ЎЗБЕКИСТОН АҲОЛИСИ МИЛЛИЙ ТАРКИБИДАГИ ЎЗГАРИШЛАР (1946-1991 йиллар)
##article.subject##:
personnel policy, labour potential, multinationality, war, evacuation, deportation, special settlers, industry, population policy, national composition, mentality##article.abstract##
Ушбу мақолада муаллиф бугунга қадар кам ўрганилган манбалар, архив ҳужжатлари ва статистик маълумотлар асосида совет сиёсатининг Ўзбекистон аҳолиси миллий таркиби ўзгаришига таъсирини ёритиб берган. Мақолада келтирилган маълумотлар шу пайтга қадар халқаро доирада нашр этилган ишларга қўшимча материал бўлиб хизмат қилади.
Тадқиқ қилинаётган даврда Ўзбекистондаги аҳоли миллий таркиби шаклланишига тарихий жараёнларнинг таъсирини изчил тарзда таҳлил этиш ҳозирги вақтда амалга оширилаётган миллий сиёсатни такомиллаштиришга, республикада яшаб турган барча миллат ва элатларни бирлаштириш, қадимги ва шу билан бирга навқирон давлатимизда фуқаролар ҳамжиҳатлиги, осойишталиги ва барқарорлигини мустаҳкамлаш вазифасини ҳал этиш юзасидан асосли таклифлар ишлаб чиқишга имкон беради. Бу эса, танланган мавзунинг нафақат илмий, шу билан бирга, амалий ва сиёсий аҳамияти ҳам мавжудлигини кўрсатади.
Библиографические ссылки
Мельникова Т.С. Формирование промышленных кадров в Узбекистане. –Т., 1956; Мулляджанов И.Р. Народонаселение Узбекской ССР. –Т., 1967; Агзамходжаев А. Образование и развитие Узбекской ССР. –Т., 1971; Турсунов Х. Национальная политика Коммунистической партии. –Т.: Узбекистан, 1971; Салимов Х.С. Население Средней Азии. –Т.: Узбекистан, 1975; Цамерян И.П. Нации и национальные отношения в развитом социалистическом обществе. –М.: Наука, 1979; Абдуллаева Э.Н. Расцвет и сближение культур народов Средней Азии при развитом социализме и критика их буржуазных фалсификаторов. –Т.: Фан, 1981; Куличенко М.И. Расцвет и сближение наций в СССР. –М.: Мысль, 1981; Баграмов Э.А. Национальный вопрос в борьбе идей. – М.: Политиздат, 1982; Мулляджанов И.Р. Демографическое развитие Узбекской ССР. – Т., 1983; Караханов М.К. Некапиталистический путь развития и проблемы народонаселения. –Т., 1983; Морозов М.А. Нация в социалистическом обществе. –М.: Политиздат, 1986; Бромлей Ю.В. Национальные процессы в СССР. –М.: Наука, 1988; Мельников А.Н. Размышления о нациях: Опыт перестройки понимания национального развития. –Барнаул, 1989; Мулляджанов И.Р. Население Узбекской ССР. –Т., 1989; Гаркавец А.Н. Принципы национальной политики и языкового строительства. –Алма- Ата, 1990; Расулов К.Р. Отстоять интернациональное единство народов. –Т.: Узбекистан, 1991; Хидоятов Г. Национальный вопрос в СССР. –Т.: Узбекистан, 1991; Гитлин С.И., Расулов К.Р. Отстоять интернациональное единство народов. –Т.: Узбекистан, 1991. (Melnikova T.S. Formation of industrial personnel in Uzbekistan. –T., 1956; Mulyadzhanov
I.R. Population of the Uzbek SSR. -T., 1967; Agzamkhodzhaev A. Education and development of the Uzbek SSR. -T., 1971; Tursunov H. National Policy of the Communist Party. –T.: Uzbekistan, 1971; Salimov Kh.S. population of Central Asia. –T.: Uzbekistan, 1975; Tsameryan I.P. Nations and national relations in a developed socialist society. –M.: Nauka, 1979; Abdullaeva E.N. The flourishing and rapprochement of the cultures of the peoples of Central Asia under developed socialism and criticism of their bourgeois falsifiers. –T.: Fan, 1981; Kulichenko M.I. The rise and rapprochement of nations in the USSR. –M.: Thought, 1981; Bagramov E.A. The national question in the struggle of ideas. –M.: Politizdat, 1982; Mulyadzhanov I.R. Demographic development of the Uzbek SSR. –T., 1983; Karakhanov M.K. Non-capitalist way of development and problems of population. –T., 1983; Morozov M.A. Nation in a socialist society. –M.: Politizdat, 1986; Bromley Yu.V. National processes in the USSR. –M.: Nauka, 1988; Melnikov A.N. Reflections on nations: An experience of restructuring the understanding of national development. –Barnaul, 1989; Mulyadzhanov I.R. Population of the Uzbek SSR. –T., 1989; Garkavets A.N. Principles of national policy and language construction. – Alma-Ata, 1990; Rasulov K.R. To defend the international unity of peoples. –T.: Uzbekistan, 1991; Khidoyatov G. National question in the USSR. –T.: Uzbekistan, 1991; Gitlin S.I., Rasulov K.R. To defend the international unity of peoples. –T.: Uzbekistan, 1991).
