OILAVIY MUNOSABATLARNING SHAKLLANISH TARIXI VA UNING ASOSIY MANBALARI
##article.subject##:
oila, oilaviy munosabatlar, nikoh, taloq, tarixiy taraqqiyot bosqichlari, monogom oila, “Avesto”, Qur’oni karim, hadis, lari hamda Burhoniddin Marg‘inoniyning “Hidoya” asari, O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi, er-xotin, farzand, jamiyat, davlat, huquqiy manba, tarbiya, avlod##article.abstract##
Ushbu maqolada mamlakatimizda oilaviy munosabatlarning shakllanish tarixi va uning asosiy manbalari haqida fikr yuritilgan. Bu mavzu o‘zbek tadqiqotchi olimlari tomonidan falsafiy, huquqiy, diniy, tarixiy, psixologik yondashuvlar asosida tadqiq qilingan. Tarixiy taraqqiyot bosqichlarida oila va nikoh munosabatlarini tartibga solishda qo‘llanilgan asosiy manbalar tahliliy va qiyosiy o‘rganilgan. Jumladan, zardushtiylarning muqaddas kitobi “Avesto”, Qur’oni karim, buyuk muhaddis Imom Buxoriyning hadislari, Sharq mutafakkirlari Abu Nasr Farobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sinolarning qarashlari, Burhoniddin Marg‘inoniyning “Hidoya” asari o‘rganilgan. Bu ma’naviy meroslarning bugungi jamiyatdagi o‘rni va ahamiyati haqida fikr yuritilgan. Hamda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Oila kodeksida oilaviy munosabatlarga doir keltirilgan normalarning tarixiy taraqqiyot bosqichlarida tadrijiy takomillashganligi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek maqolada oilaviy munosabatlarning tarixda ham muhim ahamiyat kasb etganligi manbalarda keltirilgan ma’lumotlar asosida yoritilgan. Hamda yuqorida keltirilgan manbalar asosida oilaviy munosabatlarda nikohning tutgan o‘rni va ahamiyati ham ko‘rsatib berilgan. Shu nuqtai-nazardan har qanday davrda, har qanday jamiyat, davlat taraqqiyotida oilaning tutgan o‘rni va ahamiyati o‘z dolzarbligini yo‘qotmasligi haqidagi fikrlar asoslab berilgan.
Библиографические ссылки
Beknazarov I. Oilada farzand va ota-ona munosabatlari. (Child and parental relations in the family.) /http://surgery.med.tma.uz/archives/2674 (accessed 20.02.2022)
Karimov I. O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. Toshkent, “O‘zbekiston”, 1998, 14 b. (Uzbekistan: national independence, economy, politics, ideology. Tashkent, “Uzbekistan”, 1998, -P. 14)
Xalmatova M. Oilaviy munosabatlar madaniyatini takomillashtirish va sog‘lom avlodni tarbiyalash muammolari. Falsafa fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. Toshkent, 1998. (Problems of improving the culture of family relations and educating a healthy generation. Dr. philos. sci. diss. Tashkent, 1998) http://diss.natlib.uz/ru-RU/ResearchWork/OnlineView/28471 (accessed 17.02.2022)
Lutfullayeva N. Turmush qurgan talabalarning oilaviy munosabatlarga tayyorgarligining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari. Psixologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. Toshkent, 2006. (Socio-psychological characteristics of the preparation of married students for family relations. Can. psycho.sci.diss. Tashkent,2006.) http://diss.natlib.uz/ru-/ResearchWork/OnlineView/28471 (accessed 18.02.2022)
Primova F. Oilaviy munosabatlarni shakllantirishda milliy va diniy qadriyatlarning tutgan o‘rni. Falsafa fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. Toshkent, 1999. (The role of national and religious values in the formation of family relations. Can. philos.sci. diss. Tashkent, 1999.) http://diss.natlib.uz/ru-RU/ResearchWork/OnlineView/28471 (accessed 19.02.2022)
Otaxo‘jayev F. Nikoh va uning huquqiy tartibga solinishi. Toshkent, “O‘zbekiston”, 1995. (Marriage and its legal regulation. Tashkent, “Uzbekistan”, 1995.)
Yuldashev J., Hasanov S. Avestoda ahloqiy-ta’limiy qarashlar. Toshkent, “O‘qituvchi”, 1992, 21 b. (Moral-educational views on avesto. Tashkent, “Teacher”, 1992, 21 p.)
Saidov A., Jo‘zjoniy A. Sharq sivilizatsiyasi: inson va huquq (o‘tmish va hozirgi zamon) Toshkent, “Adolat” 2005. (Eastern civilization: man and Law (past and present time). Tashkent, “Justice”, 2005.)
Hamidov H. Shohnomaning shuhrati. Toshkent, “O‘zbekiston” 1993, 93 b. (The glory of the chroniclerati. Tashkent.: “Uzbekistan”, 1991, 93 p.)
Karimov I. Xavfsizlik va barqarorlik yo‘lida. 6-jild. Toshkent, “O‘zbekiston” 1998, 375-376 b. (Security and stability in a lump sum. Volume 6. Tashkent, “Uzbekiston”, 1998, Pp 375-376.) http://www.ziyouz.com (accessed 20.02.2022)
Qur’oni karim. O‘zbekcha izohli tarjima. Alouddin Mansur tarjimasi. Toshkent, “Sharq yulduzi” 1992, 493 b. (Holy Quran. Uzbek explanatory translation. Translation of Alouddin Mansur. Tashkent, “East star”, 1992, 493 p.)
Fazilova D. Davlat va huquq asoslari darslarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalaridan foydalanish. Metodik tavsiyanoma. Jizzax, 2015, 18 b. (The use of personality-oriented educational technologies in the lessons of state and law fundamentals. Methodical recommendation. Jizzakh, 2015, 18 p.)
Abu Nasr Farobiy. Fozil odamlar shahri. Toshkent, Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti. 1993, 224 b. (The city of virtuous people. Tashkent, People's heritage publishing house named after Abdulla Kadiri, 1993, 224 p.)
Beruniy. Minerologiya. Moskva, 1963, 256 b. (Mineralography. Moskov, 1963, 256 p.)
Rahimov S. Abu Ali ibn Sino ta’lim va tarbiya haqida. Toshkent, “O‘qituvchi”, 1967, 99 b. (About Abu Ali ibn Sina education and training. Tashkent, “Teacher”, 1967, 99 p.)
Burhoniddin al-Marg‘inoniy. Hidoya.1-jild. Toshkent, “Adolat” 2000, 649 b. (Hidaya. Volume 1. Tashkent, “Justice”, 2000, 649 p.)
O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi. 30.04.1998. (Family Code of the Republic of Uzbekistan. 30.04.1998.) https://lex.uz/docs/-104720 (accessed 20.02.2022)
