EPILEPSIYADA VAHIMALI-PANIK BUZILISHLARNING KLINIK ASPEKTLARI

##article.authors##

  • TURAEV Tolib Mahmudjonovich
  • KUCHIMOVA Charos Azamatovna

##article.subject##:

vahima, depressiya, psixiatrik komorbidlik, ikki tomonlama munosabat, davolash xususiyatlari

##article.abstract##

2021 yildagi kontseptual ta'rifga ko'ra, epilepsiya-bu epileptik tutqanoq xurujlarni keltirib chiqarishga doimiy moyillik va bu holatning neyrobiologik, kognitiv, psixologik va ijtimoiy oqibatlari bilan tavsiflangan miya buzilishi xisoblanadi. Bu tushuncha epilepsiyaga qarshi xalqaro liga (ILAE) ishchi guruhi tomonidan taklif qilingan ta'rif xisoblanib, murakkab ruhiy holatlarda epilepsiya davosida kompleks yondoshuvni (psixologik ta'rifda aytib o'tilgan) va qo'shma ruhiy holatlarning mavjudligini hisobga olish zarurligini anglatadi. Epilepsiya holatini har tomonlama fanlararo baholash muhimligini hisobga olgan holda, paroksismal holatlar va komorbid psixopatologik belgilar uchun A. Kanner  konvulsiv tasnifga psixiatrik kasalliklarni qo'shishni taklif qildi. Mazkur tasnifga yuldosh ruhiy patologiyani anamnezidan mavjudligi yoki yo'qligi, kasallik paydo bo'lishi o'rtasidagi vaqtinchalik bog'liqlik (paroksismdan oldin, keyin yoki paytida), hamroh bo'lgan ruhiy kasallikning turi kabi mezonlarga e'tibor qaratildi. Nevrologlar va epileptologlar epilepsiya kasalligida ruhiy belgilar komorbidligi muhimligini bilishadi, shuning uchun ular mazkur komorbidlikning negativ oqibatlariga e'tibor qaratishadi. Bu komorbidlik to'tqanoq xurujlarini tezlashtiradi va og'irlashtiradi. Oxirgi yillarda epilepsiya bilan xasatalangan bemorlarda uchraydigan depressiv buzilishlarga e'tibor qaratilmoqda. Epilepsiya bilan xasatalangan bemorlarning har kunlik hayotidagi ko'pgina anksiogen omillar (xurujlarning bashorat qilinmasligi, jismoniy zarbalar, ijtimoiy stigma, diskriminatsiya, iqtisodiy, oilaviy, kasbiy qiyinchiliklar) bir-biriga o'zaro ta'sir kursatadi, natijada bemorlarni hayot sifatini yomonlashtirib, vahimaning kuchayishiga olib keladi.

Библиографические ссылки

Beyenburg S, Mitchell AJ, Schmidt D, Elger CE, Reuber M. Anxiety in

patients with epilepsy: systematic review and suggestions for clinical management. Epilepsy Behav. 2005;7:161-171. (in Uzb)

Fiest KM, Patten SB, Jetté N. Screening for Depression and Anxiety in

Epilepsy. Neurol Clin. 2016;34(2):351-361. (in Uzb)

Goldstein MA, Harden CL. Continuing exploration of the neuropsychiatry

of seizures: A review of anxiety and epilepsy. Epilepsy Behav. 2000;1:228-234. (in Uzb)

Pham T, Sauro KM, Patten SB, Wiebe S, Fiest KM, Bulloch AGM, Jetté N.

The prevalence of anxiety and associated factors in persons with epilepsy.

Epilepsia. 2017;58(8):107-110. (in Uzb)

Otoom S, Al-Jishi A, Montgomery A, Ghwanmeh M, Atoum A.Death

anxiety in patients with epilepsy. Seizure. 2007;16(2):142-146. (in Uzb)

Smith DF, Baker GA, Dewey M, Jacoby A, Chadwick DW. Seizure frequency, patient-perceived seizure severity and the psychosocial consequences of intractable epilepsy. Epilepsy Res. 1991;9:231-241. (in Uzb)

Rizaev Zh. A., Khaidarov N. K. Clinical , epidemiological and etiopathogenetic study of ischemic stroke // Journal of Neurology and Neurosurgical Research. – 2020. – T. 1. – No. 1.

Abdullayev Afzal, Kubayev Aziz, Rizayev Jasur . Excitability threshold in neuritis of the lower alveolar nerve. Journal of Biomedicine and Practice. 2022, vol. 7, issue 4, pp.238-245

Rizaev , Zh., Raimova , M., Boboev , K., & Abdullaeva, M. (2019). Parkinson's: classification, clinical picture and basics of treatment. Stomatologiya , 1(1(74), 64–67

ShSh Shakhanova , NM Rakhimov. Multimodal approach to the treatment of multiple osteogenic metastases of kidney and prostate cancer . Clinical and Experimental Oncology 2020, No. 4 Page 50-56.

Статья поступила в редакцию 11.07.2024; одобрена после рецензирования 21.08.2024; принята к публикации 24.08.2024.

The article was submitted 11.07.2024; approved after reviewing 21.08.2024; accepted for publication 24.08.2024.

Информация об авторах:

Толиб М. Тураев — аспирант Самаркандского государственного медицинского университета. Самарканд, Узбекистан; E-mail: tolibturaev544@gmail.com, https://orcid.org/0009-0003-2861-6579

Чарос А. Кучимова — кандидат медицинских наук, ассистент Самаркандского государственного медицинского университета. Самарканд, Узбекистан; E-mail:charos_kuchimova@mail.ru, https://orcid.org/0000-0001-8352-3744

Источники финансирования: Работа не получала какого-либо конкретного финансирования.

Конфликт интересов: Авторы заявляют об отсутствии явных или потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией этой статьи.

Вклад авторов:

Тураев Т.М. — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи;

Кучимова Ч.А — сбор и анализ литературных источников, написание текста.

Information about the authors:

Tolib M. Turaev — basic doctoral student of Samarkand state medical university. Samarkand, Uzbekistan; E-mail: tolibturaev544@gmail.com, https://orcid.org/0009-0003-2861-6579

Charos A. Kuchimova — PhD, assistant of Samarkand state medical university. Samarkand, Uzbekistan; E-mail:charos_kuchimova@mail.ru, https://orcid.org/0000-0001-8352-3744

Sources of funding: The work did not receive any specific funding.

Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.

Contribution of the authors:

Turaev T.M — ideological concept of the work, writing the text; editing the article;

Kuchimova Ch.A — collection and analysis of literature sources, writing the text.

Загрузки

##submissions.published##

2024-11-05