democracy in Ukraine. Scientific works of Petro Mohyla Black Sea National University. Series: Political science. VoL. 149, Issue 137, 14–20.

Komliev, N. G. (2000). Dictionary of Foreign Words. Moscow: EXMO-Press. 1168 p.

Kopystyra, A. M. (2013). Typology of corruption in Ukraine. Innovative Economy, 8, 43–46 (in Ukrainian).

Kreimer, D., Nurik, R. & Sushko, O. (2012). Alarm signal – Round 2: Protecting Democracy in Ukraine. An addendum to the Freedom House Report (July, 2012). Kyiv: Freedom House. 20 p. (in Ukrainian).

https://anticorruption.uz/uzc/item/what-is-corruption;

https://proacademy.uz/uz-lat/faq?category=247;

Bezrukova I. V.Osnovniye vidi sovremennoy korrupsii — Nauka XXI.

[Bezrukova I. V. The main types of modern corruption – Science XXI];

Carlo Petrini, Luciana Riva, Conflicts of Interest Result from Relationships // Journal of Bioethical Inquiry Pty Ltd. 2021. https://doi.org/10.1007/s11673-020- 10081-0 2020 #;

Zufarov R.A., Axrarov B.J., Mirzayev U.M. Korrupsiya. Qonun. Javobgarlik. Monografiya [Corruption. Law. Accountability. Monograph]// Masʼul muharrir: yu.f.d., prof. Rustambayev M.X. – T.: TDYUI nashriyoti, 2011. – B. 27;

Konflikt interesov na gosudarstvennoy I munitsipalnoy slujbe, v deyatelnosti organizatsiy: prichini, predotvrasheniye, uregulirovaniye: nauchno-prakticheskoye posobiye [Conflict of interest in state and municipal service, and organization's activities: reason, predovrasheniye, uregulirovaniye: nauchno-prakticheskoye posobiye]/ T.S. Glazirin, T.L. Kozlov, N.M. Kolosova [i dr.] M.: Institut zakonodatelstva i sravnitelnogo pravovedeniya pri Pravitelstve Rossiyskoy Federatsii: INFRA-M, 2016. S. 15;

Muaath S., Nepotism and Corruption: A Descriptive and Analytical Study in the Reality of Kuwaiti Society. Corruption - New Insights Journal DOI: 10.5772/intechopen.106976;

Davlat mansabdor shaxslarining xalqaro xulq-atvor kodeksi. [ International Code of Conduct of State Officials] www.un.org/ru/ documents/decl_conv/conventions/int_code_of_conduct.shtml;

Pershin M. V. Obshaya psixologiya / pod red. A. V. Petrovskogo. M., 1970. S. 101; Rubinshteyn S. L. Osnovi obshey psixologii. [Basis of obshey psychology] M., 1946. S. 630;

Glezerman, G.Ye. Interes kak sotsiologicheskaya kategoriya // Voprosi filosofii [Interest as a sociological category // Questions of Philosophy]– 1966. – № 10. – S. 15-26;

https://uza.uz/uz/posts/surxondaryoda-sobiq-tuman-hokimiga-nisbatan-zhinoyat-ishi-qozgatildi_421498;

B.Ismoilov, Ta’sirchan jamoatchilik nazorati korrupsiyaga qarshi kurashishda qay darajada muhim. [How important is effective public oversight in the fight against corruption] http://uza.uz/posts/211396;

//https://anticorruption.uz/uzc/item/2021/04/17/korruptsiyaga-qarshi-kurashish-agentligi-faoliyati-hisoboti;

Alimov G‘.A. Yuridik shaxslarning korrupsion huquqbuzarliklar uchun javobgarligini tartibga soluvchi xalqaro standartlar tizimi//monografiya.-[ System of international standards regulating liability of legal entities for corruption offenses//monograph]T.:YUMOM,2019;

J.Itrich-Drabarek, Uwarunkowania, standardy i kierunki zmian służby cywilnej w Polsce na tle europejskim, Varsovie 2010// http://encyklopediaap.uw.edu.pl/index.php/Faworytyzm,_nepotyzm_i_kumoterstwo/fr;

Chudinov, A., (2003). Dictionary of foreign words incorporated into the Russian language. Retrieved from http://encdic.com/fwords/Favoritizm-37868.htm;

Osinsev D.V. O dalneyshix merax po predotvrasheniyu konflikta interesov v sisteme gosudarstvennoy slujbi [On further measures to prevent conflicts of interest in the public service system] //Rossiyskiy yuridicheskiy jurnal. –2011.№4.S.23-27;

Murodullayev, Dostonjon. “Znacheniye mejdunarodno-pravovix standartov v oblasti oxrani truda:.[Significance of international legal standards in labor protection] “Review of law sciences”, Special issue. (2020): pp 82-87;

G.Murodullayeva. Manfaatlar to‘qnashuvini hal etishda xorij amaliyoti. [Foreign practice in resolving conflicts of interest] “Huquq va burch”. [“Right and duty”] Number 5, 2022. pp 41-43.

Загрузки

##submissions.published##

2023-01-28