B.X. KARMISHEVA ASARLARIDA ANTROPONIMLAR MASALASI

##article.authors##

  • Amirbek Tag‘bayev

##article.subject##:

antroponim, etnonim, shajara, B. Karmisheva, etnografiya, Oʻzbekiston, onomastika, oʻzbek qabilalari, etnik tarix, dala materiallari

##article.abstract##

Ushbu maqolada sovet va Rossiya etnografiyasining yetuk vakili, tarix fanlari doktori Balkis Xalilovna Karmisheva ilmiy merosida antroponimlar masalasi ochib beriladi. B. Karmisheva oʻzbek xalqining etnik tarixini qayta tiklashda shaxs ismlari, laqablar, urugʻ-qabila shajara tizimlaridagi antroponimlarni etnografik dalil sifatida izchil qoʻllab kelgan. Tahlil markazida uning «Следы средневековых этнонимов и антропонимов в узбекских генеалогиях (ас, кышлик, урус)» maqolasi hamda «Очерки этнической истории южных районов Таджикистана и Узбекистана» monografiyasi turadi. Tadqiqotda B. Karmishevaning yozma tarixiy manbalar va dala materiallari asosida as, kishlik, urus singari antroponim-etnonimlarning oʻzbek shajara tizimida qanday saqlanib qolganini ochib berganligi tahlil qilinadi. Muallif yondashuvini E.A. Begmatov, A.G. Gafurov, V.A. Nikonov, T. Nafasov kabi olimlarning antroponimik ishlari bilan solishtirish orqali B. Karmisheva hissasining oʻziga xos jihatlari ko‘rsatib beriladi.

Библиографические ссылки

Кармышева Б.Х. Следы средневековых этнонимов и антропонимов в узбекских генеалогиях (ас, кышлык, урус) // Ономастика Средней Азии. Вып. 1. — М.: Наука, 1978. — С. 18–27. [Karmysheva B.Kh. Traces of Medieval Ethnonyms and Anthroponyms in Uzbek Genealogies (as, kyshlik, urus) // Onomastics of Central Asia. Issue 1. — Moscow: Nauka, 1978. — P. 18–27.]

Кармышева Б.Х. Очерки этнической истории южных районов Таджикистана и Узбекистана (по этнографическим данным). — М.: Наука, 1976. — 323 с. [Karmysheva B.Kh. Essays on the Ethnic History of the Southern Regions of Tajikistan and Uzbekistan (Based on Ethnographic Data). — Moscow: Nauka, 1976. — 323 p.]

Кармышева Б.Х. Каратегинские киргизы / Отв. ред. С.С. Губаева, С.Н. Абашин. — М.: Наука, 2009. [Karmysheva B.Kh. The Karategin Kyrgyz / Ed. S.S. Gubayeva, S.N. Abashin. — Moscow: Nauka, 2009.]

Кармышева Б.Х. Этнографическая группа «тюрк» в составе узбеков (Историко-этнографические данные) // Советская этнография. — 1960. — №1. [Karmysheva B.Kh. Ethnographic Group “Turk” among the Uzbeks (Historical-Ethnographic Data) // Soviet Ethnography. — 1960. — No. 1.]

Begmatov E.A. Oʻzbek tili antroponimikasi. — Toshkent: Fan, 2013. [Begmatov E.A. Anthroponymics of the Uzbek Language. — Tashkent: Fan, 2013.]

Гафуров А.Г. Лев и Кипарис. О восточных именах. — М.: Наука, 1971. — 240 с. [Gafurov A.G. The Lion and the Cypress: On Oriental Names. — Moscow: Nauka, 1971. — 240 p.]

Гафуров А.Г. Имя и история. Об именах арабов, персов, таджиков и тюрков. Словарь. — М.: Наука, 1987. [Gafurov A.G. Name and History: On the Names of Arabs, Persians, Tajiks and Turks. A Dictionary. — Moscow: Nauka, 1987.]

Никонов В.А. Имя и общество. — М.: Наука, 1974. [Nikonov V.A. Name and Society. — Moscow: Nauka, 1974.]

