ХОРИЖИЙ ДАВЛАТЛАР ТАЖРИБАСИДА ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР БЕЗОРИЛИГИ УЧУН ЖАВОБГАРЛИК МАСАЛАСИ
##article.subject##:
Амалга ошириш, жавобгарлик, жазо, безорилик, вояга етмаганлар, халқаро стандартлар, миллий қонунчилик, одил, судлов, суд##article.abstract##
Мазкур мақолада хорижий давлатлар тажрибасида вояга етмаганлар безорилиги учун жавобгарлик масаласи таҳлил этилган. Шунингдек, мақолада хорижий давлатларнинг жиноят-ҳуқуқий тажрибаси қиёсий-ҳуқуқий методология асосида таҳлил қилиниб, вояга етмаганлар безорилиги учун жавобгарликнинг халқаро стандартлари ва миллий қонунчилик хусусиятлари ўрганилади. Бундан ташқари, мақолада хорижий давлатлар қонунчилиги ва халқаро стандартларида вояга етмаганларнинг безорилик содир этганлик учун масаласи қай тартибда ҳал этилиши юзасидан фикирлар ҳам таҳлил этилган. Муаллиф мақолада хорижий давлатлар борадаги халқаро стандартлар ва БМТ талабларига тўхталиб ўтаркан вояга етмаганларга нисбатан жиноий жавобгарликни белгилашда халқаро ҳуқуқий стандартлар методологик жиҳатдан муҳим аҳамият касб этиши ҳамда БМТ Бош Ассамблеяси томонидан қабул қилинган “Вояга етмаганларга нисбатан одил судловни амалга оширишнинг минимал стандарт қоидалари” (Пекин қоидалари) мазкур соҳада фундаментал йўналтирувчи ҳужжат сифатида қаралиши борасида ҳам ўз фикирларини бериб ўтади. Муаллиф мақолада Германия Федератив Республикасида Буюк Британия, Франция ва Россия Федерацияси ҳамда Қозоғистон Республикасининг қонунчилигида вояга етмаганлар жиноятчилиги, айниқса улар томонидан содир этиладиган безорилик учун жавобгарлик масалаларига ҳам тўхталиб, ўзининг хулосаларини бериб ўтади.
Библиографические ссылки
Moffitt, T.E. Adolescence-limited and life-course-persistent antisocial behavior: a developmental taxonomy / T.E. Moffitt // Psychological Review. – 1993. – Vol. 100(4). – P. 428–449.
United Nations Standard Minimum Rules for the Administration of Juvenile Justice (“The Beijing Rules”). G.A. res. 40/33, annex, 40 U.N. GAOR Supp. (No. 53) at 207, U.N. Doc. A/40/53 (1985).
OHCHR. United Nations Standard Minimum Rules for the Administration of Juvenile Justice (The Beijing Rules) [Электрон ресурс]. – URL: https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/united-nations-standard-minimum-rules-administration-juvenile. – 4.1-модда.
Committee on the Rights of the Child. General Comment No. 24 (2019) on children’s rights in the child justice system / United Nations. – 2019.
Jugendstrafrecht: wann, warum, für wen? // Strafrechtsfragen.de [Электрон ресурс]. – 2017. – URL: https://www.strafrechtsfragen.de/en/publikation/juvenile-criminal-law/. – Б. 1–3.
Dünkel, F. Youth Justice in Germany / F. Dünkel // Oxford Handbook Topics in Criminology and Criminal Justice. – Oxford University Press, 2012. – P. 352–358.
Dünkel, F., Pruin, I. Juvenile Justice in Germany: Between Welfare and Justice / F. Dünkel, I. Pruin // International Handbook of Juvenile Justice. – Springer, 2006. – P. 225–262.
Involvement in juvenile court proceedings // Information System Child and Youth Services in Germany [Электрон ресурс]. – URL: https://www.kinder-jugendhilfe.info/en/.
Dünkel, F. Youth Justice in Germany. – P. 355.
Müller, M. How much violence does football hooliganism cause? // Journal of Public Economics. – 2023.
Juvenile Delinquency And Hooliganism // UK Parliament Hansard [Электронный ресурс]. – 1964. – URL: https://hansard.parliament.uk/Commons/1964-04-27/ (дата обращения: 29.01.2026).
