“OʻTKAN KUNLAR” ROMANI VA UNING INGLIZ TILI TARJIMALARINING LINGVOKULTUROLOGIK TAHLILI

##article.authors##

  • Masharipova Yulduz Otaxanovna

##article.subject##:

Lingvokulturologik tahlil, asliyat matni, tarjima matni, muqobilsiz leksika, lingvokulturema, ekvivalent

##article.abstract##

Ushbu maqolada “Oʻtkan kunlar” romani ingliz tarjima variantlari lingvokulturologik tahlil qilingan. Ma’lumki, ushbu oʻzbek romani ingliz tiliga bir necha bor tarjima qilingan. Maqolada Abdulla Qodiriyning “Oʻtkan kunlar” romanidan olingan oʻzbek tili lingvokulturemalari vositasida tarjimaning lingvokulturologik va kognitiv tadqiqi masalalari har tomonlama oʻrganilgan. Shuningdek, muqobilsiz leksika tarjimasida duch kelinadigan qiyinchiliklar sharhi va ularga tarjimonlar qanday yechim topishi mumkinligi haqidagi fikrlar bayoni keltirilgan. Romanning ingliz tiliga 2 xil tarjima variantlari mavjud boʻlib, ulardan biri Kerol Yermakova tomonidan “Abdulla Qadiri. Days gone by” deb tarjima qilinib, u Fransiyaning mashhur nashriyoti “Nouveau Monde Editions”da nashr qilingan boʻlsa, ikkinchisi Mark Riz tomonidan “Oʻtkan kunlar (Bygone days) by Abdullah Qodiriy” deb oʻgirilgan va u “Muloqot Cultural Engagement Program” dasturi doirasida chop etilgan. Shu oʻrinda har ikkala tarjimonga ham yosh ilmiy izlanuvchilar uchun shunday noyob asarning ingliz tarjima variantlarini taqdim etganliklari uchun chuqur minnatdorchiligimizni izhor etamiz. Hozirda qiyosiy adabiyotshunoslik, chogʻishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik ixtisosligi boʻyicha tarjima asarlar tadqiqi koʻp kuzatilmoqda. Asar tarjimalarining qiyosiy o‘rganilishi bo‘lajak tarjimonlar va ilmiy izlanuvchilar uchun ham muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqola lingvokulturemalarni qiyosiy tahlili boʻyicha yangilik izlayotgan tadqiqotchilar uchun ham foydali boʻlishi mumkin. Chunki unda lingvomadaniy birliklarni tarjima qilish muammolari muhokama qilinadi. Darhaqiqat, “Oʻtkan kunlar” romani oʻzbek xalqi madaniyati, urf-odatlari va an’analari, tarixi, turmush tarzi, milliy siymolarining xarakterini ochib beradi. Xulosa qilsak, mazkur maqolada oʻzbek xalqi madaniyatiga xos boʻlgan lingvokulturemalarning lingvokulturologik tahlili yoritilgan.

Библиографические ссылки

Peter Newmark. Approaches to Translation. Pergamon Press. Oxford, New York. 2001. 183 p.

Bassnett, Susan & Lefevere, André (eds). 1990. Translation, History and Culture. London: Pinter. 3 p.

Nida, Eugene A. 1964. Toward a Science of Translating: With Special Reference to Principles and Procedures Involved in Bible Translating, Leiden: E. J. Brill. 131 p.

Mark Shuttleworth & Moira Cowie. Dictionary of Translation Studies. Published 2014 by Routledge. 55 p.

Gadamer, H. G. 2004b. Philosophical Hermeneutics. Translated and edited by D. E. Linge. Second edition, Berkeley: University of California Press. 67, 68 p.

Mildred L. Larson. Meaning-based translation: a guide to cross-language equivalence. -2nd ed. Copyright 1998 by University Press of America, Inc. Lanham, New York, Oxford. 169 p.

Peter Newmark. A textbook of translation. Shanghai foreign language education press. Printed and bound in Great Britain by Wheaton A. & Co. Ltd, Kxeter. 1988. 79 p.

Said Faiq. Cultural encounters in translation from Arabic. 2004. Printed and bound in Great Britain. 1 p.

Geertz C. The Interpretation of Cultures. London: Hutchinson. 1973. 12 p.

Triandis, H.C. The self and social behavior in differing cultural contexts. 1989. 20 p.

Maslova, V.A. Linguoculturology. Manual for students. Moscow. 2001. 20 p.

Vorobev, V.V. Linguculturology. Theory and methods. – M., 1997.– B. 44 p.

Maslova, V.A. “Conceptual Basics of Modern Linguistics”. Moscow: Flinta Publ., 2019. 332 p.

Sapir, E. Selected works on linguistics and cultural studies. – M., 1993.- p. 259.

Catford, J. C. A linguistic theory of Translation. Oxford University Press. 1965. 49 p.

Abdulla Qadiri. O‘tkan kunlar. Novel. “Sharq”. Tashkent 2018. 35, 322, 221, 57, 58, 226, 42 p.

Abdulla Qadiri. Days Gone By. Translated by Carol Ermakova. Karimov foundation. Nouveau Monde editions, 2018. Paris. 39, 287, 199, 60, 206, 17, 61, 46 p.

Abdullah Qodiriy. O‘tkan kunlar (Bygone Days). Translated by Mark Reese. Published by Muloqot Cultural Engagement Program. Nashville TN. 2018. 55, 347, 423, 243, 445, 78, 80, 79, 442, 445, 466, 248, 63 p.

E. Begmatov, A. Madvaliev, N. Makhkamov, T. Mirzaev, N. Tukhliev, E. Umarov, D. Khudaiberganova, A. Khojiev. An explanatory dictionary of the Uzbek language. 39, 163, 155, 415, 562, 57, 662, 542, 57 p.

Lucinda Coventry, Martin Nixon. The Oxford English Minidictionary. Fifth edition, revised. Oxford university press. New York. 2003. 301, 313 p.

Zoya Proshina. Theory of Translation. (English and Russian). 3rd edition, revised. Vladivostok Far Eastern University Press. 2008. 109 p.

Macmillan English Dictionary for advanced learners. International student edition. First published 2002. Printed in Malaysia. 143, 320, 1430, 301 p.

Загрузки

##submissions.published##

2023-10-27

##issue.issue##

##section.section##

Articles