КОРРУПЦИЯ ЖИНОЯТЧИЛИГИНИНГ УМУМИЙ ТАВСИФИ, САБАБЛАРИ ВА ОЛДИНИ ОЛИШ

##article.authors##

  • Абдурасулова Кумринисо Раимкуловна

##article.subject##:

коррупция, жиноятчилик, криминологик тавсиф, сабаблар, коррупция жиноятчилиги, олдини олиш.

##article.abstract##

Мақолада коррупция тушунчаси, коррупция жиноятчилигига умумий тавсиф берилган, мазкур жиноятчиликнинг сабаблари ва олдини олиш бўйича мулоҳазалар билдирилган. Ушбу мақолада қуйидагилар ўз аксини топган: ҳозирги вақтда коррупция миллий хавфсизликка таҳдид солаётган асосий хавф бўлиб, иқтисодиёт ривожланишига асосий тўсиқ, давлат томонидан амалга оширилаётган ҳаракатларга қарамай ижтимоий барқарорликнинг сақланиши ва чуқурлашувига таъсир қилувчи омилдир. Коррупция иқтисодий қонунларнинг эркин ҳаракатланишини чеклайди, мамлакат нуфузини халқаро ҳамжамият олдида туширади. Ҳаққоний ва ижтимоий йўналтирилган бизнес бозордан сиқиб чиқарилади, чунки коррупция бундай бизнесни норентабел қилиб қўяди. Коррупция – ижтимоий феномен, жамият ва ижтимоий муносабатлар натижаси, ижтимоий ва хўжалик фаолиятини бошқариш функциясининг ўзига хослигидан келиб чиқиб, вужудга келади ва мавжуд бўлади, яъни айнан шундай ҳолатда мансабдор шахсда жамият ва давлат манфаатларини эмас, балки ўз шахсий ғараз ниятидан келиб чиқиб ресурсларни тасарруф этиш ва қарорлар қабул қилиш имконияти вужудга келади. Демак, коррупция мураккаб ижтимоий-сиёсий ҳодиса бўлиб, унинг кўриниши, шакли ўзгариши билан ҳажми қисқармайди. Коррупция феноменини тушунишга оид турли методологик ёндашувлар мавжуд бўлган. Шу билан бирга мазкур мақолада коррупциявий жиноятларнинг иқтисодий сабаблари тизимли равишда келтирилган. Шунингдек коррупциянинг олдини олиш ва унга қарши курашишнинг асосий йўналишлари сифатида давлат ва жамоатчилик томонидан алоҳида эътибор қаратилиши лозим бўлган жиҳатлар санаб берилган.

Библиографические ссылки

Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида ПФ-5729-сон Фармони. 27.05.2019. Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.05.2019, 06/195729/3199-сон, 20.07.2019 й., 06/19/5769/3450-сон. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No. PF-5729 on measures to further improve the system of combating corruption in the Republic of Uzbekistan. 27.05.2019. National database of legal documents, 29.05.2019, No. 06/195729/3199, 20.07.2019, No. 06/19/5769/3450)

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси // Халқ сўзи. – 2020. – 25 январь, № 19 (7521). Б 4. (Address of the President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev to the Oliy Majlis // People's word. – 2020. – January 25, No. 19 (7521). P 4.)

Арасту. Ахлоқи кабир. Тошкент янги аср авлоди, 2004. – Б. 164. Аристотель. Очинения: в 4 томах, - М., 1983. – с.456, 547. (Aristotle. His morals are great. Tashkent new century generation, 2004. - B. 164. Aristotle. Ochinenia: v 4 tomax, - M., 1983. - P. 456, 547.)

Юридик энциклопедия. Т. 2001. – Б. 84. (Legal encyclopedia. T. 2001. – B. 84.)

Ахраров Б.Д. Бошқарув тартибига қарши мансабдорлик жиноятлари учун жавобгарлик муаммолари: Юрид. фан. докт. ...диссертация. – Т., 2008. – Б.143-146. (Akhrarov B.D. Problems of liability for official crimes against management procedure: Law. science. dr. ...dissertation. - T., 2008. - P.143-146.)

