SOVET DAVRIDA XOTIN-QIZLAR TASHKILOTLARI: MAQSAD VA VAZIFALAR, NATIJA VA MUAMMOLAR

##article.authors##

  • Nilufar Dalibayevna Djurayeva

##article.subject##:

sovet davri, O‘zbekiston, xotin-qizlar tashkilotlari, ijtimoiy transformatsiya, o‘zbek xalqi, an’anaviy qadriyatlar, jamiyat, siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot, ijtimoiy institutlar, ta’lim olish, savodxonlik darajasi, ish bilan bandlik, sovet ideologiyasi, huquq va imkoniyatlar, muammolar, siyosiy va ijtimoiy faollik, diniy va milliy an’analar, ziddiyatlar, markaziy siyosat, sovet mafkurasi

##article.abstract##

Ushbu maqola sovet davrida O‘zbekistonda xotin-qizlar tashkilotlarining tuzilishi, vazifalari, faoliyat yo‘nalishlari va ularning jamiyatga ta’sirini har tomonlama tahlil qiladi. Maqolada tashkilotlarning ijtimoiy transformatsiyadagi o‘rni o‘zbek xalqining an’anaviy qadriyatlariga nisbatan ko‘rib chiqiladi. Sovet davrida xotin-qizlar tashkilotlari ayollarning siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotga faol jalb etish uchun tashkil etilgan muhim ijtimoiy institutlar hisoblanadi. Ularning asosiy maqsadi – ayollarning ta’lim olishini, savodxonlik darajasini oshirish, ish bilan bandligini ta’minlash va ularni sovet ideologiyasi doirasida yangi jamiyat qurilishida faol ishtirok etishga rag‘batlantirishdan iborat edi. Ushbu tashkilotlar ayolning an’anaviy oilaviy roli bilan sovet davrining yangi ijtimoiy talablarini uyg‘unlashtirishga harakat qilgan va “yangi sovet ayoli”ning yaratilishisida ko‘plab ijtimoiy vazifalarni bajargan. Umuman olganda, xotin-qizlar tashkilotlari sovet mafkurasini targʻib qilgan boʻlsa-da, jamiyatida ayollarning ijtimoiy faolligi va huquqiy holatini yaxshilashda muhim rol o‘ynagan. Ya’ni bu tashkilotlarning mohiyat-maqsadi sovet mafkurasi asosida tashkil etilgan boʻlsa-da, ijtimoiy taraqqiyot hamda erkaklar va ayollar tenghuquliligini ta’minlanishiga zamin yaratgan.

Библиографические ссылки

Дмитриева С.А. Xуджум – значит наступление. – Ташкент: Узбекистан, 1987. – С.21. (Dmitrieva S.A. "Khujum means offensive." - Tashkent: Uzbekistan, 1987. - Page 21).

Аминова Р.Х. Октябрь и решение женского вопроса. – Ташкент: Фан, 1975. – С.52. ( Aminova R.Kh. October and the solution to the women's issue. - Tashkent: Fan, 1975. - Page 52.)

O‘sha yerda.

Аминова Р.Х. Октябрь и решение женского вопроса. – Ташкент: Фан, 1975. – С.52; За пять лет. Сборник по вопросам работы Коммунистической партии среди женщин Средней Азии. – Москва, 1925. – С.118-119. (Aminova R.Kh. October and the solution of the women's question. – Tashkent: Fan, 1975. – P.52; For five years. Collection on the work of the Communist Party among the women of Central Asia. – Moscow, 1925. – P.118-119.)

O‘sha yerda

За пять лет. Сборник по вопросам работы Коммунистической партии среди женщин Средней Азии. – Москва, 1925. – С.112 (Over the past five years. A collection of papers on the work of the Communist Party among the women of Central Asia. Moscow, 1925, p. 112)

Аминова Р.Х. Октябрь и решение женского вопроса. – Ташкент: Фан, 1975. – С.63. (Aminova R.Kh. October and the Resolution of the Women's Question. Tashkent: Fan, 1975, p. 63)

Аминова Р.Х. Октябрь и решение женского вопроса. – Ташкент: Фан, 1975. – С.64. (Aminova R.Kh. October and the Resolution of the Women's Question. Tashkent: Fan, 1975, p. 64)

Дмитриева С.А. Xуджум – значит наступление. – Ташкент: Узбекистан, 1987. – С.38-40. (Dmitrieva S.A. Khujum means an offensive. Tashkent: Uzbekistan, 1987, pp. 38-40).

