ЎЗГАЛАР МУЛКИНИ ТОВЛАМАЧИЛИК ЙЎЛИ БИЛАН ТАЛОН-ТОРОЖ ҚИЛИШНИНГ ОБЪЕКТИВ БЕЛГИЛАРИ
##article.subject##:
мулк, мулкий ҳуқуқ, товламачилик, оғирлаштирувчи ҳолат, етказилган зарар, бир гуруҳ шахслар томонидан олдиндан тил бириктириб, кўп миқдорда, жуда кўп миқдорда, жавобгарликни дифференциация қилиш##article.abstract##
Мақолада муаллиф томонидан ўзгалар мулкини товламачилик йўли билан талон-торож қилишнинг объектив белгилари, мазкур жиноятнинг объекти ва объектив томонига оид айрим мулоҳазалар баён қилинган. Шунингдек, муаллифнинг қайд этишича жиноят қонунининг асосий вазифаларидан бири эса бу – мулк ҳуқуқининг дахлсизлигини таъминлаш ҳисобланади. Айтиш мумкинки, аксарият жиноятлар мўмай даромад орттириш, мулкни ёки мулкка бўлган ҳуқуқларни осон қўлга киритишга қаратилган бўлади. Бундай жиноятлар, асосан иқтисодиёт соҳасидаги жиноятлар бўлиб, булар орасида энг кенг тарқалгани ўғирлик ва фирибгарлик жиноятларидир. Бироқ, мазкур турдаги жиноятлар орасида товламачилик жинояти юқори келтирилган ҳар икки жиноятдан жабрланувчига нафақат моддий балки сезиларли даражада маънавий зарар етказиши билан ҳам ажралиб туради. Бундан ташқари мазкур жиноятни содир этишда жабрланувчи ўзига ёки унинг яқин кишиларига зўрлик ишлатиш, мулкка шикаст етказиш ёки уни нобуд қилиш ёхуд жабрланувчи учун сир сақланиши лозим бўлган маълумотларни ошкор қилиш билан қўрқитилганлиги учун ҳам бу ҳақда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар бермайди. Бу эса мазкур турдаги жиноятларнинг латентлигини оширади ҳамда жиноят содир этган шахсни келгусида бошқа жиноят содир этишга рағбатлантиради.
Библиографические ссылки
Севрюков А.П. Хищение имущества: криминологические и уголовно-правовые аспекты. – М.: Экзамен, 2004. – С. 107. (Sevryukov A.P. Theft of property: criminological and criminal law aspects. - M .: Exam, 2004. - P. 107.)
Мирзаев У. Ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилганлик учун жавобгарлик муаммолари. Юрид. фан. ном. ... дисс. – Тошкент, 2009. – Б. 53. (Mirzaev U. Liability issues for misappropriation or theft by distribution. Law. science. name ... diss. - Tashkent, 2009. - P. 53.)
Диденко В.П. Квалификация хищений государственного или общественного имущества путем присвоения, растраты или злоупотребления служебным положением. – Киев, 1992. – С.3. (Didenko V.P. Qualification of theft of state or public property by misappropriation, embezzlement or abuse of official position. - Kyiv, 1992. - P.3.)
Никифоров Б.С. Объект преступлений. – М., 1960. – С.155. (Nikiforov B.S. Object of crime. - M., 1960. - P.155.)
Алауханов Е.О. Криминологические проблемы предупреждения корыстно-насильственных преступлений. Автореф. дисс. … докт. юрид. наук. – Алматы, 2004. – С.10. (Alaukhanov E.O. Criminological problems of prevention of mercenary-violent crimes. Abstract diss. … doc. legal Sciences. - Almaty, 2004. - P.10.)
Қодиров А. Жазони оғирлаштирувчи ҳолатлар. Монография–Т.: “Адолат”, 1998. Б.45. (Kadirov A. Aggravating circumstances. Monograph-T.: "Adolat", 1998. P.45.)
Jinoyat huquqi. Darslik. ( To’ldrilgan va qayta ishlangan ikkinchi nashri) / R.Kabulov, A.A. Otajonov va boshq. –Toshkent: O’zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2012. –B. 335. (Criminal law. Textbook. (Completed and revised second edition) / R. Kabulov, A.A. Atajonov et al. -Tashkent: Ministry of Internal Affairs Academy of the Republic of Uzbekistan, 2012. -P. 335.)
Усмоналиев М. Жазо тайинлаш. –Тошкент: Янги аср авлоди, 2003. – .Б. 462. (Usmonaliev M. Punishment. -Tashkent: New Age Generation, 2003. - .P. 462.)
Рустамбаев М.Ҳ. Ўзбекистон Республикаси Жиноят ҳуқуқи курси. II том. Умумий қисм. Жазо тўғрисида таълимот. Олий таълим муассасалари учун дарслик. –Т.: ILM ZIYO, 2011. –Б. 100. (Rustambaev M.H. Criminal law course of the Republic of Uzbekistan. Volume II. General part. The doctrine of punishment. Textbook for higher education institutions. -T.: ILM ZIYA, 2011. -P. 100.)
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 1999 йил 30 апрелдаги 6-сонли “Ўзгалар мулкини ўғрилик, талончилик ва босқинчилик билан талон-торож қилиш жиноят ишлари бўйича суд амалиёти тўғрисида”ги қарорининг 4-банди. https://www.lex.uz/acts/1448644#1448745 (Clause 4 of the Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan No. 6 of April 30, 1999 "On judicial practice in the criminal cases of theft, robbery and robbery of other people's property". https://www.lex.uz/acts/1448644#1448745)
Рустамбоев М.Х. Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексига шарҳлар. Махсус қисм. – Т.: ILM ZIYO, 2006. – Б. 255. (Rustamboev M.Kh. Comments on the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. Special part. - T.: ILM ZIYA, 2006. - P. 255.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2004 йил 24 сентябрдаги 13-сонли “Қасддан одам ўлдиришга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида”ги қарори. https://www.lex.uz/acts/1455961 (Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan No. 13 of September)
