YURAK O’NG QORINCHASINING EXOKARDIOGRAFIK ANATOMIYASI: TEKSHIRISH YO’LLARI
##article.subject##:
yurak anatomiyasi, o'ng qorincha, exokardiyografiya##article.abstract##
Hozirgi vaqtda, ayniqsa o'ng qorincha yetishmovchiligi bilan bog'liq bo'lgan hollarda, ko'pincha e'tibordan chetda qolayotgan va chap qorinchaning yomon qarindoshi deb hisoblangan o'ng qorinchaga qiziqish ortib bormoqda [3, 5]. O'ng qorincha funksiyasi bosim yoki hajmning haddan tashqari yuklanishi natijasida, ko'pincha ikkilamchi bo’lib o'ng yurak klapanlari yoki mushak patologiyasiga nisbatan buzilishi mumkin [2, 3]. Ishemik yurak kasalligi, shuningdek, o'ng koronar arteriyasi bloklanganda o'ng qorincha disfunksiyasiga olib kelishi mumkin [1, 3, 29, 30]. Tug'ma yurak kasalligida ham o'ng qorincha, ayniqsa o'ng qorincha tizimli qon aylanishini ta’minlaganida yoki jarrohlik paytida univentrikulyar tuzatishdan so'ng yagona nasos kamerasiga aylanagan sharoitlarda zararlanishi mumkin. O'ng qorinchani exokardiyografiya yordamida ko'rish, o'ng qorinchaning chap qorincha atrofida o'ziga xos yarim oy shakliga ega bo'lganligi sababli qiyin vazifa sanaladi, ammo bu muhim va standart yurak exokardiyografik tekshiruvining bir qismi bo’lmoqligi kerak.
Библиографические ссылки
Кадирова Ф., Рахимова М., Ташкенбаева Э. ХРОНИЧЕСКАЯ СЕРДЕЧНАЯ НЕДОСТАТОЧНОСТЬ С СОХРАНЁННОЙ И ПРОМЕЖУТОЧНОЙ ФРАКЦИЕЙ ВЫБРОСА ЛЕВОГО ЖЕЛУДОЧКА, ПУТИ ЕЁ КОРРЕКЦИИ (ОБЗОР) //Журнал кардиореспираторных исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 28-34.
Сокольская Н.О., Копылова Н.С., Иванов А.В., Кокшенев И.В. Анатомия и функция правого желудочка. Этиология, патогенез и современные аспекты эхокардиографической оценки правожелудочковой недостаточности. Клиническая физиология кровообращения. 2020; 17 (4): 266–83. DOI: 10.24022/1814-6910-2020-17-4-266-283
Kholikov I.B., Tashkenbaeva E.N. Right ventricular dysfunction in coronary heart disease: modern concepts of the problem and methods of diagnosis. Journal of cardiorespiratory research. 2022, Special Issue 2.1, pp. 66-71.
H. Muresian, The clinical anatomy of the right ventricle, Clin. Anat. 29 (3) (2016) 380–398.
Joy M.H. Wang, Rabjot Rai, Mark Carrasco, Tiwadayo Sam-Odusina, Sonja Salandy, Jerzy Gielecki, Anna Zurada, Marios Loukas. An anatomical review of the right ventricle. Translational Research in Anatomy. Volume 17, 2019.
Sanders JL, Koestenberger M, Rosenkranz S, Maron BA. Right ventricular dysfunction and long-term risk of death. Cardiovasc Diagn Ther 2020; 10(5): 1646-1658. Doi: 10.21037/cdt-20-450.
S.Y. Ho, Cardiac anatomy and pathology, Clinical Cardiac Pacing, Defibrillation and Resynchronization Therapy, fifth ed., Elseveir, Inc, Philadelphia, PA, 2017, pp. 3–14.
Lang R.M., Badano L.P., Mor-Avi V., Afilalo J., Armstrong A., Ernande L. et al. Recommendations for cardiac chamber quantification by echocardiography in adults: an update from the American Society of Echocardiography and the European Association of Cardiovascular Imaging. J. Am. Soc. Echocardiogr. 2015; 28: 1–39.e14.
F. Haddad, S. Hunt, D. Rosenthal, D. Murphy, Right ventricular function in cardiovascular disease, Part I: anatomy, physiology, aging, and functional assessment of the right ventricle, Circulation 117 (11) (2008) 1436–1448.
F. Saremi, S.Y. Ho, J.A. Cabrera, D. Sanchez-Quintana, Right ventricular outflow tract imaging with CT and MRI: Part 1, morphology, Am. J. Roentgenol. 200 (2013) W39–W50.
Foale R, Nihoyannopoulos P, McKenna W, Kleinebenne A, Nadazdin A, Rowland E, Smith G. Echocardiographic measurement of the normal adult right ventricle. Br Heart J. 1986 Jul;56(1):33-44. doi: 10.1136/hrt.56.1.33. Erratum in: Br Heart J 1986 Sep;56(3):298298. Klienebenne A [corrected to Kleinebenne A]. Erratum in: Br Heart J 1987 Apr;57(4):396. Klienebenne A [corrected to Kleinebenne A]. PMID: 3730205; PMCID: PMC1277383.
