ДИАБЕТИК РЕТИНОПАТИЯ РИВОЖЛАНГАН БЕМОРЛАРДА ГЛАУКОМАНИНГ КЎРИШ ҚОБИЛИЯТИ ЙЎҚОЛИШИГА ТАЪСИРИ

##article.authors##

  • Ибатов Жавохир Абдуллаевич
  • Шамансурова Зулайхо Миралимжановна

##article.subject##:

глаукома, диабетик ретинопатия, ички кўз босими, кўриш қобилиятининг йўқолиши, гипергликемия

##article.abstract##

Мавзунинг долзарблиги: Глаукома ва диабетик ретинопатия бутун дунё бўйлаб қайтариб бўлмас кўрликнинг асосий сабабларидан ҳисобланади. Иккала касаллик ҳам кўриш қобилиятининг жиддий пасайишига олиб келади, аммо уларнинг биргаликда ривожланиши кўрликка олиб бориш суръатини тезлатиши мумкин. Ушбу касалликларнинг ўзаро таъсирини тушуниш беморлар натижаларини яхшилаш учун жуда муҳим ўрин тутади.

Мақсад: Ушбу тадқиқот глаукома ва диабетик ретинопатия биргаликда ривожланганда кўрликка олиб келиш жараёни қай суръатда кечишини, кўз ичидаги босимнинг ошиши ва тизимли омилларнинг кўриш қобилиятига қандай таъсир ўтказишини ўрганади. Тадқиқот асосий хавф омилларини аниқлаш ва эрта интервецион стратегияларни таклиф қилишга қаратилган.

Материаллар ва усуллар: 40 ёшдан ошган, иккала касалликка чалинган беморлар орасида мета-таҳлил ўтказилиб, асосий хавф омиллари сифатида ички кўз босими ва саломатлик параметрларига (HbA1c, қон босими) эътибор қаратилди. PubMed, Medline ва Scopus'дан олинган адабиётлар касалликнинг ривожланиши ва системик ҳамда кўз билан боғлиқ омилларнинг ўрнини баҳолаш учун таҳлил қилинди.

Натижалар: Натижалар шуни кўрсатдики, иккала касаллик мавжуд беморларда кўриш қобилиятининг йўқолиши 63.85 ёшда содир бўлади, бу эса фақат битта ҳолатга эга бўлган беморларга нисбатан анча эрта.  Гипергликемия ва ички кўз босимининг ошиши кўриш қобилиятининг ёмонлашувига катта ҳисса қўшган. Эркак беморлар ва глюкоза миқдорини яхши назорат қилмаган беморлар кўпроқ кўрликка дуч келган, очиқ бурчакли глаукома диабетик беморларда энг кенг тарқалган глаукома тури эканлиги аниқланди.

Хулоса: Глаукома ва диабетик ретинопатиянинг биргаликда учраши кўрликка олиб борадиган жараённи сезиларли даражада тезлаштиради. Кўрликни олдини олиш учун эрта текширув, кўз ички босимини қатъий назорат қилиш, диабет ва гипертензия каби тизимли ҳолатларни назорат қилиш жуда муҳимдир. Ушбу натижалар хавф гуруҳидаги кишиларга мунтазам скрининг ва интеграцияланган клиник бошқарув стратегияларининг зарурлигини кўрсатади.

Библиографические ссылки

Allison, K., Patel, D., & Alabi, O. (2020). Epidemiology of Glaucoma: The Past, Present, and Predictions for the Future. Cureus, 12(11), e11686. https://doi.org/10.7759/cureus.11686

Almutairi, N. M., Alahmadi, S., Alharbi, M., Gotah, S., & Alharbi, M. (2021). The Association Between HbA1c and Other Biomarkers With the Prevalence and Severity of Diabetic Retinopathy. Cureus, 13(1), e12520. https://doi.org/10.7759/cureus.12520

Almutairi, N. M., Alahmadi, S., Alharbi, M., Gotah, S., & Alharbi, M. (2021). The Association Between HbA1c and Other Biomarkers With the Prevalence and Severity of Diabetic Retinopathy. Cureus, 13(1), e12520. https://doi.org/10.7759/cureus.12520

Beena, D., Senthilkumar, D.T., & Raja, D. (2017). Incidence of Glaucoma & Diabetic Retinopathy in Patients with Diabetes Mellitus in A Teaching Hospital.

