JINOYAT SODIR ETGAN SHAXSLARNI MAJBURIY MEHNATGA JALB QILISH BILAN BOGʻLIQ JAZOLAR BELGILANGAN QONUN HUJJATLARINING RIVOJLANISHI
##article.subject##:
majburiy mehnatga jalb qilish, shariat qoidalari, ozodlikdan mahrum qilmasdan majburiy mehnat, oʻz mutaxassisligi boʻyicha majburiy mehnat, ozodlikdan mahrum qilmasdan axloq tuzatish ishlari, majburiy jamoat ishlari, harbiy xizmatchilar, mehnatga qobiliyatsiz shaxslar, homilador ayollar, yosh bolasini boqish uchun taʼtilda boʻlgan ayollar, jazoni oʻtashdan boʻyin tovlash.##article.abstract##
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida jinoyat sodir etgan shaxslarni majburiy mehnatga jalb
qilish bilan bogʻliq jazolar belgilangan qonun hujjatlarining rivojlanishi ilmiy-nazariy jihatdan tadqiq
etilgan. Bunda mamlakatimiz shariat qoidalari, 1926, 1959 va 1994-yilgi Jinoyat kodekslarida
majburiy mehnatga jalb qilish bilan bogʻliq jazolar atroflicha tahlil qilingan. Jumladan, maqolada
Oʻzbekistonning 1926, 1959 va 1994-yillardagi Jinoyat kodekslarida nazarda tutilgan normalarning
qiyosiy tahliliga eʼtibor qaratilgan. Xususan 1926-yilgi JKda 78 ta jinoyat tarkibiga nisbatan yoki
kodeksda nazarda tutilgan jinoyat tarkiblarining 24 %i uchun sanksiya sifatida ozodlikdan mahrum
qilmasdan majburiy mehnat nazarda tutilgan. 1959-yilgi JKning Maxsus qismi normalari, aniqrogʻi
454 ta jinoyat tarkibining 174 tasida, yaʼni 38,3 %ida axloq tuzatish ishlari jazosi sanksiya sifatida
belgilangan. Xuddi shuningdek, 1994-yilgi JKning Maxsus qismi normalari, aniqrogʻi 491 ta jinoyat
tarkibining 203 tasida, yaʼni 41,3 %ida axloq tuzatish ishlari jazosi sanksiya sifatida belgilangan.
Shuningdek, maqolada Oʻzbekistonning amaldagi jinoyat qonunchiligiga yangi jazo turi sifatida
majburiy jamoat ishlari jazosining kiritilishi zarurati, uni qoʻllanilishi holati kabi masalalarga eʼtibor
qaratilgan.
Библиографические ссылки
Керимов Г.М. Шариат и его социальная сущност. – М.: Наука, 1978. – С. 41. (Kerimov G.M.
Sharia and its social essence. Moscow: Nauka, 1978. - P. 41.)
Боголюбов А.С. Ислам, религия, общество, государство. – М.: Наука, 1984. – С. 218.
(Bogolyubov A.S. Islam, Religion, Society, State. Moscow: Nauka, 1984. - P. 218.).
Ражабова М. Шариатда жиноят ва жазо: Монография. / Масъул муҳаррир: Ғ.А.Аҳмедов. –
Тошкент: Адолат, 1996. – Б. 90-91. (Rajabova M. Crime and Punishment in Sharia: Monograph. /
Editor-in-Chief: G.A.Akhmedov. - Tashkent: Adolat, 1996. - Р. 90-91.)
Мухтасар: Шариат қонунларига қисқача шарҳ. / Нашрга тайёрловчилар: Р.Зоҳид, А.Деҳқон.
– Тошкент: Чўлпон, 1994. – 336 б. (Summary: A brief overview of Sharia law. / Prepared for
publication by: R.Zohid, A.Dehqon. - Tashkent: Cholpon, 1994. - 336 p.).
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Кифоя. 3-жуз. – Тошкент: Шарқ, 2011. – 600 б.
(Shaykh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Enough. Part 3. - Tashkent: Sharq, 2011. - 600 p.).
Уголовный кодекс Узбекской ССР. – Самарканд: Юрид. Изд. НКЮ УзССР, 1926. – С. 8.
(Criminal Code of the Uzbek SSR. - Samarkand: Yurid. Publ. NKYU UzSSR, 1926. - P. 8.0
Ўзбекистон ССРнинг Жиноят кодекси. 1977 йил 1 январгача бўлган ўзгартиш ва
қўшимчалар билан. / Нашр учун масъул: М.С.Восиқова. – Тошкент: Ўзбекистон, 1977. – Б. 27-
(Criminal Code of the Uzbek SSR. With amendments and additions up to January 1, 1977. /
Publication).
Ўзбекистон ССР Жиноят кодексига шарҳлар. / Ғ.А.Абдумажидов, Б.А.Аҳмедов,
Ғ.А.Аҳмедов ва бошқ. / Ўзбекистон ССР Адлия вазири Б.Р.Олимжоновнинг умумий таҳрири
остида. – Тошкент: Ўзбекистон, 1988. – Б. 79. (Commentary on the Criminal Code of the Uzbek
SSR. / G.A.Abdumajidov, B.A.Ahmedov, G.A.Ahmedov and others. / Under the general editorship
of the Minister of Justice of the Uzbek SSR B.R. Alimjanov. - Tashkent: Uzbekistan, 1988. - P. 79.).
