АФФЕКТ ҲОЛАТИДА ЖИНОЯТ СОДИР ЭТИЛГАН ЖИНОЯТЛАРНИНГ КРИМИНОЛОГИК ТАВСИФИ

##article.authors##

  • Хакимов Комил Бахтиярович

##article.subject##:

аффект, аффект ҳолати, жиноят ҳуқуқи, психологик ҳолат, эмоция, аффект, жиноятчи шахси, баҳолаш мезонлари

##article.abstract##

Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодекси 98-, 106-моддаларида шахс руҳий ҳолатининг кўринишларидан бири бўлган, яъни кучли руҳий ҳаяжонлаш (аффект) ҳолатида жиноят содир этилганлик учун жавобгарлик назарда тутилган. Бундан ташқари, кучли руҳий ҳаяжонлаш (аффект) инсон руҳий ҳолатининг муҳим бир кўриниши сифатида жиноят қонунида жазони енгиллаштирувчи ҳолат сифатида мустаҳкамланган. Бу жиноят жабрланувчининг ғайриқонуний ва аҳлоққа зид ҳулқ-атворига нисбатан жавоб реакцияси сифатида намоён бўлади. Айнан жабрланувчининг ғайриқонуний ва аҳлоққа зид ҳулқ-атвори “кечиримли” ҳолат сифатида ҳисобга олинади ва жиноятни ижтимоий хавфлилик даражасини пасайишига сабаб бўлади. Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 98, 106-моддаларида назарда тутилган кучли руҳий хаяжонланиш ҳолатида содир этиладиган жиноятларнинг таркиби ва квалификация қилиш масалалари, аффект холатида жиноят содир этган шахсни индивидуал хусусиятлари, унинг хулқ-атвори, жиноят содир этишга ундовчи белгилари таҳлил  қилинган. Шунингдек, аффектни тушуниш бўйича асосий ёндашувлар, унинг ҳуқуқий ва психологик жиҳатдан тушуниш муаммолари батафсил кўриб чиқилган. Мақолада ўтказилган таҳлиллар натижасида ушбу тоифа жиноятларнинг содир қилган шахсларни жиноят содир этишга ундовчи белгилар таҳлил қилинган ва бу борада Ўзбекистон Республикаси жиноят қонунчилигини янада такомиллаштиришга қаратилган таклифлар илгари сурилган.

Библиографические ссылки

Крутько О. Қасддан одам ўлдириш. // Ҳаёт ва қонун. 2005. – №3. – Б. 38-39. (Krutko O. Forensic Psychology. // News. 2005. – №3. – P. 38-39.).

Нагаев В.В. Основы судебно-психологической экспертизы .– М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2000. – С. 115. (Nagaev V.V. Fundamentals of Forensic Psychology. – M.: UNITY-DANA, 2000. – P. 115.).

Синтковская О.Д. Аффект: криминально-психологическое исследование. – М.: Юрлитинформ, 2001. – С.13. (Sintkovskaya O.D. Affect: criminal-psychological research. – M.: Yurlitinform, 2001. – P.13.).

Уголовное право России. Учебник для вузов. В 2-х томах. Т. 1. Общая часть. Ответственные редакторы и руководители авторского коллектива — доктор юридических наук, профессор А.Н. Игнатов и доктор юридических наук, профессор Ю.А. Красиков. — М.: Издательство НОРМА (Издательская группа НОРМА—ИНФРА М), 2000. — 639 с. (Criminal law of Russia. Textbook for universities. In 2 volumes. Vol. 1. General part. Responsible editors and heads of the authors' collective - Doctor of Law, Professor A.N. Ignatov and Doctor of Law, Professor Yu.A. Krasikov. - M .: NORMA Publishing House (NORMA-INFRA M Publishing Group), 2000. - р. 639).

Абдуллаев И. “Жиноятчи шахси”. // Ҳаёт ва қонун. 2004. – №6. – Б. 27-28. (Abdullaev I. "Criminal identity". // Life and law. 2004. – #6. - Р. 27-28.).

Абдурасулова Қ. Р. Криминология. Альбом схемалар. – Тошкент: ТДЮИ, 2005. –167 б. (Abdurasulova K.R. Criminology. Album of schematics. – Tashkent: TDYUI, 2005. –167 p.).