F. Saremi, S.Y. Ho, J.A. Cabrera, D. Sanchez-Quintana, Right ventricular outflow tract imaging with CT and MRI: Part 2, function, Am. J. Roentgenol. 200 (2013) W51–W61.
Sanchez-Quintana D, Anderson RH, Ho SY. Ventricular myoarchitecture in tetralogy of Fallot. Heart. 1996 Sep;76(3):280-6. doi: 10.1136/hrt.76.3.280. PMID: 8868990; PMCID: PMC484521.
Vonk Noordegraaf A, Westerhof BE, Westerhof N. The Relationship Between the Right Ventricle and its Load in Pulmonary Hypertension. J Am Coll Cardiol 2017; 69:236-43.
R. Van Praagh, J.A. Plett, S. Van Praagh, Single ventricle. Pathology, embryology, terminology and classification, Herz 4 (2) (1979) 113–150.
M. Lev, R.R. Liberthson, J.R. Kirkpatrick, F.A.O. Eckner, R.A. Arcilla, Single (primitive) ventricle, Circulation 39 (5) (1969) 557–591. J.M.H. Wang, et al. Translational Research in Anatomy 17 (2019) 100049 5
D. Goor, C. Lillehei, Congenital Malformations of the Heart, first ed., Grune and Stratton, New York, 1975, pp. 1–37.
R.H. Anderson, D.E. Spicer, A.M. Hlavacek, A.C. Cook, C.L. Backer, Wilcox's Surgical Anatomy of the Heart, fourth ed., Cambridge University Press, Cambridge, 2013.
R.H. Anderson, S.Y. Ho, What is a ventricle? Ann. Thorac. Surg. 66 (1998) 616–620.
S.Y. Ho, P. Nihoyannopulos, Anatomy, echocardiography, and normal right ventricular dimensions, Heart 92 (Suppl I) (2006) i2–i13.
R.H. Whitaker, Anatomy of the heart, Medicine 38 (7) (2010) 45–47.
A. Kosinski, M. Grzybiak, A. Dubaniewicz, K. Kedziora, W. Marakewicz, D. Kozlowski, False chordae tendineae in right ventricle of adult human hearts – morphological aspects, Arch. Med. Sci. 8 (5) (2012) 834–840.
M. Loukas, C.T. Wartmann, R.S. Tubbs, N. Apaydin, R.G. Louis, B. Black, R. Jordan, Right ventricular false tendons, a cadaveric approach, Surg. Radiol. Anat. 30 (4) (2008) 317–322.
Mann D., Zipes D., Libby P. et al. Braunwald ́s Heart Disease: a Textbook of Cardiovascular Medicine. – Еd. 10th. – Philadelphia, 2014. – 2040 р.
S.A. Gunnal, R.N. Wabale, M.S. Farooqui, Morphological study of chordae tendinae in human cadaveric hearts, Heart Views 16 (1) (2015) 1–12.
M. Loukas, R.S. Tubbs, R.G. Louis Jr., N. Apaydin, A. Bartczak, H. Vefali, N. Alsaiegh, M. Fudalej, An endoscopic and anatomical approach to the septal papillary muscle of the conus, Surg. Radiol. Anat. 31 (9) (2009) 701–706.
A.Y. Raghavendra, A. Kavitha Kumar, P. Tarvadi, C.R. Harsha, Anatomical study of the moderator band, NUJHS 3 (4) (2013) 77–80.
M. Loukas, Z. Klassen, R.S. Tubbs, T. Derderian, D. Paling, D. Chow, S. Patel, R.H. Anderson, Anatomical observations of the moderator band, Clin. Anat. 23 (4) (2010) 443–450.
G. Farrer-Brown, Vascular pattern of myocardium of right ventricle of human heart, Br. Heart J. 30 (1968) 679–686.
Осетрова Ольга Анатольевна. Структурно - функциональное ремоделирование правого желудочка при множественном поражении коронарных артерий до и после хирургической реваскуляризации миокарда. Автореферат. Пермь 2018.
Caplin J. The difficulties in assessing right ventricular function. Heart 10. 1996; 3: 322.
M.A. Gatzoulis, G.D. Webb, P.E.F. Daubeney, Diagnosis and Management of Adult Congenital Heart Disease, Churchill Livingstone, Edinburgh, Scotland, 2003, p. 305.
Rosenkranz S, Howard LS, Gomberg-Maitland M, et al. Systemic Consequences of Pulmonary Hypertension and Right-Sided Heart Failure. Circulation 2020; 141:678-93.
W. Walsh, P.P. Wilde, C.A. Walsh, Practical Echocardiography, second ed., Cambridge University Press, Cambridge, 2005, p. 53.