Комментарий к исправительно-трудовому кодексу Узбекской ССР. / А.А.Ахмадеев,
Б.А.Ахмедов, А.И.Васильев, В.А.Токмаков. / Под ред. М.С.Восиковой. – Ташкент:
Узбекистан, 1977. – С. 247. (Commentary on the Correctional Labor Code of the Uzbek SSR. /
A.A.Akhmadiev, B.A.Akhmedov, A.I.Vasiliev, V.A.Tokmakov. / Edited by M.S.Vosikova. -
Тошкент: Ўзбекистон, 2017. - P. 247.).
Ўзбекистон ССРнинг Жиноят-процессуал кодекси. 1966 йил 1 июнгача бўлган ўзгартиш
ва қўшимчалар билан. – Тошкент: Ўзбекистон, 1966. – Б. 223. (Criminal Procedure Code of the
Uzbek SSR. With amendments and additions up to June 1, 1966. - Tashkent: Uzbekistan, 1966. - P.
).
СССР Олий судининг Пленумининг 1972 йил 11 июлдаги “Озодликдан маҳрум қилмасдан
ахлоқ тузатиш ишларини қўллаш суд амалиёти тўғрисида”ги қарори. // Сборник
Постонавлений Пленума Верховного суда СССР. – М.: Юрид. лит., 1990. – С. 525-531.
(Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the USSR of July 11, 1972 "On Judicial Practice
in the Application of Corrective Labor Without Imprisonment." // Collection of Resolutions of the
Plenum of the Supreme Court of the USSR. - M.: Legal Literature, 1990. - С. 525-531.).
Закон Узбекской ССР “Об утверждении исправительно-трудого кодекса Узбекской ССР”.
// Ведемости Верховного Совета Узбекской ССР, 1970 г., № 18, ст. 168. (Law of the Uzbek SSR
"On the Approval of the Correctional Labor Code of the Uzbek SSR." // Bulletin of the Supreme
Soviet of the Uzbek SSR, 1970, No. 18, Art. 168.).
Уголовный кодекс Узбекской ССР. С изм. и доп. на 1 октября 1988 г. – Ташкент:
Узбекистан, 1988. – С. 23-24. (Criminal Code of the Uzbek SSR. Ed. and supplemented as of
October 1, 1988. - Tashkent: Uzbekistan, 1988. - Р. 23-24.).
СССР Олий суди Пленуми 1970 йил 23 декабрдаги “Шартли равишда озодликдан маҳрум
қилиб, маҳкумни меҳнатга мажбуран жалб қилиш ишлари юзасидан суд амалиёти
тўғрисида”ги қарори. // Сборник Постонавлений Пленума Верховного суда СССР. – М.: Юрид.
лит., 1990. – С. 497-504. (Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the USSR of December
, 1970 "On Judicial Practice in Cases of Forced Labor of Convicts with Conditional Imprisonment."
// Collection of Resolutions of the Plenum of the Supreme Court of the USSR. - M.: Legal Literature,
- P. 497-504.).
Усмоналиев М., Бакунов П.Б. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм: Дарслик. – Тошкент: Насаф,
– Б. 391. (Usmonaliyev M., Bakunov P.B. Criminal Law. General Part: Textbook. - Тошкент:
ЎзМУ, 2020. - P. 391.).
Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 29 мартдаги “Фуқароларнинг ҳуқуқ ва
эркинликларини ишончли ҳимоя қилиш кафолатларини таъминлашга доир қўшимча чоратадбирлар қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун
ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги ЎРҚ–421-сон Қонуни. //
Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й.,
-сон, 194-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan dated March 29, 2017 No. ZRU-421 "On
Amendments and Additions to Certain Legislative Acts of the Republic of Uzbekistan in Connection
with the Adoption of Additional Measures to Ensure Guarantees of Reliable Protection of the Rights
and Freedoms of Citizens." // Collection of Legislation of the Republic of Uzbekistan, 2017. No. 13,
Art. 194.).
Ендольцева А.В. Принудительные работы: некоторые проблемы их исполнения //
Адвокатская практика. – 2013. – №4. – С. 36-39. (Yendolseva A.V. Forced Labor: Some Problems
of Their Performance // Lawyer's Practice. - 2013. - No. 4. - P. 36-39.).
Уголовно-исполнительное право России: теория, законодательство, международные
стандарты, отечественная практика конца XIX – начала XXI века: Учебник для вузов / Под
ред. д.ю.н., проф. А.И.Зубкова. – 3-е изд., перераб. и доп. – М., 2006. С. 290-291. (Criminal
Executive Law of Russia: Theory, Legislation, International Standards, Domestic Practice of the Late
th - Early 21st Centuries: Textbook for Universities / Edited by Doctor of Law, Prof. A.I. Zubkov.
- 3rd ed., revised and supplemented. - M., 2006. P. 290-291.).
