ПРОПОЗИТИВ СТРУКТУРА ҲАҚИДА
##article.abstract##
АННОТАЦИЯ
Мақолада ХХ аср тилшунослигида муаммоли ва мунозарали масалалардан ҳисобланган пропозиция тушунчаси ва унинг илмий тадқиқи ҳамда тавсифи хусусида фикр юритилган. Лингвистикада пропозиция, пропозитив структура тушунчаси ва унинг тавсифи билан боғлиқ олиб борилган ишлар, тадқиқотлар ҳамда уларнинг муҳим натижалари қайд этилган. Ушбу фикр ва мулоҳазаларга муаллиф ўз нуқтаи назаридан муносабат билдирган ҳамда тегишли хулосаларга келган.
Ишда тил ва нутқ бирликларининг пропозицияга муносабатининг шу кунгача бўлган назарий асослари ёритилиши хусусида ўзига хос қарашлар баён этилган. Ташқи кўринишидан тил бирлиги сифатида тасаввур уйғотган, бироқ номинатив-денотатив хусусиятдан бошқа, яъни коммуникатив-сегнификатив хусусиятларга эга бўлган бирликлар предикативликка эга бирлик сифатида қайд этилиши баробарида уларнинг пропозитив структураси ҳақида ҳам ўзига хос фикрлар билдирилган. Шу асосга кўра нутқий ҳосила конструкцияларнинг энг минимали сифатида гап қайд этилган бўлиб, унинг структур, семантик ва прагматик хусусиятлари белгиланиши билан боғлиқ бўлган муҳим қарашлар илгари сурилган.
Калит сўзлар: предикат, актант, сирконстант, агент, валентлик, предикативлик, субъкт, гап, жумла, пропозиция, присуппозиция, сўз, тил, нутқ, тил ва нутқ бирликлари, тема-рема, структур, семантик ва прагматик факторлар.
