TRANSCHEGARAVIY ELEKTRON TIJORATNI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MUAMMOLARI
##article.subject##:
transchegaraviy elektron tijorat, elektron tijorat, elektron ma'lumotlar almashish, Internet-tijorat, axborot va telekommunikatsiya vositalari, tovarlarni bojsiz olib kirish, soliq##article.abstract##
Transchegaraviy elektron tijoratning tub farqi va muhim ustunligi shundaki, u elektron elektron hujjat aylanishi asosida amalga oshiriladi va uzoq vaqt davomida rasmiylashtirilmaydi. Shunday qilib, butun savdo aylanishi (jarayon) yoki uning muhim elementlari elektron raqamli telekommunikatsiyalardan foydalangan holda interfaol rejimda amalga oshiriladi. Bularning barchasi savdo ayirboshlash xarajatlarini kamaytirishga yordam beradi va tovarlarning iste'mol qiymatini pasayishiga sezilarli ta'sir qiladi, chunki u tovarlarni ishlab chiqarish va sotish bosqichlari o'rtasidagi vaqtni qisqartiradi, tovarlar va xizmatlar to'g'risida ma'lumot olish uchun vaqtni tejashni kafolatlaydi, vositachilik aloqasini yo'q qiladi va turli xavflarni kamaytiradi. COVID-19 pandemiyasi sharoitida ushbu nisbatan yangi savdo shakli O'zbekistonda asosan yuridik shaxslar o'rtasidagi bitimlarda keng tarqalgan. Uning hajmi o'smoqda va o'sishda davom etmoqda, bu tadqiqot mavzusini tanlashni aniqladi. Maqolaning maqsadi transchegaraviy elektron tijorat tushunchasini boshqa turdosh toifalarga nisbatan, uning asosiy xususiyatlari, shakllanish bosqichlari va zamonaviy iqtisodiyotda rivojlanishning asosiy yo'nalishlarini aniqlashdan iborat. Ishlarning natijalaridan biri sifatida elektron savdoni (xususan, Internet) rivojlantirish va keng tarqatish natijasida savdo-sotiqning bunday usuli amalga oshirildi va yaqinda bo'lib o'tgan global voqealar sohaning rivojlanishiga yangi turtki berdi. Maqolaning yana bir natijasi transchegaraviy savdoning ijobiy va salbiy tomonlari bor degan xulosaga keldi. Maqolada "elektron tijorat", "elektron tijorat" va "transchegaraviy elektron tijorat" tushunchalari aniqlanadi, ularning o'zaro aloqalari varianti taqdim etiladi. Transchegara savdosining kelib chiqishi va namoyon bo'lishining umumiy manzarasi keltirildi, transchegaraviy elektron tijoratni huquqiy tartibga solish va soliqqa tortishning qiyosiy tahlili o'tkazildi, integratsiya jarayonlarining rivojlanishi kontekstida uni yanada optimallashtirish istiqbollari taklif qilindi.
Библиографические ссылки
Тужилова-Орданская Е.В. Гражданско-правовое регулирование дистанционного договора // Вестник Волгоградского государственного университета. Сер. 5, Юриспруденция. 2012. № 1 (16). С. 244—246. (Tuzhilova-Ordanskaya E.V. Civil regulation of a distance contract // Bulletin of the Volgograd State University. Ser. 5, Jurisprudence. 2012. № 1 (16). p. 244-246.)
Агамагомедова С.А. Таможенный контроль и информационнокоммуникационные технологии: соотношение и перспективы взаимовлияния // Хозяйство и право. 2016. № C. 114-119. (Agamagomedova S.A. Customs control and information and communication technologies: correlation and prospects of mutual influence // Economy and Law. 2016. № p. 114-119.)
Нехай А. Ю. Институционально-правовые проблемы развития международной электронной торговли – Государственный советник, 2014. - № 1 (5). С. 18-21. (Nekhai A. Yu. Institutional and legal problems of the development of international electronic commerce - State Counselor, 2014. - № 1 (5). p. 18-21.)
Доклад ВТО о роли электронной торговли во время пандемии COVID-19 (WTO report looks at role of e-commerce during the COVID-19 pandemic) https://www.wto.org/english/news_e/news20_e/rese_04may20_e.htm
Закон Республики Узбекистан «Об электронной коммерции» (в новой редакции)
См: Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2015 г., № 20, ст. 250; Национальная база данных законодательства, 30.12.2017 г., № 03/18/455/0492 (Law of the Republic of Uzbekistan "On Electronic Commerce" (new edition) See: Collected Legislation of the Republic of Uzbekistan, 2015, № 20, Art. 250; National database of legislation, 30.12.2017, № 03/18/455/0492) https://www.lex.uz/acts/2650295
Правила осуществления электронной коммерции ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Кабинета Министров от 2 июня 2016 года № 185 См: Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2016 г., № 23, ст. 266; Национальная база данных законодательства, 27.07.2018 г., № 09/18/583/1582, 16.10.2018 г., № 09/18/825/2052 (Rules for the implementation of electronic commerce ANNEX № 1 to the Resolution of the Cabinet of Ministers dated June 2, 2016 № 185 See: Collected Legislation of the Republic of Uzbekistan, 2016, № 23, art. 266; National database of legislation, 27.07.2018, № 09/18/583/1582, 16.10.2018, № 09/18/825/2052) https://lex.uz/docs/2973942
Положение о порядке организации деятельности информационных посредников — организаторов электронных ярмарок, аукционов и конкурсов ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Кабинета Министров от 2 августа 2016 года № 249 См: Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2016 г., № 31, ст. 378 (Regulations on the procedure for organizing the activities of information intermediaries - organizers of electronic fairs, auctions and competitions ANNEX to the Resolution of the Cabinet of Ministers of August 2, 2016 № 249 See: Collected Legislation of the Republic of Uzbekistan, 2016, № 31, art. 378) https://lex.uz/docs/3014800
The Geneva Ministerial Declaration on global electronic commerce ELECTRONIC COMMERCE: DECLARATION WT/MIN(98)/DEC/2 25 May 1998 (98-2148) https://www.wto.org/english/tratop_e/ecom_e/mindec1_e.htm
Типовой закон ЮНСИТРАЛ об электронной торговле (1996 год) с дополнительной статьей 5 bis, принятой в 1998 году (UNCITRAL Model Law on Electronic Commerce (1996) with additional article 5 bis as adopted in 1998)
https://uncitral.un.org/ru/texts/ecommerce/modellaw/electronic_commerce
Дашян М.С. Право информационных магистралей (Law of Information highways): вопросы правового регулирования в сфере Интернет. - М.: Волтерс Клувер, 2007. (Dashyan M.S. Law of Information highways: issues of legal regulation in the field of the Internet. - M .: Walters Kluver, 2007.)
Типовой закон ЮНСИТРАЛ об электронных подписях принятый в г. Вене 5 июля 2001г. на 34-й сессии ЮНСИТРАЛ (UNCITRAL Model Law on Electronic Signatures (2001)) https://uncitral.un.org/ru/texts/ecommerce/modellaw/electronic_signatures
Шелепина Е.А. Международная унификация законодательства об электронном документообороте // Журнал российского права. 2007. №7. (Shelepina E.A. International unification of legislation on electronic document management // Journal of Russian law. 2007. № 7.)