SOURCE STUDY OF JADID PRESS AND BOOK PUBLISHING
Keywords:
Jadid publishing, printing, lithography, textbook, works, periodic press, sources, newspaper, journalAbstract
The article explores the source study of Jadid publishing, which played an important role in the socio-political and cultural life of Turkestan in the early 20th century. Sources related to the topic are classified and analyzed. A comparative study was conducted on materials concerning the emergence of the Jadid periodic press, the opening of private printing houses, and the publication of various textbooks and works. In particular, the periodic press, archival documents, works and memoirs of the Jadids, as well as written and material artifacts preserved in various museums, were investigated as primary sources.
References
Абдирашидов З. Аннотированная библиография Туркестанских материалов в газете “Таржуман” (1883-1917). Токио. 2011. С. 233.
Абдурашидов Мунавварқори. “Нашри маориф” уюшмасининг аҳамияти” // “Туркистон” газетаси. 1923 йил 4 март.
Абдурашидхонов Мунавварқори. Хотираларимдан (жадидчилик тарихидан лавхалар)). Нашрга тайёловчи ва изоҳлар муаллифи С.Холбоев. Тошкент. 2001. 128 б. Ўша муаллиф. Асарлар.:илмий-тарихий, оммабоп нашр. Сўз боши муаллифи ва нашрга тайёрловчи Сирожиддин Аҳмад. Тошкент. 2019. 528 б. Xalid Səid. Yeni əlifba yollarında əski xatirə və duyğularım. Bakı. 1929. 75 s.;
Авлоний А. “Бурунги ўзбек вақтли матбуоти тарихи” // Тонг” журнали. 1920 йил. 1-2-қўшма сони. Кейинчалик жорий имлога ўгирилиб нашр этилган. Қаранг: Абдулла Авлоний. Бурунги ўзбек вақтли матбуотининг тарихи. Миллий уйгониш ва филология масалалари (Нашрга тайерловчи Шухрат Ризаев). Тошкент. 1993. 122 б.
Авлоний А. Адабиёт, миллий шеърлар. Тошкент. 1905. 44 б. ФА Шарқшунослик институти фонди, инв. № 2944. (ўзбек тилида); Авлоний. Гулистон ёхуд ахлоқ. Тошкент. 1913. ФА Шарқшунослик фонди, инв. № 451; Авлоний А. Мухтасар тарихи анбиё ва тарихи ислом ибтидоий. Тошкент. 1913. 32 б. ФА Шарқшунослик институти фонди, инв. № 401,402. (ўзбек тилида); Авлоний. Адабиёт.Тошкент. 1912. ФА Шарқшунослик фонди, инв. № 916; А.Фитрат. Мунозара. Тошкент. 1912. ФА Шарқшунослик фонди, инв. № 6053.Беҳбудий М. Мунтахаби жуғрофияи умумий. Тошкент: Илин тошбосмаси, 1903. ЎзФА Шарқшунослик институти, тошбосма асарлар бўлими, инв. № 4812; Абдурашидхонов Мунавварқори. Адиби аввал. Тошкент: О. А. Порцев тошбосмаси, 1907. ЎзФА Шарқшунослик институти, тошбосма асарлар бўлими, инв. № 2154.
Авлоний А. Танланган асарлар.2-жилд. Сўзбоши ва нашрга тайёрловчи-Б.Қосимов. Тошкент. 2009. 237-бет. Абдурашидхонов Мунавварқори. Танланган асарлар / Тўпловчи, сўзбоши ва изоҳлар муаллифи: С.Холбоев. Тошкент: Маънавият, 2003. 304 б.; Беҳбудий Маҳмудхўжа. Танланган асарлар. Икки жилдлик. 1-жилд. Тошкент: Маънавият, 2006. 280 б. ; Фитрат Абдурауф. Танланган асарлар. 3-жилд: Тарих ва фалсафага оид асарлар. Тошкент: Маънавият, 2003. 274 б.
