МАНҒИТЛАР СУЛОЛАСИ ВАКИЛЛАРИНИНГ ҲАРБИЙ МУНОСАБАТЛАР ФАОЛИЯТИ ТАРИХИДАН
##article.subject##:
Бухоро, Хива, Ўратепа, Хўжанд, Зарафшон, Дашти Қипчоқ, Бадахшон, Қобулдан, Шаҳрисабз беклиги, Марв, Чоржўй, Тошкент, Туркистон, қўшин, Марказий Осиё, йимроли воқеаси, . Россия, Британия, Афғонистон, Савдо муносабатлари ва Теҳрон##article.abstract##
Ушбу мақолада XIX аср бошларида Бухоро ва Хива хонликлари ўртасидаги тортишувли ҳудуд Марв воҳаси бўлган. Айнан шу даврда Бухоро амирлигининг Қўқон хонлиги билан Ўратепа ва Хўжанд мулклари учун кураш давом этар эди. XIX аср бошларига келиб Бухоро амирлиги Жиззахни, Қўқон хонлиги эса Хўжандни эгаллаб олади. Ўратепа ва Хўжанд шаҳарларининг хонликлар ўртасида талаш ҳудудга айланишининг асосий сбабини қуйидагича изоҳлаш мумкин. Хусусан, Ўратепа шаҳри ва унинг атрофи географик ва стратегик жиҳатдан жуда мустаҳкам ҳудуд бўлиб, амирлик томонидан Ўратепа эгалланса амир Қўқон хонлигининг жанубий чегаралари айниқса Хўжанд мулкини ўз таъсири остида сақлаб қолиш имкониятига эга бўлар эди. Қўқон хонлиги эса Хўжанд мулкини ўз таъсири остида сақлаб келиши Бухоро амири томонидан эгаллаб олинган Жиззах ҳудудига доимо таҳдид солиб турилган. Шунинг учун Ўрктепа шаҳри доимо иккала хонликнинг талаш ҳудуди бўлиб гоҳ у хонликка гоҳ бу хонлик тасарруфида бўлганлиги ҳақида сўз боради.
Библиографические ссылки
Mert O. Buhara emirinin elcisi Muhammed Parsa efendinin Istanbuldaki faaliyeti. – Ankara, 1976. – S. 70; Saray M. Rus isqali devrinda Osmanli devleti ila Turkistan hanliklari arasindaki ilsiliklar. – Ankara, 1994. Say. – S.30; Турсунов Б.Я. Қўқон хонлигида ҳарбий иш ва қўшин: ҳолати, бошкаруви, анъаналари (XIX асрнинг 70-йилларигача): Тарих фанлари номзоди … дисс. –Тошкент: Ўз. Рес.ШИ, 2005. – Б. 21.
Muhammad Khakim – khan. Muntakhab al-tawarikh. Selected history. Vol.II. Y. Kawahara, K. Haneda (tls). Tokio, 2006. Л.526б-527а.
Мухтаров А.Очерк истории Ура-Тюбинского владения в XIX в… – С. 31.
Мухтаров А.Очерк истории Ура-Тюбинского владения в XIX в… – С. 32.
ЎзМА, Ф.И-715, 1-жилд. – №103-дело, л.280а;
ЎзМА, Ф.И-715, 1-жилд. – №103-дело, л.220а.
Аллаева Н. Хива хонлиги дипломатияси ва савдо алоқалари (XVI-XIX асрлар). Тошкент.: Академнашр. 2019. – Б. 169.
Мунис ва Огаҳий. Фирдавс ул-иқбол. Таржимон Ш.Вохидов. Тошкент.: Янги аср авлоди. 2010. – Б.192.
Мунис ва Огаҳий. Фирдавс ул-иқбол ... - Б.224.
Шерали и его отношения к Англии//Туркестанский сборник. Том. 296.- 233-290c.
Tуркестанский сборник. Том 41. – С. 213. Русско-Индийский вопрос//Туркестанский сборник. Том. 33.-189-256 с.
