ФАРҲАНГЛАР - ФОРСИ-ЙЕ ДАРИЙ ТИЛИ ГРАММАТИК АСАРЛАРИ СИФАТИДА

##article.authors##

  • Хилолахон Азамат қизи Уктамова

##article.subject##:

фарҳанг, изоҳли луғат, фонетика, грамматика, сўз

##article.abstract##

Форси-йе дарий тили ҳозирги форс, тожик ва дарий тилларининг ўрта асрлардаги номи ҳисобланади. Вақтлар ўтиб ҳукмрон сулолалар ўзгариб, давлатлар парчаланиб мустақил давлатлар ташкил топиши билан мазкур тил уч тилга бўлиниб кетди. Ҳозирги форс, тожик ва дарий тилининг илдизи бўлган форси-йе дарий тили грамматикасига оид илк манбалар айнан фарҳанглар эканлиги яхши маълум. Фарҳанглар форси-йе дарий тилида луғатлар маъносини англатади. Ўрта асрларда муаллифлар изоҳли луғатларда сўзнинг маъноларини изоҳлаш билан бирга грамматикага оид айрим қайдларни ҳам ёзишиб қолдирганлар. Луғатлар таркибида грамматик қайдлар кўпайиб боргани сари секин-аста грамматик асарлар яратилишига замин ҳозирлаб борди. Мақолада форси-йе дарий тили изоҳли луғатларида келтирилган грамматик қайдлар ўрганилган.

Библиографические ссылки

Quronbekov A. Fors tili leksikologiyasi. – Toshkent, 2009. – B. 95-96.

Blochman H. Contributions to the Persian Lexicography. JARSB, vol., 37/1, 1868.

MacKenzie D. N. Codex Cumanicus // Encyclopaedia Iranica. — 1992. — Vol. V, Fasc. 8.

Salemann C. Zur Kritik des Codex Cumanicus // Изв. Акад. наук.– 1910.

Арендс А.К. Таджикско-персидский глоссарий Хафиза Обехи // Труды ИВАН Узб.ССР., - Тошкент, 1954.

Ахмадов Х. “Фарҳанги Рашиди” как лексикографический труд. Дисс.кан.фил.наук. – Душанбе, 1971.

Баевский С. И. Средневекоковая персидская лексикография,// История лингвистических учений. – Ленинград: Наука, 1981., Баевский С.И. Ранняя персидская лексикография. ‒ М.: Наука, 1989.

Баҳриддинов Д. “Чароғи Ҳидоят” – и Орзу ва забони тожики форси. – Душанбе, 1992.

Вахидов А. Структурно-семантическая характеристика лексики в «Гияс-ал-лугат». Дисс.кан.фил.наук. – Душанбе, 1975.

Джалолова Ф. Языковедческие воззрения в «Гияс-ал-лугат» и Мухаммада Гиясуддина Ромпури. – Хужанд, 2011.

Илясов Ф.Б. Лингвистические взгляды Насируддина Туси. Дисс. кан. фил. наук. – Душанбе, 2019.

Капранов В.А. Таджикско-персидкая лексикография в Индии XVI-XIX вв. – Душанбе, 1987.

Мамадназаров А. Становление и развитие таджикской лексикографии XХ и-XXI вв. Дисс. кан. наук фил. – Душанбе, 2013.

Мирзоёров Ф. Грамматические комментарии в таджикских толковых словарях XVI- XIX вв. Афторев. дисс. кан. наук фил. – Душанбе, 2011.

Назари Х. Формирование и особенности составления грамматики персидско-дари языка в Афганистане. Дисс. кан. фил.наук. – Душанбе, 2018.

Пейсиков Л. Лексикология современного персидского языка. – Москва,1979.

Раупов Х. “Фарҳанги Джахангири” как источник таджикско-персидской лексикографии. Дисс. кан.фил.наук. – Душанбе, 1966.

Рубинчик Ю. Лексикография персидского языка. – Москва: Наука, 1991.

Хожаев Д. Ташаккул ва таҳаввули забоншиносии форсу тожик дар асрҳои миёна. – Душанбе, 2013.

دارﯾﻮش ﺻﺒﻮر. ﻓﺮھﻨﮓ و ﻓﺮھﻨﮓ ﻧﻮﯾﺴﯽ و ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻓﺮھﻨﮓ ھﺎی ﻣﻌﺎﺻﺮ در ادﺑﯿﺎت و ﻋﻠﻮم//.ﭘﮋوھﺶ ﻧﺎﻣﮫ ﻓﺮھﻨﮓ و

.166-153.ص -.ادب

ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻔﯿﺴﯽ. ﻓﺮھﻨﮕﻨﺎﻣﮫ ﻧﻔﯿﺴﯽ. ﺟﻠﺪ اول. – ﺗﮭﺮان، .1319

ﺳﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﺻﺪراﻟﺪﯾﻦ ﺣﺎج ﺳﯿﺪ ﺟﻮادی. آﻏﺎز و ارﺗﻘﺎء دﺳﺘﻮر ﻧﻮﯾﺴﯽ ﻓﺎرﺳﯽ در ﺷﺒﮫ ﻗﺎره ﭘﺎﮐﺴﺘﺎن و ھﻨﺪ. – ﻻھﻮر،

.1992

Загрузки

##submissions.published##

2021-11-03