Асар жадида // “Самарқанд” газетаси. 1913 йил 37,41,42-сонлари.
Идора. “Ислоҳ” кутубхонаси// “Ал-ислоҳ” журнали. 1915 йил, 16 декабр. 23-сони. 720-бет.
Мўминжон Муҳаммаджонов (тахаллуси Тошқин; 1883 — Тошкент 1964) — ёзувчи, маърифатпарвар, жадидчилик ҳаракатининг намояндаси. Муаллифнинг эсдаликлари ва хотиралари акс этган “Турмуш уринишлари” асарида жадидчилик ҳаракати, 20-юзйиллик бошларидаги ижтимоий ҳаёт тасвирланган. Асар бир неча бор(1926, 1964,1969, 2015) нашр этилган.
Муҳаммаждонов М. Турмуш уринишлари. Тошкент. 1969.42-45-бетлар.
Обиджон. Мақсад ва маслак / “Садои Фарғона” газетаси . 1914 йил 1-сони.
Туристонга зўр шодлик // “Садойи Туркистон” газетаси. 1914 йил 49-сони.
Туркистон китобхонаси // “Садойи Туркистон” газетаси. 1914 йил 55-сони.
Туркистонга зўр шодлик // “Садойи Туркистон” газетаси. 1914 йил 49-сони.
Усули жадид мактаблари учун босилган китоблар // Самарқанд. 1913 йил , 30 июль. № 31.
Ҳожи Муин.Самарқанд матбуотининг тарихи.”Зарафшон” газетаси 1923 йил 5 май; “Тонг” журнали. “Иштирокиюн” 1920 йил 16 май 4. “Қизил тикан”// “Иштирокиюн” газетаси.1920 йил 13 ноябрь; “Болалар дунёси” (журнал маориф комиссарияти томонидан чиқарилган) // “Қизил Байроқ” 1921 йил 2 апрел; Ёзувчи. “Инқилоб” журнали. // “Қизил байроқ” газетаси. 1922 йил 20 феврал; .“Бизнинг армуғон” // “Қизил байроқ” газетаси. 1922 йил 26 апрел; Башир З. “Ҳақиқат” мажмуаси // “Қизил байроқ” газетаси. 1922 йил 2 сентябрь; С. “Билим ўчоғи” // “Қизил байроқ” 1922 йил 6 сентябрь; Сумак авлиё. Матбуот // “Туркистон” газетаси 1923 йил 16 май; Башир З. “Нашри маориф”// “Туркистон” газетаси. 1923 йил 12 апрел; Саъдий А. “Байналминал” // “Туркистон” газетаси. 1923 йил 3 июнь.
Шамсий Ҳусайин. Матбачилик ҳам унинг қисқача тарихи. Тошкент-Самарқанд: Ўзнашр. 1930. 56 б.
Янги асарлар // “Садойи Туркистон” газетаси. 1914 йил 21-сони.
Ўз МА И-17-жамғарма, 31-рўйхат, 432-йиғмажилд, 12-варақ.
Ўз МА И-461-жамғарма, 1-рўйхат, 896-йиғмажилд, 112-115-варақлар
Ўз МА, И-1-жамғарма, 31-рўйхат, 432-йиғмажилд, 12-35-варақалар.
Ҳожи Муин. Самарқанд матбуотининг тарихи.”Зарафшон” газетаси 1923 йил 5 май.
Саид Зиё. Ўзбек матбуоти тарихидан // «Қизил байроқ» газетаси. – 1922 йил 14–15 октябрь сонлари.
https://www.gazeta.uz/uz/2017/01/10/ibrat/ ; F.Hasanova. Ma’rifat va zamonaviylik uyg’onishiga Ibrat uy muzeyi faoliyati /XXI asrda muzeyshunoslik nazariyasi va muzeylarni boshqarish amaliyotining dolzarb masalalari` mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjuman. https://ilmiyanjumanlar.uz/archive/article/id/12818
