ҚОЯТОШ ЁДГОРЛИКЛАРНИ САҚЛАШ ВА ФОЙДАЛАНИШ МАСАЛАЛАРИ ХУСУСИДА

##article.authors##

  • Бахадир Басимович Туйчибаев

##article.subject##:

ибтидоий санъат, маънавий дунё, Франциядаги Нио ва Ласко, Испаниядаги Алтамир, Россия Федерациясидаги Капова, Игнатевский палеолит ғор қоятош тасвир ёдгорликлари, Невада штатидаги жойлашган Ред Рок канъйони, Зарауткамар, Сармишсой, очиқ осмон остидаги музей, қадимги қоятош сурат ёдгорликлари, петроглифлар, туризм, қоятош ёдгорликларни хужжатлаштирилиши, қоятош тасвир маълумотлар базаси, туристик қўлланмалар.

##article.abstract##

Мамлакатимиз ҳудудида археологик ёдгорликларнинг сони сўнги йилларда кескин камайиб бормоқда. Қадимги қоятош сурат ёдгорликлари бошқа археологик ёдгорликлардан фарқли равишда ўзларининг ҳусусиятидан келиб чиқиб антропоген омиллар тасирида йўқолиб кетиш хавфи юқори бўлган ёдгорликлар хисобланади. Қадимги қоятош суратлар табиатнинг ажралмас бир бўлаги бўлиб, уларни инсон таъсиридан сақлаш жуда мушкул масала хисобланади. Қоятош ва ғорлардаги қадимги тасвирлар очиқ осмон остидаги музей ҳисобланади. Шу сабабли уларни сақлаш ва кенг омма эътиборига мазмунли шаклда етказиш долзарб масала хисобланади.

Библиографические ссылки

Сулаймонов Р. Археология мероси ва фани ҳақида баъзи мулоҳазалар. “Ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашда маҳаллий археологик материалларнинг роли” мавзуидаги Республика илмий-амалий конференция материаллари. – Гулистон, 2021.- 115 б.

Рогинская. А. Зараут-сай. М.- Л., 1950.,

Формозов А. А. Книга о древней наскальной живописи в Узбекистане.-СЭ, М., 1951.,

Формозов А. А. О наскальных изображениях Зараут-Камара в ущелье Зараут-сай. – СА, №4, 1966.,

Формозов А. А. Очерки по первобытному исскуству. М., 1969.

Воронец М. Э. Наскальные изображения Южной Киргизии. – ТКиргГПИ сер. ист. вып. №2. 1950. с.75-80.

Алпысбаев Х. Новые наскальные изображения Бостандыкского района. – ТИИАЭ АН Каз. Т. 1. 1956. с.188.,

Хужаназаров М. М. Наскальные изображения Ходжакента и Каракиясая. Самарканд, 1995. с.173.

Кабиров Ж. Сармишсойнинг қоятошлар расмлари. Тошкент, 1976. с.17.

Lasota-Maskalewska, Hudjnazarov, 2000, p.92.

Хужаназаров, 2001, с.24-30.

Хужаназаров М.М. Наскалные изображения Северо-Восточного Узбекистана. Диссертации на соиск. уч. степени к.и.н. Ленинград, 1985.

Tashbayeva K., Khujanazarov M., Ranov V., Samashev Z. Petroglyphs of Central Asia. – Bishkek, 2001.

Баратов С. Р. Культура скотоводов северной Ферганы в древности раннем средневековье (по материалам курумов и мугханы). Автореферат дисс. канд. истор. наук. Самарканд. 1991.с. 16.

Хужаназаров М. Наскалные вопросы периодизации и сюжетно-стилистического анализа наскальных рисунков Варзика. Ўзбекистон моддий маданияти тарихи, №30. Самарканд, 1999, с. 55-67.

Хужаназаров М. М. Памятники Узбекистана // Памятники наскального искусства Центральной Азии. Общественное участие, менеджмент, консервация, документация. Алматы. 2004.

Дубровский Д.К., Грачёв В.Ю. Уральские писаницы в мировом наскальном искусстве Екатеринбург 2011 г. С.179-180.

Туйчибоев, Б. (2022). Қоятош суратларини ўрганиш ва сақлашда рақамли технологияларнинг ўрни. Значение цифровых технологий в изучении истории Узбекистана, 1(01), 19-24.

Туйчибаев, Б. Б. (2022). ПЕТРОГЛИФЛАРНИ ҲУЖЖАТЛАШТИРИШДА РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИНГ ЎРНИ. ВЗГЛЯД В ПРОШЛОЕ, (SI-2).

Bosimovich, T. B. (2022). ON METHODS OF DOCUMENTING ROCK PICTURES. Innovative Technologica: Methodical Research Journal, 3(11), 51-59. (Qoyatosh rasmlarini hujjatlash usullari haqida)

Tuychiboev, B. B. (2021). THE ERA OF INITIAL IRON AGE MATERIAL CULTURE IN THE MID-SYRDARYA. Bulletin of Gulistan State University, 2021(2), 79-86. (O'rta Sirdaryoda havzasi hududi ilk TEMIR davri moddiy madaniyati)

Загрузки

##submissions.published##

2023-07-05

##issue.issue##

##section.section##

Статьи