МЕТАБОЛИК СИНДРОМ ПАЙДО БЎЛИШИДА СИМПАТИК НЕРВ ТИЗИМИНИНГ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
Метаболик синдром, симпатик нерв тизими, адренергик рецепторлар, нейроген омиллар, нейромедиаторлар.##article.abstract##
Ушбу мақолада метаболик синдром пайдо бўлишида вегетатив нерв тизими симпатик ва парасимпатик қисмларининг аҳамияти, улар ўртасидаги ўзаро алоқалар баён қилинган. Абдоминал ёғ, қорин бўшлиғи орқа қисмидаги ёғ ва тери ости ёғ клетчаткасида ёғ тўпланишининг ҳар бирининг ўз механизми мавжуд. Чунки уларнинг ҳар бири турли хилдаги симпатик ва парасимпатик нерв тизими билан таъминланган. Организмда энергия қабул қилиниши ва сарф бўлиши вегетатив нерв охирларидан ажралиб чиқувчи биологик фаол моддалар орқали бошқарилади. Шу нуқтаи назардан абдоминал ёғ ёки тери остида ёғ тўпланиши, вегетатив нерв тизими билан жуда мураккаб морфофункционал алоқалари мавжуд деган хулосага келиш мумкин. Бундай ўзаро алоқалар механизмини ўрганиш эса, метаболик синдром ва унинг таркибий компонентларининг профилактикаси ва даволаш ишларида муҳим аҳамиятга эга.
Библиографические ссылки
Бойкузиев Ҳ.Х., Эшкобилова С.Т. Иммун реакцияларда нейромедиатор ва гормонларнинг аҳамияти. Журнал гепатогастроэнтерологических исследований. 2023, №1 (Том 4) С. 12-15.
Джуракулов Б.И., Исмаилова Н.А., Бойкузиев Ҳ.Х., Курбонов Х.Р. Ингичка ичак ва чувалчангсимон ўсимта нейроиммунноэндокрин тизимлари ўртасида ўзаро алоқалар шархи. Тиббиётда янги кун. №5(37) 2021 46-47 б.
Исмоилова Н.А., Бойқӯзиев Ҳ.Х. Организмнинг нейроэндокрин бошқарилувида иммун тизимининг аҳамияти. Биомедицина ва амалиёт журнали. 2023, 7 жилд, №2, 24-29 б.
Орипов Ф.С. Бойқўзиев Ҳ.Х. Иммуноглобулин а организм иммун тизимининг ҳосил бўлишида асосий медиатор // Проблемам биологии и медицины. – 2022. – Т. 5. – №. 139. – С. 344-345.
Arora S. et al. Role of neuropeptides in appetite regulation and obesity–a review // Neuropeptides. – 2006. – Т. 40. – №. 6. – С. 375-401.
Chaki S., Okuyama S. Involvement of melanocortin-4 receptor in anxiety and depression // Peptides. – 2005. – Т. 26. – №. 10. – С. 1952-1964.
Eikelis N. et al. Interactions between leptin and the human sympathetic nervous system // Hypertension. – 2003. – Т. 41. – №. 5. – С. 1072-1079.
Eriksson P. et al. Relationship between β-2 adrenoceptor gene haplotypes and adipocyte lipolysis in women // International journal of obesity. – 2004. – Т. 28. – №. 2. – С. 185-190.
Fan W. et al. Role of melanocortinergic neurons in feeding and the agouti obesity syndrome // Nature. – 1997. – Т. 385. – №. 6612. – С. 165-168.
Farooqi I. S. et al. Dominant and recessive inheritance of morbid obesity associated with melanocortin 4 receptor deficiency // The Journal of clinical investigation. – 2000. – Т. 106. – №. 2. – С. 271-279.
Farooqi I. S. et al. Hyperphagia and early-onset obesity due to a novel homozygous missense mutation in prohormone convertase 1/3 // The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. – 2007. – Т. 92. – №. 9. – С. 3369-3373.
Garenc C. et al. Effects of β2‐adrenergic receptor gene variants on adiposity: the HERITAGE Family Study // Obesity Research. – 2003. – Т. 11. – №. 5. – С. 612-618.
Hellmer J. et al. Mechanisms for differences in lipolysis between human subcutaneous and omental fat cells // The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. – 1992. – Т. 75. – №. 1. – С. 15-20.
Imai J. et al. Cold exposure suppresses serum adiponectin levels through sympathetic nerve activation in mice // Obesity. – 2006. – Т. 14. – №. 7. – С. 1132-1141.
Kreier F. et al. Tracing from fat tissue, liver, and pancreas: a neuroanatomical framework for the role of the brain in type 2 diabetes // Endocrinology. – 2006. – Т. 147. – №. 3. – С. 1140-1147.
Kuo L. E. et al. Neuropeptide Y acts directly in the periphery on fat tissue and mediates stress-induced obesity and metabolic syndrome // Nature medicine. – 2007. – Т. 13. – №. 7. – С. 803-811.
Pedersen S.B. et al. Estrogen controls lipolysis by up-regulating α2A-adrenergic receptors directly in human adipose tissue through the estrogen receptor α. Implications for the female fat distribution // The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. – 2004. – Т. 89. – №. 4. – С. 1869-1878.
Stütz A.M. et al. Circadian expression of genes regulating food intake // Obesity. – 2007. – Т. 15. – №. 3. – С. 607-615.
Rizaev JA, Khazratov AI, Iordanishvili AK Morphofunctional characteristics of the mucous membrane of the masticatory apparatus in experimental carcinogenesis //Russian Journal of Dentistry. – 2021. – T. 25. – No. 3. – pp. 225-231.