Абдуллаева Я.А. Қорақалпоғистон хотин-қизлари...–Т.: - Б.88; Худжум-значит наступление. – С.91; Биккулова З.М. Из истории борьбы Коммунистической партии за раскрепощение женщин Каракалпакии.// Общественные науки Узбекистане.1962. №1. – С.29. (Abdullaeva Ya.A. The history of the struggle of the Communist Party for the emancipation of women in Karakalpakstan...–T.: - B.88; Hujum means offensive. – P.91; Bikkulova Z.M. From the history of the struggle of the Communist Party for the emancipation of women in Karakalpakstan.// Social sciences of Uzbekistan.1962. No. 1. – P.29.)

Toshkentda I.Finkelshteyn, L.Shumilova, B. Bendetskaya, K.Sudakova, S.T.Lyubimova, M.F.Muratova, A.A.Aksentovich, E.A.Ross, T.P.Arinkina F.Redkina, Yu.Kislova, L.Dvorkina, Lisovaya, Z.Burnasheva, Qashqadaryoda М.Pozdnyakova, Qoʻqonda Gagarina, Uspenskaya, Koziryova, Samarqandda Х.Т.Nikonova, P.Volkova Fargʻonada Ye.S.Rezumova, Ye.Netesova, Severtseva, Sirdaryoda Z. Prishepchik, Buxoroda R.G.Shereshevskaya, L.Otmar-Shteyn, Qoraqalpogʻistonda Kul’kina, Pogorel’skaya, Skryabina, A.A.Burlova kabi rus va tatar millatiga mansub ayollar sovetlar siyosatini targʻib etishgan//Аминова Р.Х. Октябр и решение женского вопроса. – Ташкент: Фан, 1975. – С.64.

OʻzМА. R-17- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 286-ish, 126-varaq.

Qarang: Конституция (Основной Закон) Туркестанской республики. – Т.: Издательство комиссариата по национальным далам. 1918 г.; Сборник декретов и приказов Совета Народных Комиссаров Туркестанской Федеративной Республики. –Т.: 1918. – С. 33; Великий Октябрь и раскрепощение женщин Средней Азии и Казахстана (1917-1936 гг.). Сб.док.и и матер. 1971. – С. 46-47.; Резолюции и постановления съездов Компартии Туркестана 1918-1934 гг. –Т.: Госиздат Уз ССР. 1958. – С.193. (Constitution (Basic Law) of the Turkestan Republic. T.: Publishing House of the Commissariat for National Dalam. 1918; Collection of decrees and orders of the Council of People's Commissars of the Turkestan Federative Republic. T.: 1918. – P. 33; The Great October Revolution and the emancipation of women in Central Asia and Kazakhstan (1917-1936). Collection of documents and materials. 1971. – P. 46-47.; Resolutions and resolutions of the congresses of the Communist Party of Turkestan 1918-1934. T.: State Publishing House of the Uzbek SSR. 1958. – P. 193.)

O‘sha yerda.

Аминова Р.Х. Октябрь и решение женского вопроса в Узбекистане. – Т.: Фан. 1975. – Б.71. (Aminova R.Kh. October and the solution to the women's issue in Uzbekistan. – T.: Fan. 1975. – P.71.)

Абдуллаева Я.А. Қорақалпоғистон хотин-қизлари… - Б .69. (Abdullaeva Ya.A. Women of Karakalpakstan... – P .69.)

Алимова Д.А. Женский вопрос в Средней Азии... –Ташкент: Фан, 1991. – С.62.; (Alimova D.A. Women's issue in Central Asia... – Tashkent: Fan, 1991. – P. 62.); Абдуллаева Я.А. Қорақалпоғистон хотин-қизлари... – Тошкент: – Б.69. (Abdullaeva Ya.A. Women of Karakalpakstan... - B .69.).

