O‘ZBEK SHEVASI ONLAYN LUG‘ATINING MA’LUMOTLAR BAZASI VA QIPCHOQ LAHJASINING INGLIZ TILIGA TARJIMASI

##article.authors##

  • XolovaMuyassar

##article.subject##:

o‘zbek lahjasi; dialekt lug‘ati; dialekt bazalari; dialekt tarjimasi; onlayn lug‘at imkoniyatlari; dialekt onlayn ma'lumotlar bazalari

##article.abstract##

[1] kirish: korpus tilshunosligidagi dialektlarning roli haqidagi umumiy nazariyalarga asoslangan ushbu maqola dialektning mashina tarjimasidagi birinchi bosqichi bo‘lgan o‘zbek dialektlaridan biri bo‘lgan qipchoq lahjasining onlayn lug‘at ma’lumotlar bazasi interfeysi va uning ingliz tiliga tarjima haqidagi qarashlar Surxondaryo viloyatining Baysun dialektining misolida onlayn lug‘atda o‘z ifodasini topdi; [2] metod: hududlar bo‘yicha ekspeditsiyalarda olib borilgan tadqiqotlar davomida kuzatish usuli, dialektlarning transkripsiyaviy hosilasida grafik tavsif, dialektning semantikasini dekodlash referat, dialekt tarjimalari mazmuni bo‘yicha o‘zbek-ingliz leksemalarining muqobil usuli dan foydalanilgan; [3] yechim va natija: jami 502 leksemaning ingliz tiliga tarjimalari. onlayn dialekt lug‘atlari ma’lumotlar bazasiga kiritilgan va izohlangan; [4] xulosa: to‘g‘ridan-to‘g‘ri ingliz tiliga tarjima qilingan o‘zbek tilining qipchoq lahjasining fonetik variantlari, standart tildan leksik farqlarga ega bo‘lgan dialektning variantlari, tarjima izohlar bilan brilgan, etnik aholining turmush tarzida farq qiladigan leksemalar ingliz tiliga tarjimasiz kiritilishi kerak degan xulosalar berilgan.

Библиографические ссылки

Ashirbayev, Samixan. 2017. “Uzbek dialectology”, Tashkent, Uzbekistan. Pp. 34.

Leemann, Adrian.; Kolly, Marie-Jose.; Jon Britain, David. 2017. “The English Dialects App: The creation of a crowdsourced dialect corpus.” Ampersand, pp. 1 - 17, https://doi.org/10.1016/j.amper.2017.11.001

Farhan, Wael., Talafha, Bashar., Analle, Abuammar., and Toma, Anas. 2020. “Unsupervised dialectal neural machine translation.” Information Processing and Management, vol. 57, no. 3. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2019.102181

Sirazitdinov, Zinnur. 2016. “Dialectological base of the machine fund of the bashkir language as a tool for research bashkir dialect continuum.” Oriental Studies, vol 23, no 1, pp. 212 – 219. https://doi.org/10.22162/2075-7794-2016-23-1-212-219

https://uzbekcorpus.uz/

Mengliev, Davlatyor.; Barakhnin, Vladimir.; Abdurakhmonova, Nilufar. 2021. “Development of Intellectual Web System for Morph Analyzing of Uzbek Words.” Applied Sciences, vol. 13, (november) https://doi.org/10.3390/app11199117

http://uzschoolcorpara.uz/

Mengliev, Bakhtiyor.; Shahabitdinova, Shoxida.; Khamroeva, Shakhlo.; Gulyamova, Shakhnoza.; Botirova, Adiba. (2021) “The morphological analysis and synthesis of word forms in the linguistic analyzer.” Journal of Language and Linguistic Studies, 17 (January), pp. 558 – 564, ISSN: 0304- 2294

http://dialectcorpora.uz/#

Kholova, Muyassar. 2020. “Peech genres of texsts and passport mete-metrics in the dialect corpus (Baysun district on the example of the sound “J” dialects).” Journal of Advanced Research in Dynamical and Control Systems, vol. 12, no, 6, pp. 1103–1107. https://doi.org/10.5373/JARDCS/V12I6/S20201139

https://uz.wikipedia.org/wiki/Interfeys https://dialect.uz

Muyassar, Kholova. Transcription in the corpus of the uzbek national boysun dialect (on the example of Baysun district "j" dialects)

Alrajhi Assim. S. 2023. “Genre effect on Google Translate-assisted L2 writing output quality.” ReCALL, 2023, Vol. 35, no. 3, pp. 305-320. https://doi.org/10.1017/S0958344022000143/

Lee. B., Abraham. 2009. “Web-based translation for promoting language awareness: Evidence from Spanish.” Language Learning and Language Teaching, 2009, Vol. 25, pp. 65-

https://doi.org/10.1075/lllt.25.06ab

Nurettin, Demir., Johansen, Lars. 2006. “Dialect contact in Northern Cyprus.” International Journal of the Sociology of Language, vol. 181, pp. 1-9. https://doi.org/10.1515/IJSL.2006.047/ Abdulhakimovna X. M. Baysun dialekt corpus: Genesis (Baysun district is in the case of “J” dialect)

//Asian Journal of Multidimensional Research (AJMR). – 2020. – Т. 9. – №. 2. – С. 224-228. Abdulhakimovna X. M., Ozoda L. Lingvistikada orfografik tamoyillar va tahlillar // Qo ‘qon universiteti xabarnomasi. – 2022. – Т. 5. – С. 104-106.

Загрузки

##submissions.published##

2023-12-11