Зокирова О. Рашк туфайли жиноят содир этган шахсларнинг ўзига хос хусусиятлари. // Ҳуқуқ - Право – Law.2002. – №2 (18). – Б. 32-33. (Zokirova O. The importance of legal and criminological content of the criminal offense. // Law.2002. – №2 (18). – P. 32-33.).

Резник Г.М. Личность преступника: правовое и криминологическое содержание // Личност преступника и уголовная ответственность. – Саратов, 1981. – С.29. (Reznik G.M. Personality of the criminal: legal and criminological content // Personality of the criminal and criminal liability. - Saratov, 1981. - P. 29.).

Жалилов О. Жиноят содир этилишида муҳитнинг таъсири. // Huquq va burch. 2010. – №2 (50). – Б. 53-54. (Jalilov O. The influence of the environment in the commission of crime. // Right and duty. 2010. – No. 2 (50). - P. 53-54.).

Крутько О. Қасддан одам ўлдириш. // Ҳаёт ва қонун. 2005. – №3. – Б. 38-39. (Krutko O. Personality of the criminal and its legal status // Legal psychology. 2005. - No. 3. - P. 38-39.).

Журавель Е.Г. Психические состояния личности и их психолого-правовая оценка // Юридическая психология. 2011. – №1. – С. 2-4. (Juravel E.G. Psikhicheskie sostoyaniya lichnosti i ix psychologo-pravovaya otsenka // Juridicheskaya psikologia. 2011. – #1. - P. 2-4.).

Марковичева Е.В. Использование судебно-психологических и комплексных судебных психолого-психиатрических экспертиз в доказывании по уголовным делам // Юридическая психология. 2008. – № 5. –С. 11. (Markovicheva E.V. Use of forensic psychological and complex forensic psychological and psychiatric examinations in proving in criminal cases // Legal Psychology. 2008. - No. 5. - P. 11.).

Ратинова Н.А. Саморегуляция поведения при совершении агрессивно-насильственных преступлений: Диссертация... канд. психол. наук..М., 1998. –С. 208. (Ratinova N.A. Self-regulation of behavior during the commission of aggressive-violent crimes: Dissertation ... Cand. Psychol. Sciences. M., 1998. - P. 208.).

Хамидов Д.Х. Значение типологии личности преступника в организации общей профилактики насильственных преступлений. // Ҳуқуқ - Право – Law.2002. – №4. – С. 38-41. (Khamidov D.Kh. The Importance of the Typology of the Personality of the Criminal in the Organization of General Prevention of Violent Crimes. // Huququ - Law - Law.2002. - No. 4. - P. 38-41.).

Раджабов Ш.Р. Уголовно-правовой и криминологический анализ убийств, совершённых в состоянии аффекта: Диссертация... канд. юрид. наук. Махачкала, 2003. – С.192. (Radzhabov Sh.R. Criminal-legal and criminological analysis of murders committed in a state of passion: Dissertation ... Cand. Law. Sciences. Makhachkala, 2003. – P. 192.).

Ниёзова С. Жиноят ва виктимологик таҳлил. // Huquq va burch. 2009. – №9 (45). – Б. 49-51. (Niyozova S. Crime and victimological analysis. // Right and duty. 2009. – No. 9 (45). - P. 49-51.).

Сидоров. Б.А. Аффект: его уголовно-правовое и криминологическое значение – Казань: Изд-во Казанского ун-та, 1978. – C. 41. (Sidorov. B.A. Affect: ego ugolovno-pravovoe i kriminologicheskoe znachenie - Kazan: Izd-vo Kazanskogo un-ta, 1978. - Р. 41.).

Ўзбекистон Республикаси Олий судининг 2018 йил 26 ноябрдаги 07/18-280-сон хати. (Letter of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan dated November 26, 2018 No. 07/18-280.).

Абдурасулова Қ. Р., Зокирова О. Криминология. Ўқув-услубий қўлланма–Т. : ТДЮИ, 2003. – Б.77. (Abdurasulova Q.R., Zakirova O. Criminology. Instructional manual–T. : TDYuI, 2003. – P.77

Антонян Ю.М. Преступность среди женщин. – М.: Юрид. лит., 1992. – С. 243. (Antonyan Yu.M. Prestupnost sredi ginseng. - M.: Law. lit., 1992. - P. 243.).

