EKSPERIMENTDA BOSH MIYA SHIKASTLANISHI OLGAN OQ ZOTSIZ KALAMUSHLAR JIGARINING MEDIKAMENTOZ TERAPIYADAN KEYINGI MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK KO‘RSATKICHLARI
##article.subject##:
morfometriya, jigar, morfologiya, bosh miya shikastlanishi, oq zotsiz kalamushlar##article.abstract##
Maqsad: medikamentoz korreksiyadan so'ng eksperimental bosh miya jarohati olgan oq zotsiz kalamushlar jigarining morfologik va morfometrik parametrlarini o'rganish.
Material va Metodlar: Eksperimental tadqiqotlar 3 bosqichda o'tkazildi: birinchi bosqich – intakt (sog’lom) nazorat guruhdagi uch oylik oq zotsiz kalamushlar jigarining morfometrik ko'rsatkichlarini o'rganish (n = 60). Ikkinchi bosqich hayvonlarning bosh miya jarohatidan keyingi 1-kuni uch oylik oq zotsiz kalamushlar jigarining morfometrik ko'rsatkichlarini (n=60) "Yo'l-transport hodisasi" usuli bilan o'rganishdan iborat. Uchinchi bosqich - bosh miya shikastlanishidan keyingi birinchi kundan boshlab 10 kun davomida konservativ davodan so'ng uch oylik oq zotsiz kalamushlar (n=60) jigarining morfometrik ko'rsatkichlarini o'rganish. Medikamentoz terapiya maqsadida L-lizin aescinate 1 mg/ml dan foydalanilgan, 5 ml mushak ichiga yuborilgan, 5 ml 25% li magniy sulfat eritmasi 45 ml izotonik fiziologik eritmada eritilgan va hosil bo'lgan aralashmadan 0,5 ml dan olingan va mushak orasiga yuborilgan. 4 ml sitikolin eritmasi 125 ml / mg mushak ichiga 10 kun davomida kiritilgan.
Morfometrik tadqiqotlar uchun gistologik mikropreparatlar gematoksilin-eozin bilan bo'yalgan kalamushlar jigaridan tayyorlangan. Jigar tuzilishining barcha kerakli parametrlari o'lchangan.
Natijalar: uchinchi guruh tajribalari natijalari, medikamentoz korreksiyadan keyin bosh miya shikastlangan kalamushlar jigarining morfometrik ko'rsatkichlari: markaziy venaning diametri 55,06±1,20 mkm, interlobulyar venaning diametri 89,04±2,10 mkm, interlobulyar arteriya diametri 26,08±2,45 mkm, interlobulyar o't yo'llarining diametri 13,94±1,08 mkm, sinusoidal kapillyarlarning diametri 29,14±1,10 mkm, gepatotsitlarning umumiy maydoni 490,6± 1,06 mkm yadro umumiy maydoni 59,30±2,10 mkm, sitoplazmaning umumiy maydoni 430,06±1,02 mkmni tashkil etdi.
Xulosa. Neyroprotektorlarning ayrim turlarini davolovchi terapiya sifatida qo'llashimiz jigar to'qimalarining barcha strukturaviy birliklarining morfometrik parametrlariga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Tadqiqot natijalari eksperimental hayvonlarning jigar tuzilmalarida morfometrik o'zgarishlar darajasini aniqlashga imkon berdi. Bu, o‘z navbatida, erta tashxis qo‘yish sifatini oshirish, bosh miya shikastlanishi oqibatlarini samarali davolashning dalillarga asoslangan usullarini ishlab chiqish va tanlashga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
Судебно-медицинская экспертиза черепно-мозговой травмы. Справочно-информационные материалы. К у р с к. 2014
И.В. Фурсов, В.В. Могила «Внечерепные осложнения тяжелой черепно – мозговой травмы» Та в р и ч ес к и й м е д и ко - б и ол о г и ч е с к и й вестник. 2013. том 16. №3. ч.3 (63) С.146-149
Лебедева Елена Ивановна Сравнительная морфофункциональная характеристика печени белой крысы и человека в норме и при токсическом поражении // Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата биологических наук. Минск 2016
Aziza Zokirovna Olimova, (2021, July). COMPARATIVE CHARACTERISTICS OF THE MORPHOLOGICAL PARAMETERS OF THE LIVER AT DIFFERENT PERIODS OF TRAUMATIC BRAIN INJURY. // In Euro-Asia Conferences (pp. 139-142).
Aziza Zokirovna Olimova. MACRO- AND MICROSCOPIC STRUCTURE OF THE LIVER OF THREE MONTHLY WHITE RATS. // ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES /2021 й. 309-312 p
OA Zokirovna Technique for cutting biopsy and surgical material in the practice of pathological anatomy and forensic medicine // Web of Scientist: International Scientific Research Journal 3 (7), 2022, 116-120
Aziza Zokirovna Olimova, (2021, July). COMPARATIVE CHARACTERISTICS OF THE MORPHOLOGICAL PARAMETERS OF THE LIVER AT DIFFERENT PERIODS OF TRAUMATIC BRAIN INJURY. In Euro-Asia Conferences (pp. 139-142).
Aziza Zokirovna Olimova. MACRO- AND MICROSCOPIC STRUCTURE OF THE LIVER OF THREE MONTHLY WHITE RATS. ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES /2021 й. 309-312 р
МustafoyevZ.M., Teshaev Sh. J. Relatival Description of Kidney Morphometric Parameters in Polypharmacy of Anti-Inflammatory Pills. // American Journal of Medicine and Medical Sciences – 2022, – №12(8), – P. 862-867 (14.00.00.№ 2)
Rizaev J. A., Khazratov A. I., Iordanishvili A. K. Morphofunctional characteristics of the mucous membrane of the masticatory apparatus in experimental carcinogenesis //Russian Journal of Dentistry. – 2021. – Т. 25. – №. 3. – С. 225-231.
Mustafoyev Z.M., Baxronov J.J. Morphometric characteristics of parts of rat's kidney nephron in normality and in polypragmasia with anti-inflammatory preparation // Тиббиётда янги кун. -Бухоро – 2022, – №1 (39), – С. 276-278 (14.00.00.№22)
Мустафоев З.М, Бахронов Ж.Ж, Хидиров З.Э. Яллиғланишга қарши дори воситалари полипрагмазиясида буйрак нефронларида рўй берадиган морфометрик ўзгаришлар // Биология ва тиббиёт муаммолари. -Самарқанд –2022, –№ 3, – С. 177-181(14.00.19. № 136)
Мустафоев З.М, Тешаев Ш. Ж. Сравнительная характеристика морфологических параметров почек при полипрагмазии противовоспалительными препаратами // Биомедицина ва амалиёт журнали.-Самарқанд. – 2022, – № 1(7), – С. 69-73(14.00.00.№24)
Мустафоев З.М, Бахронов Ж.Ж Морфометрическая характеристика частей нефрона почек крыс в норме и при полипрагмазии противовоспалительными препаратами // Вестник ТМА – 2022, – №2, – С. 57-59 (14.00.00.№13)
Mustafoyev Z.M. Сравнительная характеристика морфологических показателей почек при полипрагмазии противовоспалительных препаратов // Тиббиётда янги кун.-Бухоро – 2022, – №9 (47), – С. 195-202 (14.00.00.№22)