“МАВРИГИ”ЛАР БУХОРО ҚЎШИҚЧИЛИК САНЪАТИНИНГ НОДИР НАМУНАСИ СИФАТИДА
##article.subject##:
“Бухорча”, “Мавриги”, рақс, ички ҳовли, аёллар дастаси, “мучал тўйи”, “ҳинобандон”, чимилдиқ, мозий, маҳаллий, маҳорат, туркум, дутор, рубоб, доира, торли созлар.##article.abstract##
Бухоро мусиқа ва қўшиқчилик санъатида мавригихонлик унинг ўзига хос туркум эканлиги, такомили масалалари муҳим аҳамиятга эгадир. Мазкур мақолада турли адабиётлар ва шахсий мулоқот материаллари асосида “Бухорча” ва “Мавриги” қўшиқларидан тузилган фольклоршунослигимиз муаммолари илмий жиҳатдан тадқиқ қилинган.
Ушбу туркумнинг тарихий, этнографик ва мусиқашунослик нуқтаи назаридан ўрганилмаган жиҳатлари имкон қадар очиб берилган. Ўзбек ва тожик фольклорининг қадимий асосга эга бўлган жанрлари ҳақида маълумотлар келтирилган. Мусиқашуносликнинг манбашунослиги масалалари ҳам назардан четда қолмаганлиги мақоланинг моҳиятини ифодалайди.
Библиографические ссылки
Фольклори тожик. Тартибдиҳанда М.Турсунзода ва А.Н.Болдиров. – Сталинобод.: 1957.363-364 ст; Фольклори тожик// Хрестоматия .-Душанбе.: “Maoриф”. 1985. -115-129 б ва - 250-252 бет; Фольклори Бухоро. Тузувчилар: Д.Обидов, Ж.Рабиев Ж.Б.Шермухаммадов Душанбе: “Ирфон”. 1989. -25-59 бет.(араб алифбосида). (Tajik folklore. Edited by M.Tursunzoda and A.N.Boldirov. - Stalinabad.: 1957.363-364 pages; Tajik folklore// Chrestomatiya .-Dushanbe.: "Education". 1985. -115-129 pages and - 250-252 pages; Folklore of Bukhara. Compilers: D. Obidov, J. Rabiev J. B. Shermukhammadov. Dushanbe.: "Irfan". 1989. - pages 25-59 (in Arabic alphabet.)
Ҳамидов Ҳ. Ўзбек анъанавий қўшиқчилик маданияти тарихи. – Tошкент.:“Ўқитувчи” нашриёти.1996.-114-116 б. (H. Hamidov. History of Uzbek traditional singing culture. - Tashkent.: "Teacher" publishing house. 1996.-114-116 pages.)
Mирза Салимбек. Кашкули Салимий. –Kогон.: Tошбосма нашри. 1915. (Mirza Salimbek. Kashkuli Salimiy. -Kogon.: Lithograph edition. 1915.)
Пўлат Солиев. Манғитлар салтанати даврида Бухоро ўлкаси. –Tошкент.: 1925.– 10 бет; Бартольд В.В. История культурной жизни Туркестана. Соч. Том II. Часть I. - Москва.: 1963.- 280 ст. (Pulat Soliev. Land of Bukhara during the reign of the Mangits. -Tashkent.: 1925.- 10 pages; Barthold V.V. History of cultural history of Turkestan Soch. Volume II. Chast I. - Moscow.: 1963.- 280 pages;
Ўзбекистон СССР тарихи. – Tошкент: Фан, 1957.- 47 бет. (History of Uzbekistan USSR.- Tashkent: Fan, 1957.- 47 pages.)
Нуржонов Н. “Уштур ва чаман ” дур аз Бухоро. – Tошкент: “Aдабиёт ва санъати” нашриёти, 1990. - 48 ст. (Nurjanov N. "Ushtur ba chaman" ... in Bukhara, or Borbad, a noble place of music. -Tashkent.: "Literature and Art". 1990.-48 pages.)
Тожикова З. Мавригихоний. Энциклопедияи адабиёти ва тожик. Жилд 2. – Душанбе.: 1989. – 122 cт. (Tojikova Z. Mavrigikhani. Encyclopedia of literature and Tajik. Volume 2. – Dushanbe.: 1989. – 122 pages.)
Музыкалная фольлклористика в Узбекистане (Первые записи). –Тошкент.: 1963. -117 cт. A.Эйхгорнинг асари аслида инглиз тилда бўлиб, 1963 йилда рус тилига ўгирилиб, “Музыкальные этнографические материалы” номи oстида мазкур тўпламда эълон қилинган.(Musical folklore in Uzbekistan (Pervye zapisi). -Tashkent.: 1963. -117 pages. A. Eykhgor's work was actually in English, translated into Russian in 1963 and published in this collection under the name "Muzykalnye etnograficheskie materialy".)
Нуржонов Н. “Уштур ба чаман ” …дур аз Бухоро ёхуд нишоне аз мусиқии зодгоҳи Борбад. –Ташкент.:“Aдабиёт ва санъат”. 1990.-48 бет (Nurjanov N. "Ushtur ba chaman" ... in Bukhara, or Borbad, a noble place of music. -Tashkent.: "Literature and Art". 1990.-48 pages.)
Ҳамидов Ҳ. Ўзбек анъанавий қўшиқчилик маданияти тарихи. – Tошкент.:“Ўқитувчи” нашриёти.1996.-115 б. (Hamidov H. History of Uzbek traditional singing culture. - Tashkent.: "Teacher" publishing house. 1996.-115 pages.)
Музыкальная культура Советского Узбекистана. Очерки. –Ташкент.: 1955. – 37 ст.( Musical culture of Soviet Uzbekistan. Essay. -Tashkent.: 1955. - 37 pages.)
Нуржонов Н. “Уштур ба чаман ” …дур аз Бухоро ёхуд нишоне аз мусиқии зодгоҳи Борбад. –Ташкент.:“Aдабиёт ва санъат ”. 1990 .-48 б.(N.Nurjanov "Ushtur ba chaman" ... in Bukhara, or Borbad, a noble place of music. -Tashkent.: "Literature and Art". 1990.-48 pages.)
Ф.Кароматов . Ўзбек халқ мусиқа мероси. II том. – Tошкент.:1980 – 20 бет.( F. Karomatov. The heritage of Uzbek folk music. Volume II. - Tashkent.: 1980 - 20 pages.)