ИШ БЕРУВЧИНИНГ ФУҚАРОЛИК-ҲУҚУҚИЙ ЖАВОБГАРЛИГИНИ МАЖБУРИЙ СУҒУРТАЛАШ ШАРТНОМАСИНИ ТУЗИШ ЗАРУРАТИ
##article.subject##:
меҳнатда майиб бўлиш, касб касаллиги, иш берувчи, ходим, наф олувчи, иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурталовчи, жабрланувчи, суғурта мукофоти##article.abstract##
Ушбу мақолада иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини суғурта қилиш шартномаси тузилишининг зарурий шартлари, иш берувчининг фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарлигини суғурта қилиш шартномасини тузиш зарурати, шартномасининг муддатлари, ходим ўз меҳнат вазифаларини бажариши билан боғлиқ ҳолда меҳнатда майиб бўлиши, касб касаллигига чалиниши ёки соғлиғининг бошқача тарзда шикастланиши муносабати билан унинг ҳаёти ёки соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш бўйича иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини белгиловчи ҳолатлар ёритилган.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 37-модда. (Article 37. Constitution of the Republic of Uzbekistan) // «https://lex.uz/docs/20596.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 24 июндаги 177-сон қарори билан тадиқланган Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш Қоидалари // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 26-сон, 299-модда. (Rules of compulsory insurance of civil liability of the employer, approved by the resolution of the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan from June 24, 2009 of No. 177 // Collection of the legislation of the Republic of Uzbekistan, 2009, No. 26, Art.).
Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурталовчи – умумий суғурта қилиш соҳасида фаолиятни амалга оширувчи юридик шахс (The insurer under the contract of compulsory insurance of civil liability of the employer – a legal entity carrying out activities in the field of general insurance).
Жабрланувчи – ўз меҳнат вазифаларини бажариши билан боғлиқ ҳолда меҳнатда майиб бўлиши, касб касаллигига чалиниши ёки соғлиғининг бошқача тарзда шикастланиши муносабати билан соғлиғига зарар етказилган, суғурта товонини олиш ҳуқуқига эга бўлган ходим (The victim – an employee who is entitled to insurance compensation for damage to health due to an occupational disability, occupational disease or other damage to health in connection with the performance of their duties).
Наф олувчи – ходим ўз меҳнат вазифаларини бажариши билан боғлиқ ҳолда вафот этган тақдирда суғурта товонини олиш ҳуқуқига эга бўлган шахс (Beneficiary – a person entitled to receive insurance compensation in the event of the death of an employee in connection with the performance of his duties).
Ходим – иш берувчи билан тузилган меҳнат шартномаси (контракт) асосида ишлаётган жисмоний шахс (employee - an individual working on the basis of an employment agreement (contract) with the employer).
Суғурта мукофоти — иш берувчининг мажбурий суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурта қилиш ёки аннуитетлар шартномаси бўйича суғурталовчига мажбурий суғурталаш шартномасига ёки аннуитетлар шартномасига мувофиқ тўлаши шарт бўлган пул маблағлари суммаси (Insurance premium is the amount of money that the employer is obliged to pay to the insurer under the contract of compulsory insurance or annuities under the contract of compulsory insurance or annuity contract).
“Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тўғрисида” Ўзбекистон Республикасининг Қонуни 4-моддаси // Қонун “Халқ сўзи” газетасининг 2009 йил 17 апрелдаги 78 (4741)-сон (Article 4 of the Law of the Republic of Uzbekistan “On compulsory insurance of civil liability of the employer" // Law No. 78 (4741) of April 17, 2009).
Меҳнатда майиб бўлиш – ходимнинг касбга оид меҳнат қобилиятини ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодиса оқибатида вақтинча ёки турғун йўқотиши (Being disabled at work – temporary or permanent loss of an employee's ability to work as a result of an accident in the production process).
Касб касаллиги – ходимнинг унга ишлаб чиқаришнинг зарарли ёки хавфли омили таъсири натижаси бўлган ва унинг касбга оид меҳнат қобилиятини вақтинча ёхуд турғун йўқотишига сабаб бўлган ўткир ёки сурункали касаллиги (Occupational disease – acute or chronic illness of the employee as a result of exposure to him by a harmful or dangerous factor of production and causing his temporary or permanent loss of professional ability to work).
Иш берувчи – қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жисмоний шахс билан меҳнат шартномаси (контракт) тузган юридик ёки жисмоний шахс (Employer – a legal entity or an individual who has concluded an employment agreement (contract) with an individual in the manner prescribed by law).
Хамрақулов Ш. Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурталаш шартномасини тузишнинг зарурати ва уни расмийлаштириш тартиби //Общество и инновации. – 2021. – Т. 2. – №. 2/S. – С. 381-390 (Xamraqulov Sh. The need to conclude a contract of compulsory insurance of civil liability of the employer and the procedure for its registration // Общество и информации. - 2021. - Т. 2. - №. 2 / S. - P. 381-390.).
Фуқаролик ҳуқуқи II-қисм.-Тошкент: Илм-Зиё, 2008. -Б. 525-526 (Civil law part II.-Tashkent: Ilm-Ziya, 2008. -P. 525-526).
Зокиров И.Б. Фуқаролик ҳуқуқи. -Тошкент: ТДЮИ, 2009. -250 б (Zokirov I.B. Civil law. -Tashkent: TSU, 2009. -250 p.).
Аминжонова М.А. Бозор иқтисодиёти шароитида суғурта хизмати кўрсатишнинг фуқаролик ҳуқуқий муаммолари. Юрид.фан.номз.дис....Автореф.-Тошкент: 2004.-Б.7, 14 (Aminjonova M.A. Civil legal problems of insurance services in a market economy. Yurid.fan.nomz.dis .... Avtoref.-Toshkent: 2004.-B.7, 14.).
Абдуллаева Н.Н. Суғурта ҳуқуқи.-Тошкент:ЖИДУ, 2006. -27 б (Abdullaeva N.N. Insurance law.-Tashkent: UWED, 2006. -27 p.).
Оқюлов О. Фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарликни қўллаш асослари.// Қонун ҳимоясида. 1999.№9.-Б.16-19 (Oqyulov O. Fundamentals of civil liability.// Under the protection of law. 1999.№9.-B.16-19).
Болтаев М. Тиббий суғуртанинг тушунчаси ва вазифаларининг фуқаролик-ҳуқуқий талқини //Общество и инновации. – 2021. – Т. 2. – №. 2/S. – С. 52-61 (Boltaev M. Civil law interpretation of the concept and functions of health insurance // Society and Innovation. - 2021. - Т. 2. - №. 2 / S. - P. 52-61).