Dharmadhikari, S., Lohiya, K., Chelkar, V., Kalyani, V. K., Dole, K., Deshpande, M., Khandekar, R., & Kulkarni, S. (2015). Magnitude and determinants of glaucoma in type II diabetics: A hospital based cross-sectional study in Maharashtra, India. Oman journal of ophthalmology, 8(1), 19–23. https://doi.org/10.4103/0974-620X.149858

Dorothea Peters, Boel Bengtsson, Anders Heijl, Lifetime Risk of Blindness in Open-Angle Glaucoma, American Journal of Ophthalmology, Volume 156, Issue 4, 2013, Pages 724-730, ISSN 0002-9394, https://doi.org/10.1016/j.ajo.2013.05.027.

Gillow, J. T., Gibson, J. M., & Dodson, P. M. (1999). Hypertension and diabetic retinopathy--what's the story?. The British journal of ophthalmology, 83(9), 1083–1087. https://doi.org/10.1136/bjo.83.9.1083

Hajar, S., Al Hazmi, A., Wasli, M., Mousa, A., & Rabiu, M. (2015). Prevalence and causes of blindness and diabetic retinopathy in Southern Saudi Arabia. Saudi medical journal, 36(4), 449–455. https://doi.org/10.15537/smj.2015.4.10371

Khandekar, R., & Zutshi, R. (2004). Glaucoma among Omani diabetic patients: a cross-sectional descriptive study: (Oman diabetic eye study 2002). European journal of ophthalmology, 14(1), 19–25. https://doi.org/10.1177/112067210401400104

Leasher JL, Bourne RR, Flaxman SR, Jonas JB, Keeffe J, Naidoo K, et al. (2016). Global estimates on the number of people blind or visually impaired by diabetic retinopathy: A meta-analysis from 1990 to 2010. Diabetes Care, 39(9), 1643-1649.

Nislawati, R., Taufik Fadillah Zainal, A., Ismail, A., Waspodo, N., Kasim, F., & Gunawan, A. M. A. K. (2021). Role of hypertension as a risk factor for open-angle glaucoma: a systematic review and meta-analysis. BMJ open ophthalmology, 6(1), e000798. https://doi.org/10.1136/bmjophth-2021-000798

Shrestha, P., Kaiti, R., & Shyangbo, R. (2022). Blindness among Patients with Type II Diabetes Mellitus Presenting to the Outpatient Department of Ophthalmology of a Tertiary Care Centre: A Descriptive Cross-sectional Study. JNMA; journal of the Nepal Medical Association, 60(254), 877–880. https://doi.org/10.31729/jnma.7702

Sun, Y., Chen, A., Zou, M., Zhang, Y., Jin, L., Li, Y., Zheng, D., Jin, G., & Congdon, N. (2022). Time trends, associations and prevalence of blindness and vision loss due to glaucoma: an analysis of observational data from the Global Burden of Disease Study 2017. BMJ open, 12(1), e053805. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2021-053805

Tahani Emgory, & Anwar Gibril. (2024). Association Between Primary Open Angle Glaucoma and Type II Diabetes Mellitus in Benghazi, Libya. AlQalam Journal of Medical and Applied Sciences, 369–376. https://doi.org/10.54361/ajmas.2472024

Tahani Emgory, & Anwar Gibril. (2024). Association Between Primary Open Angle Glaucoma and Type II Diabetes Mellitus in Benghazi, Libya. AlQalam Journal of Medical and Applied Sciences, 369–376. https://doi.org/10.54361/ajmas.2472024

Tahani Emgory, & Anwar Gibril. (2024). Association Between Primary Open Angle Glaucoma and Type II Diabetes Mellitus in Benghazi, Libya. AlQalam Journal of Medical and Applied Sciences, 369–376. https://doi.org/10.54361/ajmas.2472024

Tahani Emgory, & Anwar Gibril. (2024). Association Between Primary Open Angle Glaucoma and Type II Diabetes Mellitus in Benghazi, Libya. AlQalam Journal of Medical and Applied Sciences, 369–376. https://doi.org/10.54361/ajmas.2472024

Vision Loss Expert Group of the Global Burden of Disease Study., the GBD 2019 Blindness and Vision Impairment Collaborators. Global estimates on the number of people blind or visually impaired by glaucoma: A meta-analysis from 2000 to 2020. Eye 38, 2036–2046 (2024). https://doi.org/10.1038/s41433-024-02995-5

Загрузки

##submissions.published##

2025-01-24