FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING OKKAZIONAL TRANSFORMATSIYA VA UNING TURLARI
##article.subject##:
frazeologiya, okkazionalizm, transformatsiya, idioma, diskurs, ekspressivlik, pragmatika##article.abstract##
Maqolada frazeologik birliklarning okkazional transformatsiyasi hodisasi ko‘rib chiqilib, uning asosiy turlari tahlil qilinadi. Okkazional transformatsiya deganda muayyan kommunikativ vaziyatda so‘zlovchining nutqiy maqsadlari bilan bog‘liq holda turg‘un iboraning ataylab o‘zgartirilishi tushuniladi. Barqarorlik va qayta qo‘llanish bilan tavsiflanadigan kanonik frazeologik birliklardan farqli ravishda, okkazional modifikatsiyalar strukturaviy variativlik, semantik yangilik hamda pragmatik yo‘naltirilganlikni namoyon etadi.
Tadqiqotda idiomalarning o‘zgarish mexanizmlari o‘rganilib, transformatsiyaning asosiy usullari — komponentlarni almashtirish, kengaytirish, qisqartirish, kontaminatsiya hamda semantik qayta talqin qilish — ajratib ko‘rsatiladi. Transformatsiyalangan frazeologik birliklarning diskursda ekspressiv, baholovchi, ta’sir etuvchi va matn hosil qiluvchi funksiyalarni bajarishi aniqlanadi. Tadqiqot natijalari okkazional transformatsiya til ijodkorligining namoyoni ekanini hamda til tizimi va nutq faoliyati o‘rtasidagi o‘zaro munosabatni aks ettirishini ko‘rsatadi. Frazeologik birliklar nafaqat tayyor til birliklari, balki kontekstga qarab yangi ma’nolar hosil qila oladigan produktiv modellardir.
Библиографические ссылки
Burger, H. (2015). Phraseology: An International Handbook of Contemporary Research. Berlin: De Gruyter.
Carter, R. (2004). Language and Creativity: The Art of Common Talk. London: Routledge.
Dobrovol’skij, D., & Piirainen, E. (2010). Figurative Language: Cross-cultural and Cross-linguistic Perspectives. Amsterdam: John Benjamins.
Gibbs, R. W. (2017). Metaphor Wars: Conceptual Metaphors in Human Life. Cambridge: Cambridge University Press.
Goldberg, A. (2006). Constructions at Work: The Nature of Generalization in Language. Oxford: Oxford University Press.
Granger, S., & Paquot, M. (2008). Phraseology: An Interdisciplinary Perspective. Amsterdam: John Benjamins.
Langlotz, A. (2006). Idiomatic Creativity: A Cognitive-Linguistic Model of Idiom Representation and Idiom Variation in English. Amsterdam: John Benjamins.
Moon, R. (1998). Fixed Expressions and Idioms in English: A Corpus-Based Approach. Oxford: Clarendon Press.
Steen, G. (2014). Metaphor in usage. Cognitive Linguistics, 25(1), 1–12.
Wray, A. (2002). Formulaic Language and the Lexicon. Cambridge: Cambridge University
Press.