Youth justice in England and Wales // Wikipedia [Электрон ресурс]. – URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Youth_justice_in_England_and_Wales.
UNICEF UK. Youth justice in the UK – a rights-based analysis. – London: UNICEF UK, 2023.
The Crown Prosecution Service. Youth crime [Электрон ресурс]. – URL: https://www.cps.gov.uk/types-crime/youth-crime.
The Crown Prosecution Service. Children as suspects and defendants [Электрон ресурс]. – URL: https://www.cps.gov.uk/prosecution-guidance/children-suspects-and-defendants.
Ministry of Justice. Youth Justice Statistics: 2023 to 2024. – London: GOV.UK, 2025.
UNICEF UK. Youth justice in the UK – a rights-based analysis. – London: UNICEF UK, 2023.
EACEA National Policies Platform. National youth law – France [Электрон ресурс]. – URL: https://national-policies.eacea.ec.europa.eu/youthwiki/chapters/france/12-national-youth-law.
Criminal responsibility in French law // Wikipedia [Электрон ресурс]. – URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Criminal_responsibility_in_French_law.
Library of Congress. Children’s Rights: France [Электрон ресурс]. – URL: https://maint.loc.gov/law/help/child-rights/france.php.
Danet, J. The French Juvenile Justice System / J. Danet // International Handbook of Juvenile Justice. – Springer, 2006. – P. 173–196.
Абрамова, Н.Г. Criminal liability of minors for crimes committed out of hooligan impactions / Н.Г. Абрамова // ResearchGate. – 2021. – Б. 353–358. (Abramova, N.G. Criminal liability of minors for crimes committed out of hooligan impactions // ResearchGate. - 2021. – P. 353–358.).
Россия Федерациясининг Жиноят кодекси. 213-модда. Безорилик // КонсультантПлюс [Электронный ресурс]. – URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/ (дата обращения: 29.01.2026). (Criminal Code of the Russian Federation. Article 213. Bezorilik // ConsultantPlus [Electronic resource]. – URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/ (access date: 29.01.2026)).
Уголовный кодекс Российской Федерации от 13.06.1996 № 63-ФЗ (ред. от 23.04.2018). – Ст. 213 // КонсультантПлюс [Электрон ресурс]. – URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/. (Criminal Code of the Russian Federation dated June 13, 1996, No. 63-FZ (ed. dated April 23, 2018). – Art. 213 // Consultant Plus [Electronic resource]. - URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/).
Youth and Hooliganism in Sports Events // Belgrade Centre for Security Policy. – 2014. – P. 114–124.
Наказание за хулиганство: уголовная ответственность по статье 213 УК РФ и административная ответственность по КоАП за мелкое хулиганство // Notarius-nn.ru [Электрон ресурс]. – 2021. – URL: https://notarius-nn.ru/en/ugolovnoe/melkoe-huliganstvo-nakazanie.html. (Punishment for hooliganism: criminal liability under Article 213 of the Criminal Code of the Russian Federation and administrative liability under the Code of Administrative Offenses for petty hooliganism // Notarius-nn.ru [Electronic resource]. - 2021. – URL: https://notarius-nn.ru/en/ugolovnoe/melkoe-huliganstvo- nakacheniye.html).
Penal Code of the Republic of Kazakhstan. Article 15 // Adilet LIS [Электрон ресурс]. – URL: https://adilet.zan.kz/eng/docs/K1400000226.
Penal Code of the Republic of Kazakhstan. Article 15, part 3.
Hirschi, T. Causes of Delinquency / T. Hirschi. – Berkeley, CA: University of California Press, 1969. – P. 16–34.
Merton, R. Social Structure and Anomie / R. Merton // American Sociological Review. – 1938. – Vol. 3. – P. 672–682.
Sutherland, E. Principles of Criminology / E. Sutherland. – Philadelphia: Lippincott, 1939. – P. 4–11.
Impact of social factors responsible for Juvenile delinquency – A literature review // PMC. – 2024.
Juvenile Delinquency from the Perspective of Socialization and Social Control // PMC. –