РЕЗУЛЬТАТЫ ПОСЛЕДНИХ ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИХ ДАННЫХ В ДИНАМИКЕ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ
##article.subject##:
yod tanqisligi kasalliklari, epidemiologiya, O'zbekiston Respublikasi Buxoro viloyati##article.abstract##
Dolzarblik: Yod tanqisligi kasalliklari (YTK) - yod tanqisligi tufayli aholida rivojlanadigan, yod iste'molini normallashtirish orqali oldini olish mumkin bo'lgan patologik holatlar majmui (VOZ).
Maqsad: O‘zbekiston Respublikasi Buxoro viloyati aholisi orasida yod tanqisligi kasalliklarining tarqalish dinamikasini o‘rganish.
Tadqiqot materiallari va usullari: Buxoro viloyatining uyushgan aholisi oʻrtasida dinamikada YTK tarqalishini oʻrganish maqsadida epidemiologik oʻrganish oʻtkazildi, unga maktab va bogʻchalar (tasodifiy tanlab olish), qishloq joylarda (Peshku tumani) va Buxoro shahri. Yod miqdorini miqdoriy baholash uchun 367 ta siydik namunalari (11-15 yoshdagi maktab o'quvchilari va 4-6 yoshli bolalar bog'chalari o'quvchilari) olindi. YTKning og'irligini baholash mezonlari JSST ekspertlari tomonidan ishlab chiqilgan mezonlar tanlandi. Siydikdagi yod kontsentratsiyasini aniqlash uchun Mishchenko B.P. tomonidan takomillashtirilgan Nawschinek O. va boshqalarning usuli qo'llanildi. va boshqalar (10). Olingan ma'lumotlar MS Excel dasturiy paketi yordamida statistik ishlov berildi.
Natijalar: Diffuz bo'qoq tarqalishining qiyosiy tahlili shuni ko'rsatdiki, I darajali bo'qoq bilan kasallanish 1998 yildagi 50,8% dan 2022 yilda 20,2% gacha kamaydi. II darajali bo'qoq bilan kasallanish 1998 yildagi 13,7%dan 2022 yilda 2,7%ga kamaydi. Ushbu tadqiqot shuni ko'rsatdiki, 2022 yilda mintaqada diffuz bo'qoqning tarqalishi 22,9% ni tashkil etdi, bu 1998 yilga nisbatan dinamik pasayishdan dalolat beradi, garchi DB darajasi o'rtacha bo'lib qolmoqda. Yoduriyani tahlil qilish shuni ko'rsatdiki, yodning maqbul iste'moli 1998 yildagidan farqli o'laroq 58,9% aholida aniqlangan (ratsionda yod etishmasligi 95,1%).
Xulosa: dinamikada endemik guatr tarqalishining 1998 yildagi 64,5%dan 2022 yilda 22,9 %gacha kamayishi kuzatilmoqda, bu ijobiy tendentsiyadan dalolat beradi. Siydikdagi yodning normal miqdori, 56,7% bo'yicha olingan ma'lumotlar shuni ko'rsatadiki, bolalarning yarmi hali ham stol tuzi bilan yodning normal miqdorini olmaydilar.
Библиографические ссылки
Дедов И.И., Герасимов Г.А., Свириденко Н.Ю. Йододефи-цитные заболевания в Российской Федерации (эпидемиология, диагностика, профилактика). Методическое пособие. - М.; 1999. [Dedov II, Gerasimov GA, Sviridenko NYu. Iododefitsitnye zabolevaniya v Rossiiskoi Federatsii (epidemi-ologiya, diagnostika, profilaktika). Metodicheskoe posobie. Moscow; 1999. (In Russ).
Andersson M, De Benoist B, Delange F, et al. Prevention and control of iodine deficiency in pregnant and lactating women and in children less than 2-years-old: Conclusions and recommendations of the technical consultation. Public Health Nutr. 2007;10(12A). doi: 10.1017/s1368980007361004
Alexander WD, Harden RM, Harrison MT, et al. Some aspects of the absorption and concentration of iodide by the alimentary tract in man. Proc NutriSoc. 2007;26(01):62-67. doi: 10.1079/pns19670013
Aghini-Lombardu F, Antonangeli L, Martino E, et al. The spectrum of thyroid disorders in an iodine - deficient community: the Pescopagano survey. J Clin Endocrinol Metab. 1999;84(2):561-566.Hetzel B. Iodine deficiency disorders (idd) and their eradication. Lancet. 1983;322(8359):1126-1129.doi: 10.1016/s0140-6736(83)90636-0
De Benoist B, McLean E, Andersson M, Rogers L. Iodine deficiency in 2007: global progress since 2003. Food Nutr Bull. 2008;29:195-202..
Glinoer D, De Nayer P, Delange F, et al. A randomized trial for the treatment of mild iodine deficiency during pregnancy: Maternal and neonatal effects. J Clin Endocrinol Metab. 1995;80(1):258-269. doi: 10.1210/jcem.80.1.7829623
Zimmermann MB, Jooste PL, Pandav CS. Iodine-deficiency disorders. Lancet. 2008;372(9645):1251-1262.doi: 10.1016/s0140-6736(08)61005-3
World Health Organization, UNICEF, International Council for Control of Iodine Deficiency Disorders. Assessment of iodine deficiency disorders and monitoring their elimination: a guide for programme managers. 3rd ed. Geneva: World Health Organization; 2007.
WHO, UNICEF, ICCIDD. Assessment of iodine deficiency disorders and monitoring their elimination. Geneva: World Health Organization; 2001.