Lang R.M., Bierig M., Devereux R.B., Flachskampf F.A., Foster E., Pellikka P.A. et al. Recommendations for chamber quantification: a report from the American Society of Echocardiography's Guidelines and Standards Committee and the Chamber Quantifi cation Writing Group, developed in conjunction with the European Association of Echocardiography, a branch of the European Society of Cardiology. J. Am. Soc. Echocardiogr. 2005; 18: 1440–63. DOI: 10.1016/j.echo. 2005.10.005.
M.R. Jongbloed, M.C. Wijffels, M.J. Schalij, N.A. Blom, R.E. Poelmann, A. van der Laarse, M.M. Mentink, Z. Wang, G.I. Fishman, A.C. Gittenbergerde Groot, Development of the right ventricular inflow tract and moderator band: a possible morphological and functional explanation for Mahaim tachycardia, Circ. Res. 96 (2005) 776–783.
Rudski L.G., Lai W.W., Afilalo J., Hua L., Handschumacher M.D., Chandrasekaran K. et al. Guidelines for the echocardiographic assessment of the right heart in adults: a report from the American Society of Echocardiography endorsed by the European Association of Echocardiography, a registered branch of the European Society of Cardiology, and the Canadian Society of Echocardiography. J. Am. Soc. Echocardiogr. 2010; 23: 685–713. DOI: 10.1016/j.echo.2010.05.010.
Алехин М.Н. Ультразвуковые методы оценки деформации миокарда и их клиническое значение. М.: Видар, 2012. 88 с. [Alekhin M.N. Ultrasonic methods for assessing myocardial deformity and clinical significance. Moscow: vidar Publ.; 2012. 88 p. (In Russ.)]
S. Standring, H. Gray, Gray's Anatomy, 40th ed., Churchill Livingstone/Elsevier, Edinburgh, 2008.
H. Kurosawa, A.E. Becker, Surgical anatomy of the atrioventricular conduction bundle in anomalous muscle bundle of the right ventricle with subarterial ventricular septal defect, Pediatr. Cardiol. 6 (1985) 157–160.
M.M. Sadek, D. Benhayon, R. Sureddi, W. Chik, P. Santaneli, G.E. Supple, M. Hutchinson, R. Bala, L. Carballeira, E.S. Zado, V.V. Patel, D.J. Callans, F.E. Marchlinski, F.C. Garcia, Idiopathic ventricular arrhythmias originating from the moderator band: electrocardiographic characteristics and treatment by catheter ablation, Heart Rhythm 12 (2015) 67–75.
Howlett, J. G. Canadian Cardiovascular Society Consensus Conference guidelines on heart failure, update 2009: diagnosis and management of right-sided heart failure, myocarditis, device therapy and recent important clinical trials / J. G. Howlett, R.S. Mc. Kelvie, J. M. O. Arnold, et. al. // Can. J. Cardiol. - 2009. - Vol. 25(2) - P. 85-105.
Бокерия Л.А., Бусленко Н.С., Бузиашвили Ю.И., Кокшенева И.В., Можина А.А. Дисфункция миокарда правого желудочка при ишемической болезни сердца (анатомия, патофизиология, диагностика, клиническое значение в кардиохирургии). М.: Научный центр сердечно-сосудистой хирургии им. А.Н. Бакулева РАМН, 2010. 324 с.
Dell'Italia L.J. The right ventricle: anatomy, physiology, and clinical importance. Curr. Probl. Cardiol. 1991; 16: 653–720. DOI: 10.1016/0146-2806(91)90009-y.
R.H. Anderson, R. Razavi, A.M. Taylor, Cardiac anatomy revisited, J. Anat. 205 (2004) 159–177.
N.F. Voelkel, R.A. Quaife, L.A. Leinwand, R.J. Barst, M.D. McGoon, D.R. Meldrum, J. Dupuis, C.S. Long, L.J. Rubin, F.W. Smart, Y.J. Suzuki, M. Gladwin, E.M. Denholm, D.B. Gall, Right ventricular function and failure: report of a National Heart, Lung and Blood Institute working group on cellular and molecular mechanisms of right heart failure, Circulation 114 (17) (2006) 1883–1891.
Ho SY, Nihoyannopoulos P. Anatomy, echocardiography, and normal right ventricular dimensions. Heart. 2006 Apr;92 Suppl 1(Suppl 1):i2-13. doi: 10.1136/hrt.2005.077875. PMID: 16543598; PMCID: PMC1860731.
L.A. Walker, P.M. Buttrick, The right ventricle: biologic insights and response to disease: updated, Curr. Cardiol. Rev. 9 (1) (2013) 73–81.
Goor D A, Lillehei C W.Congenital malformations of the heart. 1st ed. New York: Grune and Stratton, 19751–37.
M.M. Winter, F.J.P. Bernik, M. Groenink, B.J. Bouma, A.P.J. van Dojk, W.A. Helbing, J.G.P. Tijssen, B.J.M. Mulder, Evaluating the systemic right ventricle by CMR: the importance of consistent and reproducible delineation of the cavity, J Cardiovasc Magm Res 10 (2008) 40