SUT BEZI SARATONIDA S100 OQSILLARINING IFODALANISHI VA AHAMIYATI
##article.subject##:
S100 oqsillari, kalsiyga bog'liq signalizatsiya, biomarkerlar, saratonga qarshi davolash##article.abstract##
S100 oqsillari kalsiyni bog'lovchi kichik molekulalardir. Ular maxsus EF-hand tuzilishiga ega. Bu oqsillar umurtqali hayvonlar tanasida keng tarqalgan va ko'p muhim vazifalarni bajaradi. Har xil hujayra turlari o'ziga xos S100 oqsillar to'plamini o'z ichiga oladi.
Hujayralar ichida, S100 oqsillari turli fermentlar va boshqa oqsillarni boshqaradi. Hujayradan tashqarida, ular hujayralar o'rtasida signal tashuvchi sifatida ishlaydi. S100 oqsillari kalsiy darajasini nazorat qiladi va hujayralarning bo'linishi, yetilishi va o'lishiga ta'sir qiladi.
O'sma rivojlanishi paytida S100 oqsillari darajasi ko'pincha o'zgaradi. Sut bezi saratoni, o'pka saratoni va melanomada ba'zi S100 oqsillari miqdori oshadi. Bu oqsillar yallig'lanish va asab tizimi kasalliklarida ham ishtirok etadi.
Shifokorlar turli kasalliklarni aniqlash uchun S100 oqsillari darajasini o'lchaydi. Olimlar saraton va boshqa kasalliklarni davolash uchun bu oqsillarga ta'sir qiluvchi dorilar yaratmoqda. Lekin S100 oqsillarining ishlash mexanizmlari hali to'liq o'rganilmagan.
Hozirgi kunda tadqiqotchilar sut bezi saratonida S100 oqsillarining rolini o'rganmoqda. Ular bu oqsillar faolligini boshqarish orqali yangi davolash usullarini yaratishga harakat qilmoqda. Tadqiqot natijalari saratonni davolashning yanada samarali usullarini ishlab chiqishga yordam beradi.
Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, S100 oqsillari yallig'lanishni ham kuchaytirishi, ham kamaytirishi mumkin. Bu xususiyat ularni yallig'lanishga qarshi dorilar yaratish uchun istiqbolli nishon qiladi. Bu noyob oqsillarning organizmdagi rolini to'liq tushunish uchun ko'proq tadqiqotlar kerak.
Библиографические ссылки
Moore B. W. A soluble protein characteristic of the nervous system //Biochemical and biophysical research communications. – 1965. – Т. 19. – №. 6. – С. 739-744.
Isobe T., Okuyama T. The amino‐acid sequence of S‐100 protein (PAP I‐b protein) and its relation to the calcium‐binding proteins //European Journal of Biochemistry. – 1978. – Т. 89. – №. 2. – С. 379-388.
Isobe T., Okuyama T. The amino‐acid sequence of the α subunit in bovine brain S‐100a protein //European journal of biochemistry. – 1981. – Т. 116. – №. 1. – С. 79-86.
Kozlyuk N. et al. S100 proteins in the innate immune response to pathogens //Calcium-binding proteins of the EF-hand superfamily: from basics to medical applications. – 2019. – С. 275-290.
Singh P., Ali S. A. Multifunctional role of S100 protein family in the immune system: an update //Cells. – 2022. – Т. 11. – №. 15. – С. 2274.
Inciarte-Mundo J., Frade-Sosa B., Sanmartí R. From bench to bedside: Calprotectin (S100A8/S100A9) as a biomarker in rheumatoid arthritis //Frontiers in Immunology. – 2022. – Т. 13. – С. 1001025.
Gaynor, R.; Irie, R.; Morton, D.; Herschman, H.R. S100 protein is present in cultured human malignant melanomas. Nature 1980, 286, 400–401
Takashi, M.; Haimoto, H.; Murase, T.; Mitsuya, H.; Kato, K. An immunochemical and immunohistochemical study of S100 protein in renal cell carcinoma. Cancer 1988, 61, 889–895.
Gillett, C.E.; Bobrow, L.G.; Millis, R.R. S100 protein in human mammary tissue--immunoreactivity in breast carcinoma, including Paget’s disease of the nipple, and value as a marker of myoepithelial cells. J. Pathol. 1990, 160, 19–24
Li H. et al. S100A5 attenuates efficiency of anti‐PD‐L1/PD‐1 immunotherapy by inhibiting CD8+ T cell‐mediated anti‐cancer immunity in bladder carcinoma //Advanced Science. – 2023. – Т. 10. – №. 25. – С. 2300110.
Wang M. et al. Molecular mechanisms and clinical management of cancer bone metastasis //Bone research. – 2020. – Т. 8. – №. 1. – С. 30.
Sugino H., Sawada Y. Influence of S100A2 in human diseases //Diagnostics. – 2022. – Т. 12. – №. 7. – С. 1756.
Girish V. et al. Oncogene-like addiction to aneuploidy in human cancers //Science. – 2023. – Т. 381. – №. 6660. – С. eadg4521.
Zhang S. et al. Distinct prognostic values of S100 mRNA expression in breast cancer //Scientific reports. – 2017. – Т. 7. – №. 1. – С. 39786.
Li, Z.H.; Dulyaninova, N.G.; House, R.P.; Almo, S.C.; Bresnick, A.R. S100A4 regulates macrophage chemotaxis. Mol. Biol. Cell 2019, 21, 2598–2610.
Barraclough, R.; Rudland, P.S. The S-100-related calcium-binding protein, p9Ka, and metastasis in rodent and human mammary cells. Eur. J. Cancer 2019, 30a, 1570–1576.
Chen, P.S.; Wang, M.Y.; Wu, S.N.; Su, J.L.; Hong, C.C.; Chuang, S.E.; Chen, M.W.; Hua, K.T.; Wu, Y.L.; Cha, S.T.; et al. CTGF enhances the motility of breast cancer cells via an integrin-alphavbeta3-ERK1/2-dependent S100A4-upregulated pathway. J. Cell Sci. 2017, 120, 2053–2065.
Wang, G.; Zhang, S.; Fernig, D.G.; Martin-Fernandez, M.; Rudland, P.S.; Barraclough, R. Mutually antagonistic actions of S100A4 and S100A1 on normal and metastatic phenotypes. Oncogene 2020, 24, 1445–1454.
Allgöwer C, Kretz A-L, von Karstedt S, Wittau M, Henne-Bruns D, Lemke J. Friend or Foe: S100 Proteins in Cancer. Cancers. 2020; 12(8):2037. https://doi.org/10.3390/cancers12082037
Shakhanova Shakhnoza , Rakhimov Nodir , Zaripova Parvina . Breast tumors in adolescent girls // Journal of Biomedicine and Practice. 2022, vol . 7, issue3, pp.266-273
Yorov , L. Sh., Juraev , M. D., Rakhimov, N. M. , Shakhanova , Sh. Sh. (2022). Assessment of the immune status in patients with breast cancer with determination of the effectiveness of neoadjuvant polychemotherapy . Journal of Biomedicine and Practice , 7 (5).
Lutfillo Yorov , Mirjalol Djuraev , Nodir Raximov , Shakhnoza Shakhanova . Evaluation of the state of the immune status in patients with breast cancer with the determination of the effectiveness of neoadjuvant polychemotherapy. Journal of Biomedicine and Practice. 2022, vol. 7, issue 5, pp.211-216