Муллажонов И.Р. Народонаселение Узбекской ССР (социально-экономический очерк). –Т., 1967. –С.44. (Mullajonov I.R. Population of the Uzbek SSR (socio-economic essay). -T., 1967. -p.44.).
Аҳмедов Э., Файзиев Н. Дунё аҳолиси ва инсониятнинг келажаги. –Т., 1969. –Б.39; Асонов Г.Р. Аҳоли ўсиши ва ҳаёт ресурслари. –Т., 1970. –Б.54; Муллажонов И.Р., Тошбеков Э. Ўзбекистон аҳолиси. Справочник. –Т., 1967. –Б.72; Отамирзаев О., Катанов И. Фарғона водийси шаҳарлари (Демография тўғрисида баъзи фикрлар). –Т., 1970. –Б.32; Солиев А. Ўрта Осиё шаҳарларининг ривожланиши. –Т., 1978. –Б.90. (Ahmedov E., Fayziev N. World population and the future of humanity. -T., 1969. -p.39; Asonov G.R. Population growth and life resources. -T., 1970. -p.54; Mullajonov I.R., Toshbekov E. People of Uzbekistan. Directory. -T., 1967. -p.72; Otamirzaev O., Katanov I. Ferghana Valley Cities (Some Thoughts on Demography). -T., 1970. -p.32; Soliev A. Development of Central Asian cities. -T., 1978. -p.90.).
Ким П.Г. Корейцы Республики Узбекистан. –Т., 1993; Самадов М. Навечно в памяти (1941-1945). –Т.: Узбекистан, 1993; Поздняков Э.А. Нация. Национализм. Национальные интересы. –М., 1994; Бугай Н.Ф. Трагические события не должны повториться (К вопросу о положении корейцев в СССР в 30-е г.) / Актуальные проблемы российского востоковедения. – М., 1994; Гитлин С. Национальные отношения в Узбекистане: иллюзии и реальность. – Тель-Авив, 1998; Максакова Л.П. Миграция населения Республики Узбекистан. –Т., 2000. (Kim P.G. Koreans of the Republic of Uzbekistan. –T., 1993; Samadov M. Forever in memory (1941-1945). –T.: Uzbekistan, 1993; Pozdnyakov E.A. Nation. Nationalism. national interests. –M., 1994; Bugai N.F. Tragic Events Should Not Be Repeated (On the Issue of the Position of Koreans in the USSR in the 1930s) / Actual Problems of Russian Oriental Studies. - M., 1994; Gitlin S. National Relations in Uzbekistan: Illusions and Reality. - Tel Aviv, 1998; Maksakova L.P. Migration of the population of the Republic of Uzbekistan. –T., 2000).
[5] Атамирзаев О., Гентшке В., Муртазаева Р. Узбекистан многонациональный: историко-демографический аспект. –Т., 1998; Атамирзаев О., Гентшке В., Муртазаева Р., Салиев А. Историко-демографические очерки урбанизации Узбекистана. –Т., 2002. (Atamirzaev O., Gentshke V., Murtazaeva R. Multinational Uzbekistan: Historical and Demographic Aspect. –T., 1998; Atamirzaev O., Gentshke V., Murtazaeva R., Saliev A. Historical and demographic essays on the urbanization of Uzbekistan. –T., 2002.).
[6] Ўзбекистоннинг янги тарихи. 2-китоб. Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида; 3-китоб. Мустақил Ўзбекистон тарихи. –Т.: Шарқ, 2000; Бобобеков Х., Каримов Ш. ва бошқалар. Ўзбекистон тарихи. Қисқача маълумотнома. –Т.: Шарқ, 2000; Зиёев Ҳ. Тарих – ўтмиш ва келажак кўзгуси. –Т., 2000; Мустабид тузумнинг Ўзбекистон миллий бойликларини талаш сиёсати: тарих шоҳидлиги ва сабоқлари. –Т.: Шарқ, 2000; Усмонов Қ., Содиқов М. Ўзбекистон тарихи (1917-1991 йиллар). –Т.: Шарқ, 2002; Ўзбекистон тарихи. –Т.: Университет, 2003; Шамсутдинов Р., Каримов Ш. Ўзбекистон тарихидан материаллар (3-китоб). –Андижон, 2004. (New history of Uzbekistan. Book 2. Uzbekistan during Soviet colonialism; Book 3. History of independent Uzbekistan. - T.: Sharq, 2000; Bobobekov H., Karimov Sh. and others. History of Uzbekistan. A brief reference. - T.: Sharq, 2000; Ziyoev H. History is a mirror of the past and the future. - T., 2000; The policy of looting the national wealth of Uzbekistan by the ruling regime: historical evidence and lessons. - T.: Sharq, 2000; Usmanov Q., Sadikov M. History of Uzbekistan (1917-1991). - T.: Sharq, 2002; History of Uzbekistan. - T.: University, 2003; Shamsutdinov R., Karimov Sh. Materials from the history of Uzbekistan (Book 3). - Andijan, 2004.).
