SUT BEZI RAKING BOSQICHI BO‘YICHA KASALLARNING UZOQ MUDDATLI NATIJALARI. (POPULYATSION TADQIQOT)
##article.subject##:
sut bezi raki, tashxislash, davolash, populyatsion yashab qolish##article.abstract##
Kirish: Sut bezi raki (SBR) ustidan nazorat qilish samaradorligi kasallikni erta tashxislash darajasi va populyatsiya darajasida kasallarning yashab qolish ehtimoli bilan namoyon bo‘ladi.
Tadqiqot maqsadi: 2012-2022 yillarda Toshkent shahar filiali Respublika Ixtisoslashtirilgan Ilmiy-amaliy Tibbiyot Markazi Onkologiya va Radiologiyada onkomammologiya xizmati samaradorligini sut bezi raki kasalliklari turli bosqichlarida ayollar orasida aniqlash va ularning 5 yillik yashab qolish ehtimolini populyatsion darajada baholash.
Material va usullar: 01.07.2017-31.12.2021 yillar davri uchun Toshkent shahar filiali Respublika Ixtisoslashtirilgan Ilmiy-amaliy Tibbiyot Markazi Onkologiya va Radiologiyaning shartli kantser registri (ShKR) ma’lumotlari. 2017-2021 yillarda Toshkent shahrida sut bezi raki tashxisi bilan hisobga olingan ayollar orasida 5 yillik yashab qolish dinamikasi hisoblangan. Kontroll sanasi (KS) 2023 yil 1 aprel. Barcha ma’lumotlarni aniqlashdan keyin, ushbu davrda hisobga olingan sut bezi raki kasallari umumiy soni 3942 tani tashkil etgan.
Natijalar: Sut bezi raking II bosqichida bo‘lgan ayollar ulushi 44,9% (CI95%=43,4÷46,5) ni tashkil etgan, bu boshqa bosqichlarga nisbatan ishonchli ravishda yuqori (p<0,05). Shu bilan birga, III, IV va aniqlanmagan bosqichlardagi ayollar ulushi 0-I bosqichga qaraganda ishonchli ravishda ko‘proq bo‘lgan (p<0,05). Populyatsion darajada sut bezi raki bo‘lgan kasallarning 5 yillik yashab qolish ehtimoli umumiy hisobda 79,4% (CI95%=77,9÷81,0) ni tashkil etgan, bu dunyoning rivojlangan mamlakatlariga nisbatan sezilarli darajada past. Bosqichlar bo‘yicha: 0-I: 93,9% (CI95%=91,1÷96,6), II: 88,4% (CI95%=86,6÷90,1), III: 72,4% (CI95%=68,4÷76,2), IV: 53,7% (CI95%=46,7÷60,7), Aniqlanmagan bosqich: 74,6% (CI95%=69,6÷79,7).
Xulosa: Toshkent shahrida sut bezi raki bo‘lgan ayollarning 5 yillik yashab qolish ko‘rsatkichi, kasallikning kechikib yoki aniqlanmagan bosqichlarda aniqlanishi ulushi yuqori (45,7%) ekanligi bilan cheklangan. Bu holat shahar sharoitida skrining amaliyotini rivojlantirish doirasida sut bezi raki ustidan nazorat qilish uchun jiddiy zaxiralar mavjudligini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Ahmad A. Breast cancer statistics: Recent trends. //Adv Exp Med Biol. 2019;1 (152):1-7.
Balasubramanian R., Rolph R., Morgan C., Hamed H. (2019). Genetics of breast cancer: management strategies and risk-reducing surgery. // Br.J.Hosp. Med. (Lond). 80 (12): 720-725.
Bray F., Ferlay J., Soerjomataram I. e.a. (2018) Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries //CA: A Cancer Journal for Clinicians. 68 (6): 394- 424.
Breast cancer: prevention and control // WHO. (https://web.archive.Org/web/20150906121739/http://www.who.-int/cancer/detection/breastcancer/en/indexl .html).
Cancer Survival in England: Patients Diagnosed 2007-2011 and Followed up to 2012 (http://www.ons. gov.uk/ons/dcpl 71778_333318.pdf) (PDF). Office for National Statistics. 29 October 2013.
Kirkwood В.R., Sterne J.A.S. Essential medical statistics / 2nd edition, Oxford. - 2003. – 512p.
McGuire A., Brown J.A., Malone C. e.a. 2015. Effects of age on the detection and management of breast cancer. // Cancers. 7 (2): 908-29;
Olopade O.L, Falkson C.I. (2010). Breast Cancer in Women of African Descent. Springer Science & Business Media, p.5.
SEER Stat Fact Sheets: Breast Cancer. // NCI. - Archived (https://web.archive.Org/web/20140703030149/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/breast.html) from the original on 3 July 2014. Retrieved 18 June 2014. (http://seer.cancer.gov/statfacts/html/breast.html)
World Cancer Report. (2008). IARC. Archived from the original (http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2008/wcr_2008.pdf).
World Cancer Report. (2014). WHO. 2014. pp. Chapter 1.1. ISBN 978-92-832-0429-9.
Кутлумуратов А.Б., Поляков К.И, Вайсбейн И.З, Попов М.С. (2013) О новых тенденциях трехлетней выживаемости онкологических больных на популяционной уровне в Калининградской области// Российский онкологический журнал. – 2013., т.18, №5. – C.42-47. https://rjonco.com/1028-9984/article/view/40038; DOI: https://doi.org/10.17816/onco40038.
Лакин Г.Ф. Биометрия: Учеб. пособие для биол. спец. Вузов — 4-е изд., перераб. и доп. — М.: Высш. шк., 1990. — 352 с.
Мерабишвили В.М. Онкологическая статистика (традиционные методы, новые информационные технологии): Руководство для врачей. Изд-е 2-е, доп-е. Ч I., 2015.- 223с.
Поляков К.И., Кутлумуратов А.Б., Вайсбейн И.З., Попов М.С. Об изменении выживаемости больных со злокачественными новообразованиями молочной железы в Калининградской области.// Здравоохранение Российской Федерации. – 2014, №3. - С.28-34.
Сборник стандартов и клинических протоколов диагностики и лечения злокачественных новообразований / Коллектив составителей, под ред. проф., д.м.н. М.Н. Тилляшайхова. – Ташкент. - 2017. – 254с.
Стрелков Р.Б. Статистические таблицы для экспресс-расчётов стандартной ошибки и доверительных границ при нулевом и стопроцентном значении показателей экспериментальных и клинических данных. – Обнинск, 1982.
Rizaev , J. A. , and A. I. Khazratov . " Cytostructural changes in the oral mucosa in colon cancer." Journal of Biomedicine and Practice 6.5 (2020).
Alshahrani, M. Y., Oghenemaro, E. F., Rizaev, J., Kyada, A., Roopashree, R., Kumar, S., ... & Abosaoda, M. K. (2025). Exploring the modulation of TLR4 and its associated ncRNAs in cancer immunopathogenesis, with an emphasis on the therapeutic implications and mechanisms underlying drug resistance. Human Immunology, 86(1), 111188.
Rizaev JA, Maeda H., Khramova NV Plastic surgery for the defects in the maxillofacial region after surgical resection of benign tumors //Annals of Cancer Research and Therapy. – 2019. – T. 27. – no. 1. – S. 22-23.