O‘ZBEK TILIDAGI NORP OBYEKTLARINI BIOES ANNOTATSIYA SXEMASI ASOSIDA ANIQLASH

##article.authors##

  • Abduraxmonova Nilufar Zaynobiddin qizi
  • Xoljurayeva Yulduz Sobir qizi

##article.subject##:

Nomlangan obyektlarni aniqlash (NER), BIOES, NORP, lingvistik korpus, annotatsiya, Tabiiy tilni qayta ishlash (NLP)

##article.abstract##

Ushbu maqola o‘zbek tilidagi NORP (millat, diniy va siyosiy guruhlar) obyektlarini aniqlash va tahlil qilish bo‘yicha zamonaviy tilshunoslikdagi tadqiqotlarni yoritadi. Unda BIOES annotatsiya sxemasi asosida olingan Wikipedia matnlari tahlil qilinib, NER tizimlarida nomlangan obyektlarni aniqlashning dolzarbligi va amaliy ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, metodologik jihatdan ma’lumotlar to‘plamini tayyorlash, oldindan qayta ishlash, annotatsiya jarayoni va natijalarni tahlil qilish bosqichlari bayon etilgan. Maqolada tahlil natijalari asosida NORP obyektlarining tokenlar bo‘yicha segmentatsiyasi va ularning lingvistik xususiyatlari nazariy jihatdan asoslangan.

Библиографические ссылки

Abduraxmonova, N. (2022). Developing NLP Tool for Linguistic Analysis of Turkic Languages. Tashkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti.

Abduraxmonova, N., & Mengliyev, A. (2021). Application of BiLSTM and BiLSTM+CRF Models for NER in Uzbek. Journal of Computational Linguistics, 12(3), 45–62.

Abduraxmonova, N. (2020). Morphological and Syntactic Tools for Uzbek Language Analysis. Tashkent: Fan.

Abduraxmonova, N. (2019). Named Entity Recognition Challenges in Low-Resource Languages. Central Asian Journal of Computational Linguistics, 4(2), 11–28.

Arkhipov, M., et al. (2020). Russian NER using RuRoBERTa and SlavicBERT. Proceedings of the 28th Conference on Computational Linguistics, 112–123.

Asahara, M., & Matsumoto, Y. (2003). Japanese Named Entity Extraction with Support Vector Machines. Proceedings of the 7th Conference on Natural Language Learning, 1–4.

Grishman, R., & Sundheim, B. (1996). Message Understanding Conference – 6: A Brief History. COLING, 466–471.

Jurafsky, D., & Martin, J. H. (2023). Speech and Language Processing (4th ed.). Pearson.

Lample, G., Ballesteros, M., Subramanian, S., Kawakami, K., & Dyer, C. (2016). Neural Architectures for Named Entity Recognition. NAACL-HLT, 260–270.

Huang, Z., Xu, W., & Yu, K. (2015). Bidirectional LSTM-CRF Models for Sequence Tagging. arXiv preprint arXiv:1508.01991.

Devlin, J., Chang, M.-W., Lee, K., & Toutanova, K. (2019). BERT: Pre-training of Deep Bidirectional Transformers for Language Understanding. NAACL-HLT, 4171–4186.

Oflazer, K., Küçük, H., & Yazıcı, A. (2004). NER for Turkish Using Rule-Based and Hybrid Approaches. Language Resources and Evaluation, 38(3), 325–346.

Kenjayev, R., & Toliyev, S. (2021). Deep Learning Approaches for Uzbek NER. International Journal of Artificial Intelligence Research, 15(2), 56–72.

Elov, O., & Samatboyeva, N. (2020). Identifying NER Objects in Uzbek Language Texts. Central Asian Journal of Computational Linguistics, 5(1), 23–38.

Seker, H., & Eryiğit, G. (2017). Named Entity Recognition in Turkish Using BiLSTM-CRF. International Journal of Computer Applications, 162(5), 1–8.

https://uz.wikipedia.org/

Загрузки

##submissions.published##

2026-06-09