TIL BIRLIKLARINING NUTQDA FAOLLASHUVI HAQIDA

##article.authors##

  • Sharipov Bobur Salimovich

##article.subject##:

fonema, morfema, so‘z, monema, muxtor monema, ifodalovchi, ifodalanuvchi, til birliklari, til belgisi, paradigamatik va sintagmatik munosabatlar, funksiya, fe’l valentligi

##article.abstract##

Maqolada til birliklari va uning belgilari xususida fikr yuritilib, ularni bir-biridan farqlash kerakligi ta’kidlanadi. Zotan, til belgisi birligidan farqli o‘laroq, ifodalovchi hamda ifodalanuvchi xususiyatlariga ega bo‘lib, kommunikativ vaziyatda nutq muchalarini faollashtiruvchi usur sifatida funksiya bajarishi mumkin. Ammo belgining shakllanishi tilning minimal birligi bo‘lgan fonemaga asoslanadi. Zero, fonema mustaqil holda ma’no anglatmasa ham, morfema va so‘zlarni hatto sintagmatik qator elementlarini shakllantiruvchi xomashyo sifatida xizmat qiladi. Shu bois til va nutq birliklarining barchasi o‘ziga xos funksiya bajarishi izoh talab etmaydi. Maqolada fransuz tilshunosi A.Martine ta’limotidagi funksional tahlil metodi izohlangan bo‘lib, unda til birliklarining nutqda faollashuvi muammosi o‘z ifodasini topadi. Bunda asosan monema maqomida kelayotgan elementlarning nutqni shakllantirishidagi vazifasi o‘rganiladi.

Библиографические ссылки

Turniyozov N.Q. Tilshunoslikka kirish.- Samarqand: SamDCHTI, 2006.

Turniyozov N.Q. Xorijiy mamlakatlar lingvistik nazariyalari. -Samarqand: SamDCHTI, 2007.

Соссюр Ф. де. Труды по языкознанию. -М.: Прогресс, 1977.

Слюсарева Н.А. Теория Ф.де Соссюра в свете современной лингвистики. -М.: Наука, 1975.

Гак В. Высказывание и ситуация//Проблемы структурной лингвистики (сб.статей) – 1972. -М.: Изд-во АН СССР, 1973.

Бенвенист Э. Общая лингвистика. -М.: Прогресс, 1974.

Кузнецов В.Г. Научное наследие Женевской лингвистической школы.-М.: Знак, 2010.

Лингвистический энциклопедический словарь. -М.: Советская энциклопедия, 1990.

Звегинцев В.А. Предисловие к книге Л.Мартине «Основы общей лингвистики»//Новое в лингвистике. Вып. 3. -М.: Издательство иностранной литературы, 1965.

Frei H. Qu’est – ce qu’un Dictionnaire de phrase?//Cahiyer de Saussure, №1, 1941.

Сайфуллаев А.Р. Семантико-грамматические особенности членов предложения в современном узбекском языке. -Ташкент: Фан, 1984.

Теньер Л. Основы структурного синтаксиса. -М.: Прогресс, 1988.

Кацнельсон С.Д. О грамматической категории. Вестник ЛГУ, №2, 1948.

Martinet A. La linguistique synchronique. -Paris, 1968.

Загрузки

##submissions.published##

2022-02-01