ВОПРОСЫ УГОЛОВНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ ЗА ПОДСТРЕКАТЕЛЬСТВО НАСЕЛЕНИЯ К УПОТРЕБЛЕНИЮ ВЕЩЕСТВ, ПРЕДСТАВЛЯЮЩИХ УГРОЗУ ДЛЯ ЗДОРОВЬЯ

Авторы

  • Одилов Марлен Жумамрадович

Ключевые слова:

уголовная ответственность, наркотические средства, психотропные вещества, вовлечение в потребление, несовершеннолетние, сравнительное право, наркотические вещества, законодательство

Аннотация

В данной статье проводится научно-теоретический анализ уголовной ответственности, установленной за вовлечение (склонение) к потреблению средств и веществ, представляющих угрозу здоровью населения, в частности наркотических средств и психотропных веществ. На основе конкретных фактов и статистических данных рассматриваются составные признаки данного преступления, его общественная опасность и факторы совершения. Нормы уголовного законодательства Республики Узбекистан подвергаются сравнительно-правовому анализу с опытом развитых государств (Германия, США, Франция и др.), а также выявляются аспекты зарубежной практики, возможные для имплементации в национальное законодательство Узбекистана. В статье освещаются взгляды отечественных и зарубежных ученых-юристов в области уголовного права, а также тенденции международного и национального законодательства. В результате формулируются выводы и предложения по совершенствованию законодательства в сфере противодействия вовлечению в потребление наркотических средств.

Библиографические ссылки

Daryo.uz Telegram kanali xabari: BMT 2024-yilgi narkotiklar bo‘yicha hisobotida “350 mln kishi aziyat chekmoqda” degan ma’lumot. daryo.uz. (The Daryo.uz Telegram channel reports that the UN’s 2024 drug report states that “350 million people are affected.” Daryo.uz.)

Kursiv.media (O‘zbekiston) maqolasi: “Markaziy Osiyoda o‘zbeklar giyohvand moddalarni eng kam iste’mol qiladi” (19.02.2024) – dunyo bo‘yicha reyting (O‘zbekiston 95-o‘rin) va “2023 yilda 6,2 ming fuqaro sudlangan” statistikasiuz.kursiv.mediauz.kursiv.media. (An article by Kursiv.media (Uzbekistan): “Uzbeks consume the least amount of drugs in Central Asia” (19 February 2024) — including the global ranking (Uzbekistan ranked 95th) and statistics stating that “6.2 thousand citizens were convicted in 2023.” uz.kursiv.media).

Daryo.uz sayti: “O‘zbekistonda so‘nggi 5 yilda narkojinoyatlar 103 foizga ortdi, sintetik vositalar muomalasi 80 barobarga oshdi” (09.10.2025) – statistik ma’lumotlardaryo.uz. (Daryo.uz. / The Daryo.uz website: “Over the past five years, drug-related crimes in Uzbekistan have increased by 103 percent, and the circulation of synthetic drugs has grown eightyfold” (9 October 2025) — statistical data. Daryo.uz).

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi (22.09.1994 y. qabul qilingan, 2023–2025 yillardagi o‘zgartirish va qo‘shimchalar bilan) (Criminal Code of the Republic of Uzbekistan (adopted on September 22, 1994, as amended in 2023–2025)).

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2020-yil 3-iyuldagi 12-son qarori – “Giyohvandlik vositalari, ularning analoglari va psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishga oid jinoyat ishlari bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” (29-band)l (Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan No. 12 of July 3, 2020 – "On judicial practice in criminal cases related to the illegal trafficking of narcotic drugs, their analogues, and psychotropic substances" (paragraph 29)) ex.uzlex.uz.

Россия Федерatsiяси Жиноят кодекси (RF JK) 230-модда – “Склонение к потреблению наркотических средств, психотропных веществ или их аналогов” (Rossiya Federatsiyasi JK 230-modda matni) (Article 230 of the Criminal Code of the Russian Federation - "Inducement to Consume Intermediate, Psychotropic, and X-Analogue Narcotics" (text of Article 230 of the Criminal Code of the Russian Federation)) consultant.ru.

Qozog‘iston Respublikasi Jinoyat kodeksi (2014 y.) 299-modda matni (ingliz tilida tarjimada)zakonpravo.kzzakonpravo.kzzakonpravo.kzzakonpravo.kz.

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksiga 2021-yil va 2023–2024-yillarda kiritilgan o‘zgartirishlar (voyaga yetmaganlar, internet bo‘yicha qo‘shimchalar) – Qonunlar matni (O‘RQ-781, O‘RQ-971)

Mahalliy gazeta va jurnal materiallari: “Zamonaviylashayotgan narkotik savdosi va iste’moli” (Kun.uz, 2023) – voyaga yetmaganlarni jalb qilganlik uchun jazo (JK 274) haqida iqtiboskun.uz. / Материалы местных газет и журналов: «Модернизирующаяся торговля наркотиками и их потребление» (Kun.uz, 2023) — цитата о наказании за вовлечение несовершеннолетних (статья 274 Уголовного кодекса). Kun.uz. / Materials from local newspapers and journals: “The Modernization of Drug Trafficking and Consumption” (Kun.uz, 2023) — a quotation concerning punishment for involving minors (Article 274 of the Criminal Code). Kun.uz.

Code Pénal (France) – Article 227-18 (provocation d’un mineur à faire usage de stupéfiants)legifrance.gouv.fr.

OAV: Gazeta.uz: “Narkotiklarning noqonuniy aylanmasi uchun jazo kuchaytirildi” (07.10.2024) – Qonunchilikdagi o‘zgarishlar (voyaga yetmaganlar, internet) haqida ma’lumot. / СМИ Gazeta.uz: «Ужесточено наказание за незаконный оборот наркотиков» (07.10.2024) — информация об изменениях в законодательстве, в том числе в части, касающейся несовершеннолетних и использования интернета. Gazeta.uz. / Media outlet Gazeta.uz: “Penalties for Illegal Drug Trafficking Have Been Toughened” (7 October 2024) — information on legislative changes, including provisions related to minors and the use of the internet. Gazeta.uz.

FindLaw (USA) huquqiy portalidagi maqola: “Contributing to the Delinquency of a Minor” (30.08.2023) – kattalarning voyaga yetmaganlar bilan bog‘liq javobgarligi haqidafindlaw.comfindlaw.com.

WorldNomads.com: “What Travelers Need to Know About Drug Laws in Japan” (Yaponiya qonunlari, kamida 5 yil qamoq) – mainichi.jp (2024) ma’lumotlariga tayangan holdamainichi.jp.

Interpol va BMT konvensiyalari: 1988-yilgi “Illegal Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances” Konvensiyasi – 3-modda 1-band (c)(iii) bo‘yicha davlatlar “public incitement or inducement to illicit use of narcotic or psychotropic substances”ni jinoyat qilishi lozimligi.

Kushova Yu.О. “Проблемы квалификatsiи склонения к потреблению наркотических средств...” – Молодой ученый, №20(519), 2024. (Yuqoridagi Rossiya ilmiy maqolasi) (Kusova, Yu.O. "Problems of Qualifying Inducement to Consume Narcotic Drugs..." - Young Scientist, No. 20 (519), 2024. (The aforementioned Russian scientific article)) moluch.ru.

Загрузки

Опубликован

2026-03-28