SKRINING MA’LUMOTLARIGA QARAB QASHQADARYO VILOYATIDA QALQONSIMON BEZ TUGUNLARINING TARQALISHINI O’SMIRLARDA O’RGANISH

##article.authors##

  • Xoliqova Adliya Omonullayevna
  • Saidova Gulchehra Sobirjonovna

##article.subject##:

tugunli buqoq, o'smirlar, asoratlar

##article.abstract##

Kirish:   Qalqonsimon bez tugunlarining (QBT)  tarqalishi sog'lom o'smirlarda   1,8% ni tashkil qiladi; Biroq, malignizatsiya chastotasi kattalarga qaraganda yuqori. Taxminan 26,4%  QBT bolalikda qalqonsimon saratonni keltirib chiqaradi. Birga yaqin qalqonsimon kasallik, bo'yinning nurlanishining anamnasida, oilada qalqonsimon bezning QBTga moyinlik,  ayol jinsi va xavfli neoplazlari tugunlarni paydo bolishiga uchun xavf omilidir

Tadqiqotning maqsadi - Qashqadaryo viloyati o‘smirlarida qalqonsimon bez tugunlari tez-tezligi dinamikasini tumanlar bo‘yicha o‘rganishdan iborat.

 Materiallar va usullar.     Akademik nomidagi O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Qashqadaryo filiali klinikasi negizida. Y.H. To‘raqulov tomonidan 2020-2024 yillarda 11 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lgan 568 nafar qalqonsimon bez kasalliklari bilan og‘rigan o‘smirlar tibbiy ko‘rikdan o‘tkazildi.   Ulardan 461 nafari qizlar va 107 nafari o‘g‘il bolalardir. 

 Natijalar. 2020-2024-yillarda Qashqadaryo viloyatida qalqonsimon bezning nodulyar kasalliklari bilan og‘rigan o‘smirlar sonining biroz qisqarish tendentsiyasi kuzatildi.

 Xulosa. O'smirlarda qalqonsimon bez bilan bog'liq muammolar bo'qoq, tugun yoki g'ayritabiiy alomatlar va jismoniy topilmalarning umumiy to'plami sifatida paydo bo'lishi mumkin. O'smirlar uchun o'ziga xos muammo shundaki, qalqonsimon bez muammolari gormonal o'zaro ta'sirning hal qiluvchi davri bo'lgan balog'at davrida o'sish va rivojlanishga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin.

Библиографические ссылки

Lee YJ, Cho YJ, Heo YJ, Chung EJ, Choi YH, Kim JI, Park YJ, Shin CH, Lee YA. Thyroid nodules in childhood-onset Hashimoto's thyroiditis: Frequency, risk factors, follow-up course and genetic alterations of thyroid cancer. // Clin Endocrinol (Oxf). 2021 Oct;95(4):638-648. doi: 10.1111/cen.14490.

Slack, J.C., Hollowell, M. & Barletta, J.A. Thyroid Nodules and Follicular Cell-Derived Thyroid Carcinomas in Children. // Endocr Pathol 34, 165–175 (2023). https://doi.org/10.1007/s12022-023-09764-2

Önder A, Aycan Z. Approach to thyroid nodules in children and adolescents. // Turk J Pediatr. 2014 May-Jun;56(3):219-25.

Corrias A, Mussa A. Thyroid nodules in pediatrics: which ones can be left alone, which ones must be investigated, when and how. // J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2013;5 Suppl 1(Suppl 1):57-69. doi: 10.4274/jcrpe.853.

В общей популяции узлы щитовидной железы обнаруживаются у 5% при пальпации и у 50% при ультразвуковом исследовании (УЗИ). Первоначальная оценка узлов должна включать измерение сывороточного тиреотропного гормона, тонкоигольную аспирационную биопсию (FNA) и УЗИ. Микроузлы щитовидной железы обнаруживаются все чаще и в настоящее время оцениваются с помощью УЗИ-FNA.

Chowdhury S, Mukherjee S, Mukhopadhyay S, Mazumder R. The thyroid nodule--evaluation and management. // J Indian Med Assoc. 2006 Oct;104(10):568-70, 572-3

Cahoon EK, Nadyrov EA, Polyanskaya ON, Yauseyenka VV, Veyalkin IV, Yeudachkova TI, Maskvicheva TI, Minenko VF, Liu W, Drozdovitch V, Mabuchi K, Little MP, Zablotska LB, McConnell RJ, Hatch M, Peters KO, Rozhko AV, Brenner AV. Risk of Thyroid Nodules in Residents of Belarus Exposed to Chernobyl Fallout as Children and Adolescents. // J Clin Endocrinol Metab. 2017 Jul 1;102(7):2207-2217. doi: 10.1210/jc.2016-3842.

Kiyohara M, Son YL, Tsutsui K. Involvement of gonadotropin-inhibitory hormone in pubertal disorders induced by thyroid status. // Sci Rep. 2017 Apr 21;7(1):1042. doi: 10.1038/s41598-017-01183-8.

Bauer AJ. Thyroid nodules in children and adolescents. // Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2019 Oct;26(5):266-274. doi: 10.1097/MED.0000000000000495

Allen N, Desai N, Song C, Yu J, Prasad U, Francis G. Clinical features may help to identify children and adolescents with greatest risk for thyroid nodules. // J Endocrinol Invest. 2020 Jul;43(7):925-934. doi: 10.1007/s40618-019-01176-6

Corrias A, Cassio A, Weber G, Mussa A, Wasniewska M, Rapa A, Gastaldi R, Einaudi S, Baronio F, Vigone MC, Messina MF, Bal M, Bona G, de Sanctis C; Study Group for Thyroid Diseases of Italian Society for Pediatric Endocrinology and Diabetology (SIEDP/ISPED). Thyroid nodules and cancer in children and adolescents affected by autoimmune thyroiditis.// Arch Pediatr Adolesc Med. 2008 Jun;162(6):526-31. doi: 10.1001/archpedi.162.6.526.

Загрузки

##submissions.published##

2025-06-10