BIRLAMCHI GIPERPARATIROIDIZMNI BUYRAK SHAKLI BO'LGAN BOLALARDA OSTEODISTROFIYA
##article.subject##:
Urolitiaz; asosiy giperparatiroidizm; buyraklar; gidroksid fosfatazafaolligi; bolalar urologiyasi##article.abstract##
Bolalarda birlamchi giperparatireoidizm tashxisi buyrak shaklida quyidagi ko‘rsatkichlar tahlili asosida aniqlangan: qonda va sutkalik peshobda umumiy kalsiy hamda anorganik fosfor miqdori, qondagi ionlashgan kalsiy darajasi, kalsiy va natriy xlorid bilan jismoniy mashqlar orqali o‘tkazilgan testlar, shuningdek, qon zardobida paratireoid gormoni (PTG), kalsitonin (KT), vitamin D-3,5 va β-adenozinmonofosfat (cAMF) ko‘rsatkichlari o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi: Birlamchi giperparatiroidizm (BGPT) siydik-tosh kasalligi turiga qarab suyak to'qimalarining mineral tarkibi o'zgarishini baholashdir. Materiallar va usullar: 2 yoshdan 14 yoshgacha bo'lgan jami 1900 nafar siydik tosh kasalligi bo'lgan bolalar tekshirildi, ulardan 52 (2,5%) bolalarga birlamchi giperparatiroidizm (BGPT) tashxisi qo'yilgan. BGPT ning buyrak shakli (BSh) 29 (55,7%), BGPT aralash shakl (ASh) (buyrak va suyaklarning shikastlanishi) 23 (44,2%) bemorlarda mavjud edi. Suyaklar shikastlanishi darajasini aniqlash uchun gidroksid fosfataza faolligi tekshirildi, qo'l va oyoq suyaklarining rentgen densitometriyasi va suyaklarning ultratovushli osteometriyasi o'tkazildi. Natijalar: Buyrak funktsiyasi buzilgan bolalarda gidroksid fosfataza faolligi ko'rsatkichlari kutarilgan, ehosteometriya ko'rsatkichlari pasaygan va buyraklarda hosil bo'lgan toshlar soni va hajmi suyaklarning osteoporoziga bevosita bog'liq edi
Muhokama: Gidroksid fosfataza faolligini hamda suyak to‘qimalarining ultratovush ostometriyasi orqali olingan ko‘rsatkichlarini tahlil qilish osteoporozning rivojlanish darajasini baholashga xizmat qiladi. Bu usul orqali kasallikning turlari (buyrak yoki aralash shakllari) va uning og‘irlik bosqichi aniqlanishi mumkin.
Библиографические ссылки
Еремкина Н.К. , Сазонова Д.В., Бибик Е.Е., Шейхова А.З.,Хайриева А.В. Тяжелые костные осложнения первичного гиперпаратиреоза у молодого пациента с верифицированной мутацией в гене MEN1. Проблемы эндокринологии. 2022.18;68(1):81–93.
Каронова Т.Л., Яневская Л.Г., Погосян К.А., Тимкина Н.В., Андреева А.Т., Лебедев Д.А., Гринева Е.Н.Костные проявления первичного гиперпаратиреоза. Научно-практический медицинский рецензируемый журнал «Остеопороз и остеопатии».2025;Том 28, № 2:65
Мисгар Р., Сехгал А., Масуди С., Вани А., Башир М., Малик А. и др. Сравнение немых и симптоматических камней в почках при первичном гиперпаратиреозе. Индийский журнал эндокринологии и метаболизма. 2019;23(1):46.
Патель К., Свищук Л., Ли П. Случайная гиперкальциемия, вызванная первичным гиперпаратиреозом с быстрым прогрессированием до почечных осложнений в ребенка. Клиническая педиатрия. 2017;57(1):117- 120.
Саид Х., Хан А. Первичный гиперпаратиреоз: Диагностика и лечение в 2017. Polish Archives of Internal Medicine; 2017.
Топольницкий Е.Б., Милованова Т.А., Апальков Д.Г., Бибик Е.Е., Гончарова А.И., Цветухин М.О. Первичный гиперпаратиреоз вследствие эктопированной в средостение аденомы околощитовидной железы (клинический случай). Эндокринная хирургия. 2024;18(3):36-42.
Уолкер М., Сильверберг С. Первичный гиперпаратиреоз. Nature Reviews Эндокринология.
;14(2):115-125
Фархутдинова Л.М., Мохаммад С.Ю., Ямаев И.М., Абдулгужин Б.И. Первичный гиперпаратиреоз: анализ клинического случая. Эндокринная хирургия. 2020; 14(2):21-24.
Suzuki S, Fukushima T, Ami H, Asahi S, Onogi H, Nakamura I, et al. Pre- and Послеоперационный костный метаболизм при первичном гиперпаратиреозе. Биомедицина и Фармакотерапия. 2000;54:90s-96s.
Ejlsmark-Svensson H, Bislev L, Rolighed L, Sikjaer T, Rejnmark L. Predictors of renal function and calcifications in primary hyperparathyroidism: гнездовое случайно-контрольное исследование. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2018; 103(9):3574-3583.
Moosgaard B, Christensen S, Vestergaard P, Heickendorff L, Christiansen P, Мосекильде Л. Метаболиты витамина D и скелетные последствия при первичном гиперпаратиреоз. Клиническая эндокринология. 2008;68(5):707-715.
Nosirov A. A., Narbaev T. T., Bayaxmedov F. F. Frequency and Risk Factors of Stone Formation in Kidneys of Children Experience of the Urology Department of Clinic of Tashpmi 1995-2019
//Journal of Advanced Medical and Dental Sciences Research. – 2021. – Т. 9. – №. 4. – С. 71-76.
Rossini M, Gatti D, Isaia G, Sartori L, Braga V, Adami S. Effects of oral alendronate in elderly patients with osteoporosis and mild primary hyperparathyroidism. Journal of Bone and Mineral Research. 2001;16(1):113- 119.
Rejnmark L, Vestergaard P, Mosekilde L. Нефролитиаз и почечные кальцификаты при первичном гиперпаратиреозе. Журнал клинической эндокринологии и метаболизма. 2011;96(8):2377-2385.
Kollars J, Zarroug A, van Heerden J, Lteif A, Stavlo P, Suarez L, et al. Гиперпаратиреоз у пациентов детского возраста. Педиатрия. 2005;115(4):974-980.