Зуфаров Р.А., Ахраров Б.Ж. Коррупция. Қонун. Жавобгарлик. Монография Т., 2011. – Б.20. (Zufarov R.A., Akhrarov B.J. Corruption. Law. Accountability. Monograph T., 2011. – P.20.)

Карпец И.И. Организованная преступность как социальная и юридическая проблема, ее тенденции и причины. Организованная преступность-2. / Под ред. А.ИДолговой, С.В.Дьякива. – М., 1993. – С.-15. (Karpets I.I. Organized crime as a social and legal problem, its trends and causes. Organized crime-2. / Ed. A.IDolgovoy, S.V.Dyakiva. - M., 1993. - P.-15.)

Конвенция Организации Объединенных Наций против коррупции (Принята резолюцией Генеральной Ассамблеи от 31 октября 2003 г.). (United Nations Convention against Corruption (Adopted by General Assembly resolution of October 31, 2003).

Волженкин Б.В. Коррупция и уголовный закон. //Правоведение, 1991, №6. С.64.; Корыстные злоупотребления по службе (хишения, взяточничество, злоупотреблене служебным положением, уголовно-правовая характеристика и проблемы квалификации. Дисс.док.юр.наук. М. 1991. С.16-17.) (Volzhenkin B.V. Corruption and criminal law. // Jurisprudence, 1991, No. 6. P.64.; Selfish abuse of service (embezzlement, bribery, malpractice, criminal law characteristics and qualification problems. Diss.doc.jur.science. M. 1991. P.16-17.)

Ўзбекистон республикасининг Қонуни. Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида / Расмий нашр / Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги. – Тошкент: “Адолат”, 2017. – 3-4 б. (Law of the Republic of Uzbekistan. On fighting corruption / Official publication / Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan. - Tashkent: "Adolat", 2017. - 3-4 p.)

Ўзбекистон Республикаси Олий суди матбуот хизмати маълумоти. 2018 й. Февраль. (Information from the press service of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan. 2018 February.)

Шедий М.В. Кoррупция как coциaльнoе явлeниe: coциoлoгичecкий aнaлиз: Дисс. ... докт. соц. наук. – Москва, 2014. – С. 273. (Shediy M.V. Corruption as a social phenomenon: sociological analysis: Diss. ... doc. social Sciences. - Moscow, 2014. - P. 273.)

Klitgaard R. Gifts and Bribes / Zeckhauser R.J (Eds) Strategy and Choice. Cambridge: MIT Press, 1991.

Попов В.Г., Умников В.Н. Коррупция: основные угрозы и меры противодействия: Монография, М., 2012. – С. 36. (Popov V.G., Umnikov V.N. Corruption: the main threats and countermeasures: Monograph, M., 2012. - P. 36.)

Xudaykulov F. Theoretical aspects of facultative signs of the objective side of crime and their legal significance //ProAcademy. – 2018. – Т. 1. – №. 4. – С. 75-79.

Худайкулов Ф. Х. Уголовно-правовые аспекты факультативных признаков объективной стороны преступления при квалификации деяния //Право и жизнь. – 2019. – №. 2. – С. 115-122. (Khudaikulov F.Kh. Criminal-legal aspects of optional features of the objective side of the crime in the qualification of the act // Law and Life. – 2019. – no. 2. - P. 115-122.)

Худайкулов Ф. Х. Жиноят таркиби объектив томони зарурий ва факультатив белгиларининг жиноят-ҳуқуқий аҳамияти: таҳлил ва таклиф //Журнал правовых исследований. – 2021. – Т. 6. – №. 1. (Khudaikulov F. X. The criminal-legal significance of the necessary and optional features of the objective aspect of the crime: analysis and proposal // Journal of Law Research. - 2021. - T. 6. – no. 1.)

Загрузки

##submissions.published##

2022-08-29