ҚОРАҚАЛПОҚ ҲУДУДЛАРИДА АНЪАНАВИЙ МАКТАБ ВА МАДРАСАЛАР ФАОЛИЯТИ (XIX АСР ОХИРИ – XX АСР БОШЛАРИ)
Keywords:
traditional education, maktab, madrasa, Karakalpak region, Amu Darya division, manuscript sources, fiqh, tafsirAbstract
This article analyzes the activities of traditional schools and madrasas in the Karakalpak regions at the end of the 19th and beginning of the 20th centuries based on historical sources. It examines primary education, Qur’anic studies, and moral training in maktabs, as well as the teaching of Arabic language, logic, fiqh, and tafsir in madrasas. The study also highlights the socio-economic foundations of the educational system and its role in the social life of the region.
References
Al-Qazwini al-Katibi, Najm al-Din. Al-Shamsiyya fi al-Qawa'id al-Mantiqiyya. – Cairo: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyya, 2001. – 128 p.
Ат-Табризий, Валийиддин Муҳаммад. Мишкот ал-масобиҳ. – Байрут: Дар ал-Кутуб ал-илмийя, 2003. – Б. 95.
Аттор Ф. Мантиқ ут-тайр. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2005. – Б. 60–65.
Базарбаев Ж. Характер религиозности сельского населения Каракалпакской АССР и пути ее преодоления: Автореф. дисс. ... докт. филос. наук. – Ташкент, 1973.
Бедил А.Қ. Девон. – Тошкент: Фан, 1992. – Б. 112–115.
Бердақ. Таңламалы шығармаларының жыйнағы. – Нукус: «Каракалпакстан», 1977. – Б. 41.
Дуйсенгалиев Дж. Қорақалпоғистонда маърифат ва мактаблар тарихи. – Нукус, 1970.
Дуйсенгалиев Дж. Постановка преподавания математики в дореволюционных школах Кара-Калпакии. – Нукус: Қорақалпақ давлат нашриёти, 1960. – Б. 3.
Каримов А. Ислом таълимоти ва анъанавий мактаблар тарихи. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2010. – Б. 112.
М. Карлыбаев Истории народного образования в Каракалпакии в XIX-начале XX века. Кан. Наук. Дисс. Нукус 1995. С. 28, 32, 44.
Қарақалпақстанның жаңа тарийхы. – Нөкис: Қарақалпақстан, 2003.
Муҳаммад Шариф Бухорий. Шарҳ Таҳзиб. – Қўлёзма. – Тошкент: Ўзбекистон ФА Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти қўлёзмалар фонди.
Марғиноний, Бурҳониддин. Ал-Ҳидоя шарҳ Бидоят ал-мубтадий. – Байрут: Дар ал-Кутуб ал-илмийя, 2000. – Б. 15.
Навоий А. Хамса. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 1989. – Б. 35–40.
رسم قاعده مكتب خانه بچه كان (XIX-асрга оид қўлёзма асар бўлиб, муаллифи номаълум). – 5,7.
Урумбаев Ж. А. Қорақалпоғистонда халқ таълими тарихи. – Нукус, 1965.
Юсупов М. Анъанавий мадраса таълимида мантиқ ва калом илмлари. – Тошкент: Фан, 2009. – Б. 45, 74, 76.
Юсупов М. Ўрта аср мадраса таълими ва араб тили грамматикаси манбалари. – Тошкент: Фан, 2008. – Б. 54, 60.