Ономастика Средней Азии. Вып. 1 / Отв. ред. В.А. Никонов, А.М. Решетов. — М.: Наука, 1978. — 225 с. [Onomastics of Central Asia. Issue 1 / Ed. V.A. Nikonov, A.M. Reshetov. — Moscow: Nauka, 1978. — 225 p.]

Ройзензон Л.И., Бобоходжаев А. Антропонимические серии у узбеков Нураты // Ономастика Средней Азии. Вып. 1. — М.: Наука, 1978. — С. 144–152. [Royzenzon L.I., Bobokhodzhayev A. Anthroponymic Series among the Uzbeks of Nurata // Onomastics of Central Asia. Issue 1. — Moscow: Nauka, 1978. — P. 144–152.]

Толстова Л.С. Отголоски ранних этапов этногенеза народов Средней Азии в ее исторической ономастике // Ономастика Средней Азии. Вып. 1. — М.: Наука, 1978. — С. 6–17. [Tolstova L.S. Echoes of Early Stages of Ethnogenesis of Central Asian Peoples in Their Historical Onomastics // Onomastics of Central Asia. Issue 1. — Moscow: Nauka, 1978. — P. 6–17.]

Губаева С.С. Балкис Халиловна Кармышева (1916–2000) // Этнографическое обозрение. — 2001. — №3. — С. 154–157. [Gubayeva S.S. Balkis Khalilovna Karmysheva (1916–2000) // Ethnographic Review. — 2001. — No. 3. — P. 154–157.]

Абашин С.Н. «Царица Савская» советской этнографии: Балкис Кармышева // Central Asia Analytical Network. — 2016. [Abashin S.N. The “Queen of Sheba” of Soviet Ethnography: Balkis Karmysheva // Central Asia Analytical Network. — 2016.]

Оазисы Шелкового пути: Современные проблемы этнографии, истории и источниковедения Центральной Азии: к 100-летию Б.Х. Кармышевой / Отв. ред. Т.В. Котюкова. — М.: Исламская книга, 2018. [Oases of the Silk Road: Modern Problems of Ethnography, History and Source Studies of Central Asia: For the 100th Anniversary of B.Kh. Karmysheva / Ed. T.V. Kotyukova. — Moscow: Islamic Book, 2018.]

Кармышева Б.Х. К вопросу о происхождении локайцев // Советская этнография. — 1952. — №4. [Karmysheva B.Kh. On the Question of the Origin of the Lokais // Soviet Ethnography. — 1952. — No. 4.]

Караев С.К. Топонимы, антропонимы и этнонимы кишлака Тамтум // Ономастика Средней Азии. Вып. 1. — М.: Наука, 1978. — С. 210–218. [Karayev S.K. Toponyms, Anthroponyms and Ethnonyms of the Village of Tamtum // Onomastics of Central Asia. Issue 1. — Moscow: Nauka, 1978. — P. 210–218.]

Нафасов Т., Маркаев М. Узбекские этноантропонимы // Ономастика Узбекистана. — Карши, 1989. — С. 136–140. [Nafasov T., Markayev M. Uzbek Ethno-anthroponyms // Onomastics of Uzbekistan. — Karshi, 1989. — P. 136–140.]

Кармышева Б.Х. «Кочевая степь» Мавераннахра и ее население в конце XIX — начале XX в. (по этнографическим данным) // Советская этнография. — 1980. — №1. — С. 45–56. [Karmysheva B.Kh. The “Nomadic Steppe” of Mawarannahr and Its Population in the Late 19th — Early 20th Century // Soviet Ethnography. — 1980. — No. 1. — P. 45–56.]

Begmatov E., Uluqov N. Oʻzbek onomastikasi. Bibliografik koʻrsatkich. — Namangan, 2008. [Begmatov E., Uluqov N. Uzbek Onomastics. Bibliographic Index. — Namangan, 2008.]

Алексеев В.П., Басилов В.Н. [Рецензия на:] Кармышева Б.Х. Очерки этнической истории южных районов Таджикистана и Узбекистана // Советская этнография. — 1977. — №5. — С. 171–174. [Alekseev V.P., Basilov V.N. [Review of:] Karmysheva B.Kh. Essays on the Ethnic History... // Soviet Ethnography. — 1977. — No. 5. — P. 171–174.]

Загрузки

##submissions.published##

2026-08-10

##issue.issue##

##section.section##

Статьи