ON THE STUDY AND DEVELOPMENT OF WORD FORMATION IN THE UZBEK LANGUAGE
Keywords:
word formation, word formation methods, phonetic method, lexical-semantic method, affixation method, composition method, reduplication, conversion, active and inactive word-forming affixes, lexemesAbstract
This article summarizes the ideas about word formation in Uzbek linguistics, the attitude to word formation and related theoretical views. The article describes the problems of word formation in Uzbek linguistics in seven paragraphs, as well as methods of word formation, active and inactive word formation, including criteria for word formation, word-forming components, and their theoretical basis. Examples from modern Uzbek literature show that the formation of new words by affixation and composition is in full swing. Special attention is paid to the method of reduplication of word formation, active and inactive word-forming affixes, their possibilities in word-formation today are described in detail. In Uzbek linguistics, there is a personal approach to problematic issues related to word formation.
References
Асадов Т. Сўз туркумлари тизимида равиш. – Т.:“Муҳаррир”, 2010.
Asadov T. O’zbek tilida ravishlarning ma’noviy-uslubiy xususiyatlari. – Buxoro: “Buxoro nashriyoti”, 2011.
Ахманова С. Словарь лингвистических терминов.–М.: «Сов. энциклопедия», 1966.
Бегматов Э., Неъматов Ҳ., Расулов Р. Лексик микросистема ва унинг тадқиқ методикаси (Систем лексикология тезислари) // Ўзбек тили ва адабиёти, 1989, 6-сон, 35-40-б.
Гулямов А. Проблемы исторического словообразования узбекского языка. АДД. – Т. 1955.
Кононов А.Н. Грамматика языка тюркских рунических памятников VII – IX вв. – Л.: Наука, 1980.
Нажимов П. Қорақалпоқ тилининг сўз ясалиш тизими. ДДА.–Нукус, 2019. 23-б.
Неъматов Ҳ. Қайта қуриш стратегияси ва ўзбек синхроник тилшунослигининг вазифалари (Тил ва нутқ дифференциацияси) // Ўзбек тили ва адабиёти, 1987, 3-сон, 27-31-б.;
Неъматов Ҳ. Сўз, унинг тил ва нутқдаги ўрни // Ўзбек тили ва адабиёти, 1988, 6-сон, 38-43-б.
Неъматов Ҳ., Расулов Р. Ўзбек тили систем лексикологияси асослари. –Т.: “Ўқитувчи”, 1995.
Неъматов Ҳ. Сўз ясаш қолипи, ясалган ва ясама сўз хусусида // Ўзбек тили ва адабиёти, 2007, 1-сон, 14-18-б.
Нурмонов А., Саримсоқов Б. Тил системасида сўзнинг ўрни ва сўзларни туркумларга ажратиш муаммолари // Ўзбек тили ва адабиёти, 1999, 5-сон, 19-23-б.
Орифбоев Д. Диалектал фразеологизмлар ҳақида// Ўзбек тили ва адабиёти, 1974, 6-сон, 60-62-б.
Раҳматуллаев Ш. Тил қурилишининг асосий бирликлари. –Т.: “Университет”, 2002.
Тошалиева С.Н. Ўзбек тилида окказионал сўз ясалиши. НДА. –Т. 1998.
Турдибоев Т. Ўзбек тилида ёрдамчи сўзлар конверсияси. НДА. –T. 1996.
Элтазаров Ж. Ўзбек тилида сўз туркумларининг ўзаро алоқа ва кўчиши. ДДА. –Т. 2008.
Ўзбек тили грамматикаси. 1-том. Ғ.Абдураҳмонов таҳрири остида. –Т.: “Фан”, 1975.
Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 1-жилд. –Т.:“Ўзб. мил. энк.си “, 2006.
Қудайбергенов М. Қорақалпоқ тилида морфонологик ҳодисалар. ДДА.–Нукус,2004.
Ҳожиев А., Решетова Л. Ўзбек тили грамматик терминларининг қисқача изоҳли луғати. – Т.: “Ўқитувчи”, 1980.
Ҳожиев А. Ўзбек тили сўз ясалиши. –Т.: “Ўқитувчи”, 1989.
Ҳожиев А. Ясама сўз лисоний бирликми ёки нутқ бирлигими? // Ўзбек тили ва адабиёти, 2004, 1-сон, 49-54-б.
Ҳожиев А. Тил қурилишининг асосий бирликлари юзасидан мулоҳазалар (“луғавий” ва “грамматик” морфема ҳақида) //Ўзбек тили ва адабиёти, 2004, 3-сон, 29-35-б.
Ҳожиев А. Тил қурилишининг асосий бирликлари юзасидан мулоҳазалар (иккинчи мақола) // Ўзбек тили ва адабиёти, 2004, 5-сон, 33-43-б.
Ҳожиев А. Тил қурилишининг асосий бирликлари юзасидан мулоҳазалар (учинчи мақола) // Ўзбек тили ва адабиёти, 2005, 2-сон, 45-49-б.
Ҳожиев А. Ўзбек тили сўз ясалиши тизими. –Т.: “Ўқитувчи”, 2007.
