АДАБИЙ ПОРТРЕТ ЖАНРИНИНГ НАЗАРИЙ ЖИҲАТЛАРИ ХУСУСИДА
##article.subject##:
Адабий танқид, жанрлар, адабий портрет, тадқиқот, мунаққид, портретнавис, таҳлил##article.abstract##
Адабий танқид жанрларидан бири адабий портретда ижодкорнинг бир бутун қиёфасини яратишга катта аҳамият берилади. Адабий портрет адабиётшуносликдаги танқидийбиографик методнинг маҳсули бўлиб, шу методда ёзилган илмий-биографик тадқиқотнинг кенг тарқалган жанридир. Унда ижодкор ҳаёт йўлига муносабат кўлами муҳим роль ўйнайди. Қай бирида бу кўлам ғоят тор-биографик далиллар айрим таҳлилий унсурларга едирилса; қай бирида кўлам бир қадар кенг, лекин биографик фактлар тизими устивор ва яна қай бирида кўлам кенг, биографик фактлар ижодкор шахси ва муҳит ҳамда замон билан уйғунликда таҳлил қилинади. Бунда хотиралардан ҳам, саргузаштлардан ҳам асарнинг ёзилиш сабаби ва тарихига оид мулоҳазалардан ҳам, айрим асарларнинг таҳлилидан ҳам фойдаланилади. Баъзи адабий, шу билан бирга адабий-танқидий жанрларнинг келиб чиқишини тушуниш, таҳлил қилиш мураккаб, чунки уларнинг илдизлари инсоният тарихининг қадимий замонларига бориб тақалади. Жанрнинг пайдо бўлиши эса кейинги даврларга тўғри келади, бу эса, табиийки, уларнинг шаклланиш ва ривожланишини ўрганишни қийинлаштиради, тадқиқотчиларни узоқ ўтмишга қайтишга, кенг тарихий-адабий манбалардан фойдаланишга
ундайди. Адабий танқид жанрларидан бири адабий портрет ҳам ана шундай жанрлар сирасига киради, аммо адабиётшуносликда унинг назарий жиҳатлари кам тадқиқ этилган. Адабиётшунослик ва танқидчиликда адабий портретнинг турли-туман шакллари мавжуд , бироқ улар илмий жиҳатдан тавсиф ва тасниф қилинмаган. Масалан: адабий портрет, портрет хотира, жажжи портрет, портрет мақола ва ҳоказо. Портретнинг бу шакллари уларнинг бирбирида фарқи, устунлиги, камчилиги каби масалалар бўйича илмий изланишлар олиб бориш зарурлиги кўринмоқда.
Библиографические ссылки
Адабиётимиз автобиографияси. Тошкент. Ғ.Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти. 1973.
Андроникова М.И. От прототипа к образу: К проблеме портрета в литературе и в кино. М.: 1974.
Axmedova S. THE ROLE OF THE JADID PRESS IN THE FORMATION OF UZBEK LITERARY CRITICISM //Конференции. – 2021.
Ахмедова Ш.Ўзбек адабий танқиди жанрлари. Тошкент. “Фан”. 2008.
Ахмедова Ш. Н. ПРОГРЕСС ПОРТРЕТОПИСАНИЯ В ПЕРИОД ГЛОБАЛИЗАЦИИ В ЛИТЕРАТУРОВЕДЕНИИ //Россия-Узбекистан. Международные образовательные и социально-культурные технологии: векторы развития. – 2019. – С. 12-14.
Amonova Z. CONFLICT INTERPRETATION IN CLASSICAL LITERATURE //Конференции. – 2020.
Барахов В.С. Литературние портрети. М.:1983.
Davronova S. EASTERN AND WESTERN LITERARY TRADITION IN THE MODERN UZBEK NOVELS //World science. – 2016. – Т. 4. – №. 5 (9).
Зиёдуллаева Н. Ўзбек адабиётшунослигида ижодкор биографиясини ўрганиш муаммолари (А.Қаҳҳор ҳаёти ва ижоди асосида). Филол.фанлари номзоди...дисс.автореф.Т.: 2000. 20 б.
Краткая литературная энциклопедия. М.: 1968. Т.5.С.895.
Назаров Б. Ўзбек танқидчилиги. Тошкент. “Фан”. 1979.
Nazarov B. et al. History of Uzbek Literary Criticism //Textbook. Tashkent," Wing of the Tafakkur. – 2012.
EŞONKULOV H. ALİ ŞİİR NEVAÎ GAZALLERİNDEKİ SIR TUTMAKLA İLGİLİ DÜŞÜNCELERİN İRFANİ ANLAMLARI HUSUSUNDA //Electronic Turkish Studies. – 2018. – Т. 13. – №. 28.
Расулов А. Истеъдод ва эътиқод. Т.: Шарқ, 2000.- 207 б.
Rajabova M. B. EXPRESSION OF IMAGES RELATED TO NATIONAL TRADITIONS IN A. NAVOI'S WORK //Scientific reports of Bukhara State University. – 2020. – Т. 4. – №. 5. – С. 141-146.
Saidburhonovna K. N., Ne'matovna A. S. Style and skill: Critic’s artistic ability //International Journal of Innovative Technology and Exploring Engineering. – 2019. – Т. 8. – №. 9 S3. – С. 1245-1250.
Смирнова В. Современный портрет. М.: 1964. с.337.
Сафаров О. Тўра Мирзаев. Адабий портрет. Т.: Фан, 2005, - б.
Safarova H. “HAPPINESS IS THE FLAG LANGUAGE, FROM HAPPINESS I AM ALSO A TONGUE!”... ON THE EXAMPLE OF THE WORK OF THE POET SAMANDAR VOHIDOV //Конференции. – 2020.
Сент-Бёьв Шарль.Литературные портреты. Критические очерки. М.:Худ- ная литра.1970, - С. 48- 236.
Sharipova L. Literary yor-yor //Scientific Bulletin of Namangan State University. – 2019. – Т. 1. – №. 4. – С. 218-222.
Sharipova L. F. Literary riddles //Theoretical & Applied Science. – 2018. – №. 10. – С. 342- 346.
Qodirova N. S. Problems Of Style And Creative Individuality In Literature //International Journal of Progressive Sciences and Technologies. – 2021. – Т. 25. – №. 2. – С. 254-260.
Qodirova N. S. SOME CHARACTERISTIC FEATURES, SKILLS AND STYLE OF THE LITERARY CRITIC //Web of Scholar. – 2018. – Т. 5. – №. 2. – С. 32-35.