Mazkur komissiya 1926 yil 20 sentyabrda SSSR Markaziy Ijroiya Qo'mitasi Prezidiumining qarori bilan “madaniy jihatdan qoloq millatlarga mansub ayollarni ishlab chiqarishga va davlat apparatiga jalb etishga ko‘maklashish, ular bilan hamkorlik qilish, shuningdek, ularning mehnatini yengillashtirish chora-tadbirlarini ishlab chiqish” maqsadida tuzilgan edi.

Алимова Д.А. Женский вопрос в Средней Азии... – Т.: Фан. С.63; Ризель Ф. Достижения и недочёты в работе среди женщин // Партийное строительство.1935. №4. – Б.19-24; Гальперштейн Я. Женщины и кадры//Народное хозяйство Средней Азии. 1930. № 9-10. – С.36.( 19. Alimova D.A. The women's question in Central Asia... - T.: Fan. P. 63; Riesel F. Achievements and shortcomings in work among women // Party building. 1935. No. 4. - B. 19-24; Galperstein Ya. Women and cadres // National economy of Central Asia. 1930. No. 9-10. - P. 36. .).

Мадрахимова Р. Ўзбекистон хотин-қизларининг улуғ ватан уруши йилларидаги меҳнат ва ҳарбий жасоратлари. – Тошкент: Фан, 1981. – Б.14. (Madrakhimova R. Labor and military valor of Uzbek women during the Great Patriotic War. – Tashkent: Fan, 1981. – P.14).

Жўраева Н. Ўзбекистонда хотин-қизларга муносабат (XX асрнинг 20 -80 йиллари мисолида): ўқув қўлланма. – Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти, 2013. – 146 б.( Juraeva N. Attitude towards women in Uzbekistan (on the example of the 20-80s of the 20th century): a textbook. – Tashkent: Publishing House of the National Library of Uzbekistan named after Alisher Navoi, 2013. – 146 p.

Каменева Г.Н. Деятельность женсоветов в решение социальных вопросов: история и современность. 2014// file:///C:/Users/User/Downloads/ deyatelnost-zhensovetov-v-reshenii-sotsialnyh-voprosov-istoriya-i-sovremennost. pdf

Попова Н. В., О роли женщин в социалистическом обществе. – Москва, 1967. – 96с.; https://search.worldcat.org/de/title/659471796; Равноправие женщин в СССР. Материалы международного женского семинара. – Москва, 15 сент. – 1 окт. 1956, М., 1957.,-32с.

Каменева Г.Н. Деятельность женсоветов в решение социальных вопросов: история и современность. 2014//file:///C:/Users/User/Downloads/ deyatelnost-zhensovetov-v-reshenii-sotsialnyh-voprosov-istoriya-i-sovremennost.pdf

OʻzMА, R-34- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 266-ish, 601- varaq.

Oʻz MA, R-17- jamgʻarma, 1- roʻyxat, 286-ish, 126-varaq.

Иноятов Т.Т. Суды Советского Узбекистана в борьбе с пережитками. Ташкент, Труды САГУ,1958. вып.124.кн.4. – С.18. (Inoyatov T.T. "The Courts of Soviet Uzbekistan in the Fight Against Relics." Tashkent, Proceedings of the Central Asian State University, 1958, issue 124, book 4, page 18).

Шариат ва шўро қонунида хотин-қизлар// Янги йўл. 1929.№.4. – Б.8. ("The Shariat of Central Asia: A Guide to the Development of Sharia Laws." Yangi yul. 1929, no. 4, page 8).

“Народное хозяйство Средней Азии”.1930.№9-10. – С.35. ("The National Economy of Central Asia." 1930, no. 9-10, page 35).

Oʻzbekistonning yangi tarixi. Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida. Ikkinchi kitob. –Тoshkent, 2000. –B. 376.

Загрузки

##submissions.published##

2025-11-10

##issue.issue##

##section.section##

Статьи