XIX АСР ОХИРИ – ХХ АСР БОШЛАРИДА ФАРҒОНА ВИЛОЯТИДА МИСТИК ТАБОБАТ АНЪАНАЛАРИ

##article.authors##

  • Рухиддин Патхиддинов

##article.subject##:

мистик табобат, фолбин, бахши, парихон, шомон, дуохон, азайимхон, руҳлар

##article.abstract##

Мақолада XIX аср охири – XX аср бошларида Фарғона вилоятида анъанавий табобатнинг асосий йўналишларидан бири бўлган мистик табобат анъаналари таҳлил қилинган. Мистик табобат анъаналарининг беморга фойдаси илмий исботланмаган бўлса-да, ҳозирда ҳам сақланиб қолмоқда. Халқ орасида фолбин, бахши, парихон, дуохон, азайимхон, туфчи, азизий, эмчи, илгир, аласчи ва бошқа номлар билан турли касалликларни “даволайдиган мутахассислар” аҳоли саломатлигига зарар етказишган. Фарғона водийсида 5000 га яқин мозорлар бўлиб, улардан бир қанчаси турли касалликларни даволаш учун “ихтисослашган”.

Библиографические ссылки

Аллаяров Х.А. История народной медицины Средней Азии. Автореферат диссертация доктора медицинских наук. – Москва, 1993. – С. 11. (Allayarov Kh.A. History of folk medicine in Central Asia. Abstract of the thesis of a doctor of medical sciences. - Moscow, 1993. - P. 11.)

Басилов В. Культ святых в Исламе. – Москва: Мысль, 1970. – С. 93. (Basilov V. The cult of saints in Islam. - Moscow: Misl, 1970. – P. 93.)

Холмуродов Б.Ж. Ўзбек халқи анъанавий турмуш тарзида шомонлик эътиқоди. Тарих фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссeртaцияси. – Тошкент, 2018. – Б. 116. (Kholmurodov B.J. Shamanism belief in the traditional way of life of the Uzbek people. Dissertation for the degree of Doctor of Philosophy (PhD) in History. - Tashkent, 2018. - P. 116.)

Туркестанския ведомости. 1908 г. №160. (Turkestanskiye Vedomosti. 1908 No. 160.)

Шайх Муҳаммад Юсуф Муҳаммад Содиқ. Тиб ва дам. 18-жуз. – Т.: Ҳилол-нашр, 2016. – Б. 80. (Sheikh Muhammad Yusuf Muhammad Sadiq. Medicine and spell. Chapter 18. - T.: Hilal-nashr, 2016. - B. 80.)

Изоҳ - Талмуд иудаизмида 12-асрда пайдо бўлган ва 16-асрда кенг тарқалган диний- мистик, оккултизм ва езотерик оқим. Езотерик Каббала ўзини яширин билим, Таврот матнида шифрланган илоҳий ваҳий деб даъво қилади. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 (Commentary - a religious-mystical, occult and esoteric trend that appeared in Talmudic Judaism in the 12th century and became widespread in the 16th century. Esoteric Kabbalah claims to be secret knowledge, divine revelation encoded in the text of the Torah.)

Наливкин В., Наливкина М. Очерк быта женщины оседлого туземного населения Ферганы. – Казань: Императорскаго Университет, 1886. – С. 68. (Nalivkin V., Nalivkina

M. Essay on the life of a woman of the settled indigenous population of Fergana. - Kazan: Imperial University, 1886. - P. 68.)

Илми рамл – нуқталар ва чизиқлардан фойдаланиб фол очиш. Қаранг: Лыкошинъ Н.С. Полъ жизни в Туркестане. Петроград: Д.Б.Брукер, 1916. (Ilmi raml - divination using dots and lines. See: Lykoshin N.S. Half of life in Turkestan. Petrograd: D.B. Bruker, 1916.)

Лыкошинъ Н.С. Полъ жизни в Туркестане. Петроград: Д.Б.Брукер, 1916. – С. 268. (Lykoshin N.S. Half of life in Turkestan. Petrograd: D.B. Bruker, 1916. – P. 268)

Наливкин В., Наливкина М. Очерк быта женщины оседлого туземного населения Ферганы. – Казань: Императорскаго Университет, 1886. – С. 72. (Nalivkin V., Nalivkina

M. Essay on the life of a woman of the settled indigenous population of Fergana. - Kazan: Imperial University, 1886. - P. 72.)

М.А. Остатки языческих обычаев среди туземцев // Туркестанския сборник, т. 463, с 17-

(M.A. Remains of pagan customs among the natives // Turkestan collection, vol. 463, pp. 17-19.)

Огудин В.Л. Природные места поклонения в религиозных представлениях современного населения Ферганы. Диссертация доктора исторических наук – Москва, 2003. – С. 90. (Ogudin V.L. Natural places of worship in the religious ideas of the modern population of Ferghana. Dissertation of Doctor of Historical Sciences - Moscow, 2003. - P. 90.)

Кушелевский В.И. Материалы для медицинской географии и санитарного описания Ферганской области. Том 3. Новый Маргелан. 1891 г. С.237-238 (Kushelevsky V.I. Materials for medical geography and sanitary description of the Fergana region. Volume 3. New Margelan. 1891 p.237-238)

Огудин В.Л. Народная медицина Средней Азии и Казахстана. – М.: Ганга, 2021. – С. 311 (Ogudin V.L. Folk medicine of Central Asia and Kazakhstan. – M.: Ganga, 2021. – S. 311)

Кастане И. Историко-этнографическая поездка въ Наманганский уездъ Ферганский области. – Ташкентъ: коммерческая типография Я.П.Эдельмана, 1914 – С. 29. (Castane I. Historical and ethnographic trip to the Namangan district of the Fergana region. - Tashkent: commercial printing house of Y.P. Edelman, 1914 - P. 29.)

Загрузки

##submissions.published##

2023-05-29

##issue.issue##

##section.section##

Статьи