QADIMGI O'ZBEKISTON HUDUDIDA OSHXONALARNING RIVOJLANISHI TO'G'RISIDA: TAGXONA – "MUZLATGICHLAR"

##article.authors##

  • Kubayev Sur’at Shavkatovich
  • Yusupova Nodira

##article.subject##:

oshxona, Axsiket, Kanka, sufa, podval,

##article.abstract##

Oshxona har bir jamiyat, millat yoki etnik guruhning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlanishini ko'rsatadigan muhim omillardan biri hisoblanadi. Hozirgi vaqtda qadimgi Xitoy, Hindiston, yaqin Sharq va Evropada shakllangan oshpazlik madaniyatini o'rganish bo'yicha ko'plab tadqiqotlar olib borilmoqda. O'zbek milliy taomlari ham ming yillik ildizlarga ega va boy va xilma-xil taomlar bilan ajralib turadi. Mintaqaning qadimgi sivilizatsiyalarni bog'laydigan Buyuk Ipak yo'li chorrahasida joylashganligi turli urf-odatlarni o'zlashtirishga va ularni mahalliy urf-odatlar bilan aralashtirishga imkon berdi. Maqolada qadim zamonlarda O'zbekiston hududida oshxona xonalarining paydo bo'lishi va rivojlanish bosqichlari haqida so'z boradi. Shuningdek, Axsiket va Kanka yodgorliklarida arxeologik tadqiqotlar davomida aniqlangan ma'lumotlar misolida oshxonalarning joylashuvi va ichki qismidagi o'zgarishlar ko'rsatilgan. Qadimgi oshxona xonalari bo'yicha yangi ma'lumotlarni etnografik ma'lumotlar bilan taqqoslash shuni ko'rsatdiki, O'zbekiston hududida erta o'rta asrlardan boshlab oshxona xonalari madaniyati jadal rivojlangan va X-XII asrlarda oziq-ovqat tayyorlash zonasi, o'choq va tandir zonasi va zahiralarni saqlash uchun qabrlarga o'xshash o'ziga xos oshxonalar paydo bo'lgan.

Библиографические ссылки

Анарбаев А. Ахсикет – столица древней Ферганы. Ташкент: Тафаккур, 2013. 538 с.

Анарбаев А.А., Кубаев С., Насриддинов Ш., Оманов Ш., Муродалиев Р., Пардаев М. Археологические исследования на памятнике Ахсикент 2018-2019 годах // Археологические исследования в Узбекистане 2018-2019 года. Выпуск-12. Самарканд: Национальный центр археологии УзР ФА. 2020

Аскаров А. Сапаллитепа. Отв.ред. В. М. Массон. Ташкент: Фан, 1973. 172 с.

Гулямов Я.Г., Исламов Ў., Аскаров А. Первобытная культура и возникновение орошаемого земледелия в низовьях Зарафшана. Под общ. ред. проф. Я. Г. Гулямова // Труды Махандарьинского отряда Узбекистанской археологической экспедиции Академии наук узбекской ССР, кн. I. Ташкент: Фан, 1966. 266 с.

Гулямов Я.Г., Буряков Ю.Ф. Об археологических исследованиях на городище Афрасиаб в 1967-1968 гг. // Афрасиаб. Отв.ред. Я. Г. Гулямов. Вып.1. Ташкент: Фан, 1969. С. 268-293

Джуракулов М.Д., Крикис Я. К., Раскопки здания 9-10 вв. на городище Афрасиаб // Афрасиаб. Отв.ред. Я. Г. Гулямов. Вып.1. Ташкент: Фан, 1969. С. 312-316

Кабанов С.К. Стратиграфический раскоп в северной части городища Афрасиаб. Афрасиаб. Отв.ред. Я. Г. Гулямов. Вып. 2. Ташкент: Фан, 1969. С. 16-84

Кубаев С.Ш., Богомолов Г.И., Мамиров О., Мухаммадиев А., Мухторов Ғ., Исабеков Б. Археологические исследования Ташкентской комплексной экспедиции в 2021 году // Археологические исследования в Узбекистане 2021 год. Вып. 14. Ташкент: 2022. С.61-67

Лебедева Т. И. О самаркандских тагхона // История материальной культуры Узбекистана. Вып.20. Ташкент: Фан, 1986. С. 136 - 145

Лебедева Т. И., Тагхона в цитадели Тимура // История материальной культуры Узбекистана. Вып.21. Ташкент: Фан, 1987. С. 151-154

Распопова В.И. Жилища Пенджикента. Л.: Наука, 1990. С. 206

Раҳимов К.А. Отопительные и кухонные очаги Сапаллинской культуры (по материалам раскопок арка Джаркутана) // История материальной культуры Узбекистана. Выпуск-36. Ташкент: Фан, 2008. С. 256-261

Толстов С.П. Древний Хорезм. М.: Издание МГУ, 1948. С. 352

Толстов С. П. Итина М. А., Жданко А., Работы Хорезмской археолого-этнографической экспедиции АН СССР в 1958-1900 г. // Материалы Хорезмской Экспедиции. Под. общ. редакцией С. П. Толстова. Выпуск - 6. М: Наука, 1963. С. 3-90

Шишкина Г. В., Городской квартал VIII – нач. XII в. На северо – западе Афрасиаба // Афрасиаб. Отв.ред. Я. Г. Гулямов. Вып. 2. Ташкент: Фан, 1969. С. 117-156

Шарахимов Ш. Ш., Квартал гончаров X – нач. XI в. на северо – западе Афрасиаба // Афрасиаб. Отв.ред. Я. Г. Гулямов. Вып. 2. Ташкент: Фан, 1969. С. 224 – 228

Amirmasood Nakhaee Sharif,1 Sanaz Keshavarz Saleh, Sadegh Afzal, Niloofar Shoja Razavi, Mozhdeh Fadaei Nasab and Samireh Kadaei, Evaluating and Identifying Climatic Design Features in Traditional Iranian Architecture for Energy Saving (Case Study of Residential Architecture in Northwest of Iran) // Hindawi. Complexity. Volume 2022, Article ID 3522883, 12 pages https://doi.org/10.1155/2022/3522883

Mahdavinejad M., Kavan Javanrudi., Assessment of Ancient Fridges: A Sustainable Method to Storage Ice in Hot-Arid Climates // Asian Culture and History. Vol. 4, No. 2; July 2012. doi:10.5539/ach.v4n2p133

Загрузки

##submissions.published##

2024-03-17

##issue.issue##

##section.section##

Статьи