РГАЭ 5675-ф., 1-рўйхат, 415-йиғма жилд, 5-варақ. ( RGAE 5675-f., list 1, collective volume 415, sheet 5.).
РГАЭ 5675-ф., 1-рўйхат, 415-йиғма жилд, 10-варақ. (RGAE 5675-f., list 1, collective volume 415, sheet 10).
Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида. К.2. Ўзбекистоннинг янги тарихи. –Т.: Шарқ, 2000. –Б.506. (Uzbekistan during the Soviet colonial period. K.2. New history of Uzbekistan. -T.: Sharq, 2000. -p.506.).
РГАЭ 5675-ф., 1-рўйхат, 415-йиғма жилд, 10-варақ. (RGAE 5675-f., list 1, collective volume 415, sheet 10).
РГАЭ 5675-ф., 1-рўйхат, 459-йиғма жилд, 116-варақ. (RGAE 5675-f., list 1, collective volume 459, sheet 116).
РГАЭ 5675-ф., 1-рўйхат, 415-йиғма жилд, 38-варақ. (RGAE 5675-f., list 1, collective volume 415, sheet 38).
РГАЭ 5675-ф., 1-рўйхат, 482-йиғма жилд, 131-варақ. (RGAE 5675-f., list 1, collective volume 482, sheet 131).
РГАЭ 5675-фонд, 1-рўйхат, 535-йиғма жилд, 2-3-варақлар. (RGAE 5675-f., list 1, collective volume 535, sheets 2-3).
Ата-Мирзаев О., Гентшке В., Муртазаева Р. Узбекистан многонациональный: историко- демографический аспект. –Т., 1998. –С.60. (Ata-Mirzaev O., Gentshke V., Murtazaeva R. Multinational Uzbekistan: Historical and Demographic Aspect. -T., 1998. -p.60.).
Итоги Всесоюзной переписи населения 1959 года. Узбекская ССР. –М., 1962. –С.138- 143.( Results of the All-Union Population Census of 1959. Uzbek SSR. -M., 1962. -pp.138- 143.).
Очилдиев А. Миллий ғоя ва миллатлараро муносабатлар. –Т.: Ўзбекистон, 2004. –Б.68. (Ochildiev A. National idea and inter-ethnic relations. -T.: Uzbekistan, 2004. -p.68.).
Юнусова Х. Совет давлати миллий сиёсатининг баъзи жиҳатлари // Ўзбекистонда миллатлараро муносабатлар: тарих ва ҳозирги замон (илмий-амалий анжуман материаллари). –Т., 2003. –Б.192; (Yunusova X. Some aspects of the national policy of the Soviet state // Interethnic relations in Uzbekistan: history and the present (materials of the scientific-practical conference). -T., 2003. -p.192;).
Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида. К.2. Ўзбекистоннинг янги тарихи. –Т.: Шарқ, 2000. –Б.637; ЎзР Давлат статистика қўмитаси жорий архиви. 1990 йил материаллари. –Б.20-25. (Uzbekistan during the Soviet colonial period. K.2. New history of Uzbekistan. -T.: Sharq, 2000. -p.637; Current archive of the State Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. Proceedings of 1990. - pp. 20-25).
Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида. К.2. Ўзбекистоннинг янги тарихи. –Т.: Шарқ, 2000. –Б.647.(Uzbekistan during the Soviet colonial period. K.2. New history of Uzbekistan. -T.: Sharq, 2000. -p.647).
Бобобеков Ҳ. Фарғона фожиалари кундалиги // Фан ва турмуш, 1990. №4. –Б.26-29. (Bobobekov H. Diary of Fergana tragedies // Science and life, 1990. #4. - p. 26-29.).
Каримов И.А. Ўзбекистон буюк келажак сари. –Т.: Ўзбекистон, 1998. –Б.473. (Karimov I.A. Uzbekistan towards a great future. -T.: Uzbekistan, 1998. -p.473.).
Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида. К.2. Ўзбекистоннинг янги тарихи. –Т.: Шарқ, 2000. –Б.676. (Uzbekistan during the Soviet colonial period. K.2. New history of Uzbekistan. -T.: Sharq, 2000. -p.676.).