Абдурасулова Қ. Р., Зокирова О. Криминология. Ўқув-услубий қўлланма–Т. : ТДЮИ, 2003. – Б.71-72. (Abdurasulova Q.R., Zakirova O. Criminology. Instructional manual–T. : TDYuI, 2003. – P.71-72.).

Ю.Шарьюрова. Понятие «аффект» в уголовном праве. // Закон и право. 2010. – № 2. – С. 88-90. (Yu. Sharyurova. Ponyatie «affect» v ugolovnom prave. // Law and law. 2010. – No. 2. – S. 88-90.).

Сидоров. Б.А. Аффект: его уголовно-правовое и криминологическое значение – Казань: Изд-во Казанского ун-та, 1978. – C. 41. (Sidorov. B.A. Affect: ego ugolovno-pravovoe i kriminologicheskoe znachenie - Kazan: Izd-vo Kazanskogo un-ta, 1978. - Р. 41.).

Бородин С.В. Преступления против жизни. – М.: Юрист, 1999. – С. 181. (Borodin S.V. Anti-prestupleniya. - M.: Jurist, 1999. - P. 181.).

Подольный, Н.А. Понятие «аффект» в уголовном праве / Н.А. Подольный // Государство и право. 2003. –№ 4. – С. 64. (Podolnyi, N.A. Ponyatie «affect» v ugolovnom prave / N.A. Podolnyy // Gosudarstvo i pravo. 2003. - No. 4. - P. 64.).

Ольшевская О. Роль и значение эмоций. - Минск: Беларусь, 1968.–С.18. (Olshevskaya O. Role i znachenie emotional. - Minsk: Belarus, 1968.–S.18.).

Зырянова Н.Р. Нейродинамические характеристики взрослого человека и их связи с интеллектуальными чувствами: Автореферат дисс. канд. юрид. наук. Л., 1970. – С.23. (Zyryanova N.R. Neurodynamic characteristics of an adult human and ix connections with intellectual feelings: Dissertation. sugar walk science L., 1970. - P.23.).

S.S.Niyozova. Prevention of Crime in the Family and the Role of Victimology in the Republic of Uzbekistan. International Journal of Advanced Science and Technology Vol. 29, No. 3, (2020), pp. 3962.

Salaev.N. Preventive legal status of convicts in the penitentiary system of Uzbekistan // The american journal of social science and education innovations. // [Volume-II Issue-IV][Pages = XVII-XXXIX] [2020] Website: www.usajournalshub.

Салаев.Н “Имплементация международных стандартов (принципов) в пенитенциарное законодательство Узбекистана политико-правовые и социальное-экономические аспекты”. Xalqaro munosabatlar, 2017, https://www.researchgate.net/publication/347948558. (Salaev.N "Implementation of international standards (principles) and penitentiary legislation in Uzbekistan political-legal and social-economic aspects". International Affairs, 2017, https://www.researchgate.net/publication/347948558.).

X.Ochilov, D.Kamalova, Сriminal responsibility for inchoate Offence according criminal code of the republic of Uzbekistan. Tashkent State University of Law, Republic of Uzbekistan. International Journal of Advanced Science and Technology. Vol. 29, No. 5, (2020), pp. 1729-1737.

Khudaikulov F.Kh. Objective signs of the intentional killing by a way endangering other people’s lives: theoretical-practical problems and their solutions // Materials of the XV International scientific and practical Conference Scientific horizons // Sheffield. Science and education LTD/ – Sheffield, England. 2019. Volume 12. – P.119–123.

Altiev R. C. Corporate subordination to the objective of belgilaring / Journal of legal research/Pravovie issledovaniya/Journal of Law Research. - Tashkent, 2019. - Special issue. – P – 21.

Khaidarov. Ш 12-25-2018 Measures of preventing crime of non-performance of ones duties in their profession https://core.ac.uk/download/pdf/285996616.pdf

Загрузки

##submissions.published##

2024-08-31